Στο στόχαστρο ο Κουκ

Ρόμπιν Κουκ. Κατηγορείται για παράβαση κανόνων δεοντολογίας και ηθικής τάξης. Γνώριζε ή δεν γνώριζε για την αποστολή όπλων και μισθοφόρων στη Σιέρρα Λεόνε;

«Το δράμα παίρνει πλέον διαστάσεις κρίσης», υποστηρίζουν οι εφημερίδες της
συντηρητικής αντιπολίτευσης. Ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών Ρόμπιν Κουκ
βρίσκεται στο στόχαστρο και τα ερωτήματα μένουν αναπάντητα:

«ΠΟΙΕΣ οι σχέσεις της βρετανικής κυβέρνησης με μισθοφόρους για τη μεταφορά
όπλων στη Σιέρρα Λεόνε;», «Ποιοι υπουργοί γνώριζαν και τι ακριβώς;».

Όλα άρχισαν με τη δημοσίευση στον βρετανικό Τύπο φωτογραφιών που έδειχναν
μηχανικούς φρεγάτας του βρετανικού Πολεμικού Ναυτικού, αραγμένης στο Φρι Τάουν
της Σιέρρα Λεόνε, να βοηθούν στην επισκευή ρωσικής κατασκευής ελικοπτέρου, την
1η Μαρτίου. Ήταν η εποχή κατά την οποία οι επιχειρήσεις για την αποκατάσταση
στην εξουσία του προέδρου Καμπάχ βρίσκονταν σε εξέλιξη.

ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ

Το Φόρεϊν Όφις ανακοινώνει πως ο ρόλος του ελικοπτέρου ήταν να βοηθήσει στη
μεταφορά ανθρωπιστικής βοήθειας. Ακολούθησε ανεξάρτητη έρευνα, για να
διαπιστωθεί τι είδους φορτίο μετέφερε η βρετανική φρεγάτα στο Φρι Τάουν. Το
θέμα συζητήθηκε στη Βουλή των Κοινοτήτων, όπου οι κυβερνητικοί υπουργοί
κλήθηκαν να δώσουν εξηγήσεις. Ανάκριση διατάχθηκε για να διαπιστωθεί αν οι
αξιωματούχοι του Φόρεϊν Όφις γνώριζαν και αν πραγματικά γνώριζαν κάτι, γιατί
δεν ενημέρωσαν τους υπουργούς της κυβέρνησης ότι παραβιάστηκε το εμπάργκο του
ΟΗΕ με τη μεταφορά όπλων. Αλλά το τραγελαφικό είναι ότι οι ίδιες εφημερίδες,
οι οποίες κατηγορούν την κυβέρνηση, αναρωτιούνται ταυτόχρονα, «πού ακριβώς
βρίσκεται το πρόβλημα, αν τελικά η Βρετανία βοήθησε να αποκατασταθεί η
Δημοκρατία στη Σιέρρα Λεόνε;».

Λίγο περισσότερο από ένας χρόνος έχει περάσει από τότε που ανέβηκε η Εργατική
κυβέρνηση στην εξουσία, ανακοινώνοντας πως η βρετανική εξωτερική πολιτική στο
εξής θα έχει ως γνώμονα την «ηθική» και τη «δεοντολογία».

ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΣΟΥΧΑΡΤΟ

Σ’ αυτήν ακριβώς τη φράση στηρίχθηκαν όσοι κατηγόρησαν τον Βρετανό υπουργό
Εξωτερικών για τον χειρισμό της υπόθεσης των όπλων για τη Σιέρρα Λεόνε. Και
καθώς ταυτόχρονα ξεσπούσε η αναταραχή στην Ινδονησία, άρχισαν να ψάχνουν για
τα όπλα που πούλησε η βρετανική κυβέρνηση στο καθεστώς Σουχάρτο.

Η Διεθνής Αμνηστία καταγγέλλει τις πωλήσεις βρετανικών όπλων στη Μιανμάρ (Βιρμανία).

Οι υπερασπιστές του Ρόμπιν Κουκ μιλούν για «παρεξήγηση». Η εξωτερική πολιτική
της Βρετανίας εξετάζει πλέον τα θέματα, ακολουθώντας αυστηρές αρχές δεοντολογίας.

«Ακόμα και σε χώρες που δέχθηκαν τις ειλικρινείς επικρίσεις μας κερδίσαμε τον
σεβασμό, επειδή γνωρίζουν πως μιλάμε αληθινά», δήλωσε ο Κουκ.

Η Σιέρρα Λεόνε είναι πρώην βρετανική αποικία με πλούσια κοιτάσματα διαμαντιών.
Αυτό δεν έχει καμιά σημασία, μια και οι κάτοικοί της περιλαμβάνονται στους
φτωχότερους του πλανήτη μας. Στα τελευταία επτά χρόνια μαινόταν άγριος
εμφύλιος πόλεμος, με αποτέλεσμα ένα μεγάλο κύμα φυγής των κατοίκων της.

Ύστερα από μακρόχρονη δικτατορική διακυβέρνηση από στρατιωτικούς, τον Μάρτιο
του 1996, είχε εκλεγεί πρόεδρος ο Αχμέντ Τεζάν Καμπάχ. Τον Μάιο του 1997
ανετράπη όμως από στρατιωτικό πραξικόπημα. Τη χούντα αυτή όμως δεν αναγνώρισε
η διεθνής κοινότητα, που επιθυμούσε να δει και πάλι τον Καμπάχ στην εξουσία.
Τον Μάιο του 1998, με τη βοήθεια του παρία δικτάτορα της Νιγηρίας, ομάδα
Βρετανών στρατιωτικών συμβούλων μεταφέρει φορτίο όπλων για την ανατροπή της
χούντας και την αποκατάσταση του Καμπάχ. Στις 8 Οκτωβρίου του 1997, όμως, ο
ΟΗΕ με την απόφαση υπ’ αριθμ. 1132 είχε απαγορεύσει κάθε αποστολή όπλων στη
Σιέρρα Λεόνε. Η σύγχυση τώρα είναι αν αυτό ισχύει και για τα όπλα που
στέλνονται «με καλό σκοπό».

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ της «εταιρείας» που χειριζόταν την υπόθεση της επιστροφής του Καμάχ
στην εξουσία, υποστηρίζουν πως αξιωματούχοι του Φόρεϊν Όφις και του Χουάιτ
Χολ, καθώς και η στρατιωτική αντικατασκοπία, γνώριζαν κάθε λεπτομέρεια της
επιχείρησης. Η «εταιρεία», που χρηματοδότησε την επιχείρηση και προσέλαβε τους
μισθοφόρους, επιμένει πως το «πράσινο φως» δόθηκε από τη βρετανική κυβέρνηση,
«η οποία γνώριζε και για τις αποστολές όπλων».

Ο Ρόμπιν Κουκ, όμως, αρνείται πως ο ίδιος ή οι άμεσοι συνεργάτες του έδωσαν
την επίσημη έγκρισή τους για την επιχείρηση. Και είπε πως, αν αποδειχτεί το
αντίθετο, είναι έτοιμος να παραιτηθεί.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Τόνι Μπλερ προσπάθησε να υποβαθμίσει την υπόθεση, που
αποτελεί την πρώτη ευκαιρία για τη συντηρητική αντιπολίτευση να προκαλέσει
τριγμούς στην Εργατική κυβέρνηση, υπερασπιζόμενος σθεναρά τον ρόλο του
υπουργείου Εξωτερικών και των αξιωματούχων του.