ΝΙΚΟΣ ΚΥΡΙΑΖΙΔΗΣ Οι ιδιωτικοποιήσεις δεν οδηγούν σε σύγκλιση

Όπως προτείνεται η μεταβολή στις σχέσεις εργασίας οδηγεί σε μείωση των
πραγματικών αποδοχών και σε κατάργηση βασικών κατοχυρώσεων της ποιότητας ζωής
των εργαζομένωνΗ ελληνική οικονομία μπορεί να επιτύχει τα συγκεκριμένα
ποσοτικά κριτήρια της Συνθήκης του Μάαστριχτ μέχρι το τέλος του 1999. Αυτό
εκτιμά σε συνέντευξή του στα «ΝΕΑ» ο πρώην υφυπουργός Οικονομικών Ν.
Κυριαζίδης, αν και θεωρεί ότι η επίτευξη του στόχου για τον πληθωρισμό και για
τη μείωση του χρέους θα είναι δυσχερής. Ωστόσο, ο κ. Κυριαζίδης εκφράζει τον
φόβο ότι οι προαναγγελθείσες αλλαγές στις εργασιακές σχέσεις και στο
ασφαλιστικό ενδέχεται να οδηγήσουν σε άλμα στο κενό. Δεν αποκλείει μάλιστα να
«οδηγήσουν σε μείωση των πραγματικών αποδοχών» οι προτεινόμενες αλλαγές στα
εργασιακά. Παράλληλα, εκτιμά ότι οι ιδιωτικοποιήσεις δεν οδηγούν στη σύγκλιση,
ενώ θεωρεί ότι απαιτούνται διαρθρωτικές αλλαγές με κατάρτιση προγραμμάτων
επιχειρησιακής ανασυγκρότησης για τις ΔΕΚΟ από μηδενική βάση και εκτός των
άλλων με κατάργηση των προστατευτικών μέτρων που υπάρχουν στις τιμές ή σε
διάφορα επαγγέλματα.

Νίκος Κυριαζίδης: Η επάνοδος στην πολιτική της σκληρής δραχμής, όπως πάλι διαφαίνεται από τις πράξεις και τις διακηρύξεις της Τράπεζας της Ελλάδος, είναι πολύ επικίνδυνη

Το πλήρες κείμενο της συνέντευξης του πρώην υφυπουργού Οικονομικών κ. Νίκου
Κυριαζίδη έχει ως εξής:

ΜΕΤΡΑ – ΑΝΤΑΛΛΑΓΜΑ

ΕΡ.: Η ελληνική οικονομία, από το σημείο που βρίσκεται σήμερα, πρέπει να κάνει
πολλά βήματα, ίσως και άλματα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα, προκειμένου να
επιτύχει τους στόχους του Μάαστριχτ. Θα τα καταφέρει;

ΑΠ.: Χρειάζεται μια αποσαφήνιση το ερώτημα. Αναφερόμαστε στα κριτήρια που
θεσπίζει η Συνθήκη του Μάαστριχτ και στα μέτρα πολιτικής που αναφέρθηκαν από
την κυβέρνηση μετά τις 2 Μαΐου ως άμεσοι στόχοι της; Αυτά τα μέτρα είναι εκτός
των κριτηρίων του Μάαστριχτ, συνδέθηκαν όμως με τη δήλωση του ΕΚΟΦΙΝ. Φοβούμαι
ότι εάν η κυβέρνηση υποσχέθηκε την εφαρμογή τους ως αντάλλαγμα για τη δήλωση
των υπουργών των Οικονομικών, τότε για την προσχώρησή μας στο ευρώ δεχθήκαμε
πολύ βαρύτερους όρους απ’ αυτούς που επεβλήθησαν στους πρώτους ένδεκα.
Συνεπώς, τα κριτήρια δεν είναι τα ίδια. Εκείνο που απαιτεί άλματα δεν είναι η
ικανοποίηση των κριτηρίων του Μάαστριχτ, αλλά η εφαρμογή των μέτρων της
πολιτικής που αναφέρθηκαν από την κυβέρνηση, όπως φερ’ ειπείν η τροποποίηση
των εργασιακών σχέσεων ή η κατά καιρούς επαπειλούμενη μεταρρύθμιση του
ασφαλιστικού συστήματος που από άλματα προόδου ενδέχεται να γίνουν άλματα εις
το κενό.

