[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

ΕΙΝΑΙ Η Ελλάδα σε παρακμή; Για μια σχολή σκέψης, η Ελλάδα βρίσκεται στο έσχατο
σημείο παρακμής. Τα πάντα έχουν παρακμάσει ­ πολιτική, κοινωνία, οικονομία,
πολιτισμός ­ με αποτέλεσμα το μέλλον της χώρας να είναι σκοτεινό. Αλλά τι
είναι «παρακμή»; Οι γράφοντες συνήθως δεν ορίζουν το φαινόμενο. Βέβαια, η
παρακμιακή σκέψη έχει βαθιές ρίζες στη νεοελληνική πραγματικότητα. Είναι η
σκέψη που προβλέπει σταθερά εδώ και δεκαετίες το… τέλος της Ελλάδας.
Φαινόμενα όμως όπως της «ανάπτυξης και παρακμής» έχουν τελευταία μελετηθεί
προσεκτικά και οι μελέτες αυτές προσφέρουν τη βάση για το απλό ερώτημα:
αλήθεια, πότε η Ελλάδα, από τη δημιουργία της ως σύγχρονο κράτος, ήταν σε
καλύτερη γενικά θέση από αυτή που είναι σήμερα; Η αντικειμενική, νομίζω,
απάντηση είναι ουδέποτε.

Η σημερινή Ελλάδα έχει ανεπτυγμένο δημοκρατικό σύστημα που ουδέποτε είχε στο
παρελθόν με θεσμικά κατοχυρωμένες όλες σχεδόν τις ελευθερίες. Έχει οικονομία
με τεράστια μεν διαρθρωτικά προβλήματα, αλλά που προσφέρει ένα επίπεδο
ευημερίας, αν και με μεγάλες ανισότητες, που ουδέποτε επίσης είχε στο
παρελθόν. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται ανάμεσα στις 25 περισσότερο ανεπτυγμένες
χώρες της υφηλίου. Για όσους γνωρίσαμε την οικονομική και κοινωνική εξαθλίωση,
τη μιζέρια και τις πολιτικές διώξεις των δεκαετιών 1950 και 1960, η διασφάλιση
της σταθερής δημοκρατίας και ευπρεπούς οικονομικής διαβίωσης δεν είναι καθόλου
μικρή κατάκτηση. Είναι επίτευγμα.

Ακόμη η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα της περιοχής που είναι ενσωματωμένη στους
διεθνείς θεσμούς και ιδιαίτερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση με υψηλό κύρος τα
τελευταία χρόνια και με κάποιο όραμα και στρατηγική για το μέλλον. Βεβαίως, η
σημερινή Ελλάδα δεν έχει την πνευματική παραγωγή που είχε στο παρελθόν
(πνευματική άνθηση δεκαετίας 1960), αλλά έχει ωστόσο πλούσια πολιτιστική
δραστηριότητα (π.χ. Μέγαρο Μουσικής) που επίσης δεν είχε στο παρελθόν. Η
Ελλάδα δεν βρίσκεται σε παρακμή. Η Ελλάδα αντιμετωπίζει εξωτερικά και
εσωτερικά προβλήματα και τις προκλήσεις του εκσυγχρονισμού. Τα προβλήματα
είναι τεράστια, αλλά είναι αντιμετωπίσιμα. Και με την αντιμετώπισή τους θα
διασφαλισθεί η… ακμή της χώρας.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.