ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Το πραξικόπημα των Βρυξελλών

«Δουλειά για όλους!». Πανευρωπαϊκή διαδήλωση της 10ης Ιουνίου 1997 κατά της ανεργίας

Συγκρατήστε δύο ημερομηνίες: 19 Μαΐου και 5 Ιουνίου 1998. Την πρώτη έγινε μια
επανάσταση. Τη δεύτερη θα γίνει μια απόπειρα πραξικοπήματος.

ΔΙΠΛΟ το καλό. Πρώτον, βρέθηκε μια κυβέρνηση που εκπληρώνει τις προεκλογικές
της υποσχέσεις. Το Σοσιαλιστικό κόμμα του Λιονέλ Ζοσπέν είχε δεσμευθεί να
φέρει στο Κοινοβούλιο πριν από τη λήξη της κυβερνητικής του θητείας νόμο που
να θεσπίζει τη μείωση του χρόνου εργασίας σε 35 ώρες την εβδομάδα χωρίς
παράλληλη μείωση του μισθού: το έπραξε πριν συμπληρώσει ένα χρόνο στην
εξουσία, παρά τις λυσσώδεις αντιδράσεις της εργοδοσίας και παρά την αρνητική
διεθνή συγκυρία.

Το δεύτερο καλό αφορά την ουσία του μέτρου που υιοθετήθηκε προχθές από τη
γαλλική Εθνοσυνέλευση. Το 35ωρο δεν αποτελεί μια μαγική λύση για την ανεργία.
Είναι όμως ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Στην καλύτερη περίπτωση, αν
δηλαδή επαληθευθούν οι προβλέψεις των ειδικών, θα δημιουργηθούν τα πέντε
επόμενα χρόνια 200.000 με 280.000 θέσεις εργασίας. Στη χειρότερη, θα έχει
απλώς μειωθεί ο χρόνος κατά τον οποίο ο μισθωτός «είναι στη διάθεση του
εργοδότη και πρέπει να υπακούει στις οδηγίες του χωρίς να μπορεί να
αφοσιώνεται ελεύθερα στις προσωπικές του ασχολίες» (όπως ορίζει η γαλλική
νομοθεσία την «πραγματική διάρκεια» της εργασίας) και θα έχει αυξηθεί
αντίστοιχα ο ελεύθερος χρόνος του. Λίγο είναι;

Όχι, είναι πάρα πολύ. Και γι’ αυτό η αντίδραση στην τολμηρή πρωτοβουλία της
Γαλλίας είναι τόσο σφοδρή. Αντέδρασαν οι βιομήχανοι, υποστηρίζοντας (ψευδώς)
ότι θα μειωθούν τα κέρδη τους. Αντέδρασαν οι πολιτικοί της Δεξιάς, φοβούμενοι
ότι θα σηκωθούν τα πόδια να κτυπήσουν το κεφάλι. Αντέδρασαν οι σοσιαλιστές
Ευρώπης και Αμερικής (με εξαίρεση τους Ιταλούς, που θα προχωρήσουν κι αυτοί
στη νομική θέσπιση του 35ώρου) ανησυχώντας μήπως ο ιός αποδειχθεί μεταδοτικός.
Αντέδρασε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, επισείοντας τον κίνδυνο μείωσης της
ανταγωνιστικότητας. Το ίδιο υποστηρίζει και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή: στους
«Οικονομικούς Προσανατολισμούς» της για το 1998, που δόθηκαν στη δημοσιότητα
πριν από δέκα μέρες, τονίζεται ότι η υποχρεωτική και γενικευμένη μείωση του
χρόνου εργασίας πρέπει να αποφευχθεί και, αντ’ αυτού, να δοθεί έμφαση στις
προσπάθειες εξυγίανσης του προϋπολογισμού. Μ’ άλλα λόγια, να μειωθούν όσο το
δυνατόν περισσότερο οι κρατικές επιδοτήσεις.

Και για τον μεν προϋπολογισμό η Κομισιόν έχει αρμοδιότητα να γνωμοδοτεί, αφού
το ύψος του ελλείμματός του περιλαμβάνεται στα κριτήρια του Μάαστριχτ. Από πού
κι ως πού όμως παρεμβαίνουν οι Βρυξέλλες στην πολιτική που ακολουθεί μια χώρα
για να μειώσει την ανεργία της; Οι «Προσανατολισμοί» της θα τεθούν σε
ψηφοφορία στη συνεδρίαση του ECOFIN στις 5 Ιουνίου και η απόφαση (που θα
ληφθεί με απλή πλειοψηφία) θα είναι δεσμευτική για τις χώρες – μέλη. Η Γαλλία
και η Ιταλία, δηλαδή, μπορεί να αναγκαστούν να εγκαταλείψουν το 35ωρο. Μήπως
το επόμενο μέτρο θα είναι η κατάργηση των εκλογών και ο διορισμός των
κυβερνήσεων από τις Βρυξέλλες;