Τώρα ως προς τα συγκεκριμένα κριτήρια της Συνθήκης του Μάαστριχτ, πιστεύω ότι
είναι δυνατή η τήρησή τους μέχρι το τέλος του 1999, με δύο επιφυλάξεις. Τη
μείωση του πληθωρισμού στο 2 με 2,5% και τη συνεπή τάση βελτίωσης της σχέσης
δημοσίου χρέους προς ΑΕΠ. Ήδη φέτος, λόγω της υποτίμησης, η σχέση αυτή
επιδεινώθηκε κατά 4%, κατά την Τράπεζα της Ελλάδος, και θα είναι ιδιαίτερα
δυσχερής η ικανοποίηση του κριτηρίου του χρέους, αν δεν μειωθεί το έλλειμμα
του δημόσιου τομέα αισθητά κάτω του 3%.

Ως προς το κριτήριο του ελλείμματος, νομίζω ότι είναι δυνατή η ικανοποίησή του
με λίγη πρόσθετη «δημιουργική λογιστική» και μείωση των δαπανών εξυπηρέτησης
του δημόσιου χρέους μέσα από σταθερή προσπάθεια αποκλιμάκωσης των επιτοκίων,
ώστε να ικανοποιηθεί και το κριτήριο αυτό που θέτει η Συνθήκη.

Το κριτήριο του οποίου η επίτευξη είναι η δυσχερέστερη, είναι αυτό του
πληθωρισμού, που είναι πολύπλοκο φαινόμενο. Η μέχρι τώρα αντιπληθωριστική
πολιτική, εκτός από τη μείωση της ζήτησης που επέφερε η μείωση των ελλειμμάτων
του Δημοσίου βασίστηκε σε μια εισοδηματική πολιτική, η αποτελεσματικότητα της
οποίας όμως είναι πολύ περιορισμένη και ιδίως στην επονομασθείσα πολιτική της
σκληρής δραχμής. Το πού κατέληξε η νομισματική αυτή πολιτική το είδαμε στις 13
Μαρτίου, με την υποτίμηση που είχε ως αποτέλεσμα την ανάκαμψη του πληθωρισμού.
Παρ’ όλα αυτά και ο στόχος αυτός μπορεί να επιτευχθεί με παρεμβάσεις που να
στηρίξουν τη δυναμική, ανταγωνιστική λειτουργία της αγοράς και την
απελευθέρωσή της από συντεχνιακούς περιορισμούς.

ΠΕΝΤΕ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

ΕΡ.: Η κυβέρνηση έχει εξαγγείλει σειρά από τα λεγόμενα διαρθρωτικά μέτρα, όπως
τις ιδιωτικοποιήσεις, τις αλλαγές στις εργασιακές σχέσεις κ.ά. Αρκούν αυτά
προκειμένου να υπάρξει ονομαστική αλλά και πραγματική σύγκλιση της ελληνικής
οικονομίας με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές;

ΑΠ.: Υπάρχουν άλλες προτεραιότητες που πρέπει μάλιστα να προταχθούν. Είναι όλα
εκείνα τα διαρθρωτικά μέτρα που συσχετίζονται με την καταπολέμηση του
πληθωρισμού και την απελευθέρωση των αγορών. Στα μέτρα αυτά εντάσσεται:

* Πρώτον, προσανατολισμός της πολιτικής των δημοσίων επιχειρήσεων προς την
κάλυψη αποκλειστικά των λειτουργικών τους δαπανών και των χρηματοοικονομικών
τους εξόδων, χρηματοδοτώντας τις επενδύσεις τους από αποσβέσεις και εύλογο δανεισμό.

