Ραντεβού ελπίδας

Με σφυρίχτρες Σέρβοι φοιτητές και φοιτήτριες διαμαρτύρονται για την επιστολή των αλβανόφωνων φοιτητών στο Πολυτεχνείο της πρωτεύουσας του Κοσσυφοπεδίου, Πρίστινα.

Είναι πράγματι επιτυχία των Αμερικανών το ότι κατόρθωσαν να φέρουν στο ίδιο
τραπέζι τον Μιλόσεβιτς με τον Ρουγκόβα; Πάντως, η κατακερματισμένη ευρωπαϊκή
διπλωματία δεν θα μπορούσε να πετύχει στο Κοσσυφοπέδιο όσα δεν πέτυχε στη
Βοσνία. Και με το σημερινό ραντεβού Μιλόσεβιτς – Ρουγκόβα στο Βελιγράδι
παραμένει ζωντανή η ελπίδα.

Η ΕΛΠΙΔΑ ότι θα σημάνει η απαρχή ενός διαλόγου ανάμεσα στους Σέρβους και τους
αλβανοφώνους, που θα μπορούσε να συνεχιστεί με τακτικές συναντήσεις των δύο μερών.

Μιλόσεβιτς και Ρουγκόβα δεν έχουν συμφωνήσει σε τίποτα: μόνο στο να
συζητήσουν. «Οι αποστάσεις ανάμεσά τους παραμένουν αγεφύρωτες», δηλώνει στο
τηλεοπτικό δίκτυο CNN ο μεσάζων του ραντεβού Αμερικανός απεσταλμένος Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ.

Ο δρόμος ως τη σημερινή συνάντηση του Βελιγραδίου δεν ήταν εύκολος. Χρειάστηκε
να υποστεί ο πρόεδρος της Γιουγκοσλαβίας Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς νέες
οικονομικές κυρώσεις από τις χώρες της Ομάδας Επαφής. Χωρίς ωστόσο να καμφθεί,
αφού η συνάντησή του με τον Ρουγκόβα γίνεται χωρίς ξένο μεσολαβητή (αν
εξαιρέσουμε τη μεσολάβηση Χόλμπρουκ για την πραγματοποίησή της).

ΤΟ ΕΥΡΩΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

Η υποχώρηση ήρθε από τον ηγέτη των αλβανοφώνων Ιμπραήμ Ρουγκόβα, που ήταν ως
χθες αμετακίνητος στις θέσεις του για διεθνή μεσολάβηση και συνάντηση σε
«ουδέτερο έδαφος», γράφει η «Λιμπερασιόν». Του μένει πάντως η «ικανοποίηση»
της προσωπικής επαφής με τον Μιλόσεβιτς. Μία προσωπική επαφή που επέχει τη
θέση ντε φάκτο αναγνώρισης. Ήταν κάτι που ο Μιλόσεβιτς πάντα αρνιόταν στον Ρουγκόβα.

Πιέζοντας ακόμη περισσότερο τον Μιλόσεβιτς (και ταυτόχρονα προωθώντας τη
διαμεσολάβηση Σολάνα), το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζήτησε χθες από τον
Γιουγκοσλάβο ηγέτη να συνεχίσει τις συνομιλίες του με τον Ρουγκόβα παρουσία
διεθνούς μεσολαβητή. Οι ευρωβουλευτές υπενθύμισαν και καταδίκασαν απερίφραστα
τις πράξεις βίας των γιουγκοσλαβικών ενόπλων δυνάμεων κατά των αμάχων του
Κοσσυφοπεδίου και ζήτησαν να επιβληθούν αυστηρές κυρώσεις κατά του
Βελιγραδίου. Νέες κυρώσεις λοιπόν επικρέμανται στην κεφαλή του Μιλόσεβιτς σε
περίπτωση που το σημερινό ραντεβού δεν καταλήξει σε αίσιο τέλος;

