Ραντεβού για μπίζνες

Προετοιμασία για το 51ο Φεστιβάλ των Καννών (στο φόντο, η αφίσα της ταινίας «Αρμαγεδών» με την Λιβ Τάιλερ)

Πίσω από τις φανφάρες και τους σταρ, το 51ο Φεστιβάλ των Καννών που ανοίγει
σήμερα την αυλαία του, θα είναι πρώτα από όλα ένα ραντεβού για μπίζνες. Γιατί
το σινεμά, εκτός από μία απαράμιλλη μηχανή ονείρων, δεν παύει να είναι και μία
βιομηχανία, με τα δικά της οικονομικά κυκλώματα, τις δικές της αγορές.ΓΙΑ
δώδεκα ημέρες, το Φεστιβάλ των Καννών θα είναι μία ατέλειωτη παρέλαση από
σταρ, στάρλετ, σκηνοθέτες, παραγωγούς. Όμως, οι 80 ταινίες που θα προβληθούν
δεν είναι παρά μία βιτρίνα, ένα προπέτασμα, που πίσω του κρύβεται ένας
τεράστιος οικονομικός μηχανισμός.

ΤΟ ΕΝΑ ΠΕΜΠΤΟ

Πίσω από τη μεγάλη σκάλα, τις πούλιες και τον Χρυσό Φοίνικα βρίσκεται η
πραγματική δράση. Όπως η διεθνής αγορά κινηματογράφου, στην οποία θα
παρουσιαστούν φέτος 1.600 ταινίες. Ο πρόεδρός της Ζερόμ Παϊγιάρ εξομολογείται
στην «Φιγκαρό» ότι το ένα πέμπτο από τον κύκλο εργασιών του παγκόσμιου
κινηματογράφου (που ανέρχεται σε 1,6 τρισεκατομμύρια δραχμές) πραγματοποιείται
στις Κάννες.

Η συνεχής αύξηση του κόστους υποχρεώνει τους επιχειρηματίες να αναζητούν
συμπαραγωγούς πριν ακόμη αρχίσουν τα γυρίσματα. Γι αυτό, από τις 1.600
προτεινόμενες ταινίες, μόνο οι 500 θα φτάσουν στις αίθουσες προβολής.

ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΔΙΑΝΟΜΗΣ

Εκεί που δίνεται η μεγάλη μάχη είναι στα δικαιώματα διανομής. Ξεκινούν από
μερικές δεκάδες εκατομμύρια δραχμές για μία μέση γαλλική ταινία με προορισμό,
ας πούμε, την Εσθονία, και φτάνουν μέχρι το μισό δισεκατομμύριο δραχμές για
μια παραγωγή του Κλοντ Μπερί με προορισμό την Αμερική.

Εξαίρεση αποτέλεσε φέτος το «Πέμπτο Στοιχείο» του Λικ Μπεσόν, που πουλήθηκε
περισσότερα από τρία δισεκατομμύρια δραχμές στην Κολούμπια.

Τόσο ο γαλλικός όσο και ο ξένος κινηματογράφος βρίσκονται σε άνοδο. Ύστερα από
μία εικοσαετία κάμψης, ο αριθμός των εισιτηρίων αυξήθηκε από 115 εκατομμύρια
πριν από δύο χρόνια σε 148 εκατομμύρια πέρυσι. Στην άνοδο συνετέλεσε η
ανανέωση της παραγωγής, με ταινίες όπως ο «Τιτανικός» (19 εκατομμύρια
εισιτήρια), αλλά και η εμφάνιση των «μουλτιπλέξ», αυτής της νέας γενιάς
κινηματογράφων με πολλές αίθουσες, που προβάλλουν ταυτόχρονα πολλές ταινίες.
Στη γαλλική αγορά, το γαλλικό σινεμά κατέχει μερίδιο 34,5% έναντι 53,8% του
αμερικανικού σινεμά. Στην κορυφή του περυσινού «μποξ όφις» βρέθηκε το «Πέμπτο
Στοιχείο» με 7,5 εκατομμύρια εισιτήρια.

ΤΟ ΧΟΛΙΓΟΥΝΤ

Όμως ο γαλλικός κινηματογράφος έχει να αντιμετωπίσει την πλημμυρίδα του
Χόλιγουντ. Οι αμερικανικές αίθουσες μπορεί να είναι γεμάτες, αλλά το κόστος
παραγωγής, προώθησης και διανομής είναι τόσο υψηλό, που έχει περιορίσει τα
κέρδη της αμερικανικής κινηματογραφικής βιομηχανίας στο ιστορικά χαμηλό ρεκόρ
του 10%.

Στο γαλλικό σινεμά, ο ρόλος των Γάλλων παραγωγών είναι σημαντικός, αφού
χρηματοδοτούν συνήθως το ένα τρίτο του κόστους παραγωγής. Δεύτερη και όχι
λιγότερο σημαντική πηγή πόρων είναι οι τηλεοπτικοί σταθμοί. Η γαλλική
νομοθεσία προβλέπει να επενδύουν ένα μέρος των κεφαλαίων τους στον
κινηματογράφο: 3% τα ερτζιανά κανάλια TF1, France 2 και 3, κ.λπ. Τα καλωδιακά
κανάλια υποχρεούνται να διαθέτουν το 20% των κεφαλαίων τους για την αγορά
κινηματογραφικών ταινιών, από τις οποίες το 9% πρέπει να είναι γαλλικές.

Η πολιτική που ακολουθείται στις αμοιβές των ηθοποιών υπόκειται μόνο στη
λογική της εμπορικότητάς τους. Στην κορυφή της πυραμίδας ξεχωρίζουν οι σταρ
που αμείβονται με περισσότερα από 6 δισεκατομμύρια δραχμές για κάθε ταινία:
Τζον Τραβόλτα, Τομ Κρουζ, Άρνολντ Σβαρτσενέγκερ, Μελ Γκίμπσον. Οι Γάλλοι
ηθοποιοί έχουν πολύ πιο μικρά κασέ: ανάμεσά τους, ο Ζεράρ Ντεπαρντιέ ξεχωρίζει
με μισό δισεκατομμύριο δραχμές για κάθε ταινία.