* Δεύτερον, η εξυγίανση των δημοσίων επιχειρήσεων. Αυτή όμως δεν εξαρτάται
μόνον από την μεταβολή των εργασιακών σχέσεων. Η λύση είναι να καταρτιστούν
προγράμματα επιχειρησιακής ανασυγκρότησης και εξυγίανσης που να ξεκινούν από
μηδενική βάση. Να αποφασίσουμε ποιες υπηρεσίες και σε τι ποσότητα θεωρούμε
απαραίτητο να παρέχονται στους πολίτες και να αποσαφηνίσουμε παράλληλα, αν
μπορούμε και σε ποια έκταση να τους στηρίξουμε, με τι τιμές και με ποια
επιδότηση. Έτσι πρέπει να αντιμετωπισθεί και το θέμα των «προβληματικών ΔΕΚΟ»,
όπως ο ΟΣΕ, οι αστικές συγκοινωνίες ή τα ΕΛΤΑ, όπου συσσωρεύτηκαν τεράστια
χρέη όχι τόσο λόγω των «προνομίων των εργαζομένων», αλλά επειδή το Δημόσιο
κακόπιστα δεν κατέβαλε την επιδότηση που συνεπαγόταν η τιμολογιακή πολιτική
που επέβαλε στις επιχειρήσεις αυτές.

* Τρίτον, η απελευθέρωση των αγορών και η κατάργηση προστατευτικών μέτρων υπέρ
διαφόρων κοινωνικών ομάδων που περιορίζουν τον ανταγωνισμό. Αυτού του είδους
τα μέτρα που συνίστανται είτε στην εφαρμογή ελαχίστων τιμών ή περιορισμών
εισόδου στο επάγγελμα και άλλα, είναι εκτεταμένα και δημιουργούν σοβαρά
προβλήματα στη λειτουργία της αγοράς και τη διαμόρφωση των τιμών.

* Τέταρτον, επανεξέταση από μηδενική βάση των φόρων υπέρ τρίτων, ούτως ώστε να
διατηρηθούν όσοι θα κριθεί ότι εξυπηρετούν βασικό κοινωνικό σκοπό.

* Πέμπτον, απελευθέρωση όλων των επαγγελμάτων όπου δεν συντρέχουν λόγοι
δημοσίου συμφέροντος, δημόσιας υγείας ή προστασίας κοινωνικής.

Όλα αυτά προτρέχουν και της μεταβολής των σχέσεων εργασίας που όπως
προτείνονται θα οδηγήσουν σε μείωση των πραγματικών αποδοχών και σε κατάργηση
βασικών κατοχυρώσεων της ποιότητας ζωής των εργαζομένων.

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΑ ΑΣΗΜΙΚΑ

Και έρχομαι τώρα στο θέμα των ιδιωτικοποιήσεων. Κατ’ αρχήν, δεν πιστεύω ότι οι
ιδιωτικοποιήσεις θα οδηγήσουν σε σύγκλιση. Φοβάμαι ότι ο στόχος των
κυβερνητικών εξαγγελιών στον τομέα αυτό είναι δημοσιονομικός. Είναι μια
πολιτική του είδους που περιέγραψε ο άλλοτε πρωθυπουργός της Μεγ. Βρετανίας
Μακ Μίλαν, σαν ξεπούλημα των οικογενειακών ασημικών. Δεν πρόκειται να
πετύχουμε την σύγκλιση πουλώντας την Ιονική Τράπεζα (από την οποία εξάλλου δεν
θα εισπράξει δραχμή το Δημόσιο) ή μετοχοποιώντας τον ΟΛΠ, όπως εξήγγειλε η
κυβέρνηση. Οι ιδιωτικοποιήσεις έχουν λογική βάση όταν εντάσσονται σε ένα
πλαίσιο αναδιάρθρωσης του παραγωγικού δυναμικού ή βελτίωσης των συνθηκών της αγοράς.

Πέραν αυτών δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι ιδιωτικοποιήσεις μπορούν να γίνουν
μπούμερανγκ εις βάρος και της καταπολέμησης του πληθωρισμού, αλλά και των
δαπανών του Δημοσίου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η περίπτωση του ΟΤΕ που
για να πουληθούν οι μετοχές του στο Χρηματιστήριο αυξήθηκαν τα τέλη έτσι ώστε
να αποδίδουν κέρδη 300 δισ. ετησίως, δηλαδή πάνω από το 1/3 του συνολικού του
τζίρου, πράγμα που είναι πρωτοφανές στα διεθνή επιχειρηματικά χρονικά. Το ίδιο
ή και χειρότερο ενδεχομένως θα συμβεί και με το άνοιγμα της αγοράς για την
παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος ή την μετοχοποίηση της ΕΥΔΑΠ.

