[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ της διαφύλαξης της εθνικής, πολιτιστικής ταυτότητας ξαναήρθε στο
επίκεντρο του ενδιαφέροντος τις τελευταίες ημέρες. Το θέμα είναι σοβαρό. Η
διαδικασία της παγκοσμιοποίησης θέτει προβλήματα, δημιουργεί δυνάμεις και
τάσεις που οδηγούν σε αλλοιώσεις της πολιτιστικής ταυτότητας. Αλλά η
αντιμετώπιση των τάσεων αυτών δεν επιτυγχάνεται με ξενοφοβικές αντιδράσεις
ούτε με μια λογική περιχαράκωσης και απομονωτισμού.

Επιτυγχάνεται με θετική, ενεργό δράση και συμμετοχή της χώρας στις «ιστορικές
διαδικασίες». Επιτυγχάνεται με τη δημιουργία και την προβολή του πολιτισμού.
Επιτυγχάνεται με την προσπάθεια θεσμοποίησης κανόνων και ρυθμιστικών προτύπων
για τον έλεγχο των αρνητικών τάσεων που ξεπηδούν μέσα από την παγκοσμιοποίηση.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να θεωρηθεί ως η «ευρωπαϊκή απάντηση» στη διαδικασία
της παγκοσμιοποίησης. Η πλήρης και ενεργός συμμετοχή στην Ένωση συνιστά
επομένως προϋπόθεση για τη διαφύλαξη της εθνικής και πολιτιστικής ταυτότητας.

Η Συνθήκη ρητά ορίζει ότι «η Ένωση σέβεται την εθνική ταυτότητα των
κρατών-μελών της» και ότι «συμβάλλει στην ανάπτυξη των πολιτισμών των
κρατών-μελών και σέβεται την εθνική και περιφερειακή πολυμορφία τους». Η
Ευρώπη δεν απειλεί την ταυτότητά μας. Η Ένωση προσφέρει ευκαιρίες για προβολή
του πολιτισμού μας. Η ταυτότητα απειλείται από άλλες δυνάμεις, ενώ στις
περισσότερες περιπτώσεις κινδυνεύει από τους… Νεοέλληνες. Αλλά η Ένωση
συγκροτεί ένα σύστημα κοινών αρχών και κανόνων. Μία από τις αρχές αυτές, που
θεσπίζεται στη νέα Συνθήκη του Άμστερνταμ, είναι αυτή της «μη διάκρισης» ­ της
καταπολέμησης των διακρίσεων «λόγω φυλετικής καταγωγής, φύλου, πεποίθησης, θρησκείας».

Η διάταξη αυτή σε συνδυασμό με δήλωση που έχει επισυναφθεί στη Συνθήκη για το
«καθεστώς των εκκλησιών» συνιστά έναν πρόσθετο λόγο για τον διαχωρισμό
Εκκλησίας και Κράτους στην επικείμενη συνταγματική αναθεώρηση, εάν η Ελλάδα
θέλει να αποφύγει να βρεθεί εγκαλούμενη. Αυτό που θα πρέπει να γίνει κατανοητό
είναι ότι, ενώ η Ορθοδοξία αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο της ταυτότητάς μας και
τεράστια πνευματική δύναμη, η Ελλάδα δεν μπορεί, ως ευρωπαϊκή χώρα, να
αναγνωρίζει συνταγματικά «κρατούσα θρησκεία» και να διατηρεί ακόμη
«θρησκευτικές διακρίσεις».

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.