Ο ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ

Ωστόσο, είναι γεγονός ότι τίποτα δεν εγγυάται πως αυτή η συνάντηση θα
επιτρέψει την αποκλιμάκωση της έντασης στο Κοσσυφοπέδιο. Ιδιαίτερα, όταν ο
Απελευθερωτικός Στρατός συνεχίζει τη δράση του. «Έργο μας είναι να
απελευθερώσουμε ολόκληρο το Κοσσυφοπέδιο, καθώς και τους Αλβανούς της
Μακεδονίας και του Μαυροβουνίου», δηλώνει στην «Γκάρντιαν» ηγετικό στέλεχός
του. Αυτή η παραστρατιωτική αλυτρωτική οργάνωση, που χρηματοδοτείται από την
αλβανική Διασπορά και διατηρεί στενούς δεσμούς με πολιτικά κόμματα των
αλβανοφώνων, παραμένει ένας αποσταθεροποιητικός παράγοντας στην περιοχή. Για
το ραντεβού του Βελιγραδίου σωπαίνει. Όχι όμως και ο άσπονδος αντίπαλος του
Ρουγκόβα, Αντέμ Ντεμάτσι, πρόεδρος του Κοινοβουλευτικού Κόμματος. Για τον
άνθρωπο που έμεινε περισσότερα από είκοσι χρόνια στις σερβικές φυλακές, ο
Ρουγκόβα εγκατέλειψε την υπόθεση της ανεξαρτησίας του Κοσσυφοπεδίου. Και
αποδέχεται τώρα «την αυτονομία που του προσφέρει ο Μιλόσεβιτς». Προβλήματα
έχει ο Ρουγκόβα ακόμη και στον στενό του κύκλο. Δύο μέλη του δεκαπενταμελούς
συμβουλίου του διαχώρισαν χθες τη θέση τους από τον ηγέτη τους.

Όμως, έτσι κι αλλιώς, το πλαίσιο μοιάζει καθορισμένο από τη διεθνή κοινότητα.
Επιθυμητή λύση, σε αυτό το στάδιο, θεωρείται η διευρυμένη αυτονομία εντός της
Ομοσπονδιακής Γιουγκοσλαβίας.

ΟΠΩΣ και στην περίπτωση της Βοσνίας, η συνεχιζόμενη αστάθεια στην περιοχή
δίνει την ευκαιρία για διείσδυση σε τρίτες χώρες, όπως η Τουρκία. Ο Τούρκος
υπουργός Εξωτερικών Ισμαήλ Τζεμ δήλωσε χθες ότι προωθεί σχέδιο για την
ανάπτυξη πολυεθνούς δύναμης με τη συμμετοχή του ΝΑΤΟ. Και διευκρίνισε ότι το
τουρκικό σχέδιο είναι διαφορετικό από την Πολυεθνή Δύναμη για την Ειρήνη στη
Νοτιοανατολική Ευρώπη, τη σύσταση της οποίας εξετάζουν η Αλβανία, η Βουλγαρία,
η Ελλάδα, η πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, η Ρουμανία και η
Τουρκία. Η ελληνική κυβέρνηση χαιρέτισε την αναγγελθείσα από τον Ρίτσαρντ
Χόλμπρουκ συνάντηση Μιλόσεβιτς – Ρουγκόβα, που, όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση
του υπουργείου Εξωτερικών, έχει ιδιαίτερη σημασία για «την εξεύρεση λύσης στο
θέμα του Κοσσυφοπεδίου και την αποκατάσταση της σταθερότητας στην περιοχή».

Θετική εξέλιξη χαρακτηρίζει η κυβέρνηση της Αλβανίας το σημερινό ραντεβού και
υπερθεματίζει στο ρόλο που έπαιξαν γι’ αυτό οι ΗΠΑ. Γιατί άραγε πέτυχε ο
Χόλμπρουκ σε αυτό που η Ομάδα Επαφής είχε αποτύχει; Ίσως η απάντηση βρίσκεται
στο ότι ο Μιλόσεβιτς δείχνει να υπολογίζει περισσότερο την αμερικανική
υπερδύναμη από την κατακερματισμένη ευρωπαϊκή διπλωματία (όπως έδειξε και η
περίπτωση της Βοσνίας).