Επίσης, δημόσιες επιχειρήσεις που εξυπηρετούν μέσω εσωτερικών επιδοτήσεων
κοινωνικές ανάγκες γενικά αναγνωριζόμενες ως επιθυμητές αλλά μη κερδοφόρες,
όπως η ηλεκτροδότηση των χωριών ή οι άγονες γραμμές της Ολυμπιακής ή των
σιδηροδρόμων, ιδιωτικοποιούμενες θα χρειαστεί να επιδοτηθούν ευθέως από τον
κρατικό προϋπολογισμό που θα συνεχίσει έτσι να φέρει ολόκληρο το βάρος των
πρώην ζημιών, που τώρα θα αποκαλούνται επιχορηγήσεις.

Από την άλλη πλευρά, το κράτος δεν έχει λόγο να ασκεί επιχειρηματική
δραστηριότητα εκεί όπου δεν είναι απαραίτητη η παρουσία του, όπως φερ’ ειπείν
στη βιομηχανία. Δεν έχει κανένα λόγο η διατήρηση στον δημόσιο τομέα των
προβληματικών επιχειρήσεων που αποκτήθηκαν, ας το υπενθυμίσουμε, λόγω της
παταγώδους αποτυχίας των ιδιωτών επιχειρηματιών που τις διοικούσαν.

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΔΡΑΧΜΗΣ

ΕΡ.: Τόσο η κυβέρνηση όσο και η Τράπεζα της Ελλάδος αποκλείουν το ενδεχόμενο
να εκδηλωθούν πιέσεις στη δραχμή, τουλάχιστον στα επόμενα δύο χρόνια.
Πιστεύετε ότι είναι ορθή αυτή η εκτίμηση;

ΑΠ.: Μια τέτοια απόλυτη πρόβλεψη είναι παρακινδυνευμένη. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο
εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, τους οποίους δεν ελέγχει η κυβέρνηση και η
Τράπεζα. Η επάνοδος στην πολιτική της σκληρής δραχμής, όπως πάλι διαφαίνεται
από τις πράξεις και τις διακηρύξεις της Τράπεζας της Ελλάδος, είναι πολύ
επικίνδυνη. Στη συγκεκριμένη περίπτωση η τάση ανατίμησης της δραχμής που έχει
αρχίσει να διαφαίνεται μετά την υποτίμηση, ενώ ο πληθωρισμός είναι σχεδόν
τριπλάσιος του μέσου όρου των χωρών του ευρώ, ή θα οδηγήσει σε νέα υποτίμηση
και επομένως αποκλεισμό από το ευρώ ή σε ένταξη στο ευρώ με ισοτιμία που θα
καταφέρει βαρύ πλήγμα στο οικονομικό μέλλον του τόπου.

ΕΡ.: Η επόμενη ερώτηση έχει σχέση με τα επιτόκια. Οι ανακατατάξεις που
δημιουργούνται στο εγχώριο τραπεζικό σύστημα λόγω του ευρώ, πόσο θα επηρεάσουν
το ύψος του δανεισμού, αλλά και το ύψος των επιτοκίων;

ΑΠ.: Η αντικατάσταση της δραχμής από το ευρώ θα φέρει πράγματι μείωση των
επιτοκίων στη διατραπεζική αγορά και κατ’ ακολουθίαν στον τραπεζικό δανεισμό
των επιχειρήσεων. Οι ανακατατάξεις στο τραπεζικό σύστημα που έχουν αρχίσει να
γίνονται θα έχουν επίπτωση στους όρους του δανεισμού εάν αναπτυχθεί ο
ανταγωνισμός μεταξύ των Τραπεζών. Εάν όμως ενισχυθεί περαιτέρω η κυρίαρχη θέση
της Εθνικής Τράπεζας, που ήδη ενισχύθηκε από την απορρόφηση της Κτηματικής και
με την πιθανολογούμενη απορρόφηση της Εμπορικής, δεν θα μπορούμε να μιλάμε για
ανταγωνιστική ανάπτυξη της αγοράς αλλά θα δούμε τον ελέφαντα της τραπεζικής
αγοράς να μεταβάλλεται σε ένα μαμούθ, που δεν θα είναι σε θέση λόγω βάρους και
διαστάσεων να βελτιώσει την ευελιξία ή την ανταγωνιστικότητα του τραπεζικού χώρου.