ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η Ερμπλίνα ήταν απαρηγόρητη

Στο Βόινικ. Η Ερμπλίνα με τη θεία της και μερικές γειτόνισσες

Ο πόλεμος; Μα έχει ξεκινήσει ήδη. Κι όμως λύση υπάρχει. Αρκεί η Δύση να μην
επαναλάβει τα λάθη του παρελθόντος.

ΑΛΛΟΣ ένας βαλκανικός πόλεμος έχει αρχίσει, αν και προς το παρόν είναι χαμηλής
έντασης, γράφει ο «Εκόνομιστ» αναφερόμενος στο Κοσσυφοπέδιο. Για το τι
σημαίνει «χαμηλή ένταση», μιλούν δύο επεισόδια που έγιναν το Σαββατοκύριακο.
Τέσσερις σέρβοι αστυνομικοί τραυματίστηκαν χθες στη διάρκεια επίθεσης του
Στρατού για την Απελευθέρωση του Κόσοβου (KLA) στο χωριό Πονόσεβατς, κοντά στα
σύνορα με την Αλβανία. Τρεις Αλβανοί είχαν σκοτωθεί και άλλοι τρεις είχαν
τραυματιστεί την προηγουμένη στο Βόινικ από σερβικό όλμο που έπεσε έξω από την
παράγκα τους. Οι δύο από τους τρεις νεκρούς ήταν γονείς ενός μωρού ηλικίας δύο
μηνών. Την επομένη, τυλιγμένη σε κουβέρτες και κουρνιασμένη στην αγκαλιά μιας
θείας της, η Ερμπλίνα έκλαιγε απαρηγόρητη.

«Υψηλή ένταση», αντίθετα, θα σήμαινε γενικευμένο πόλεμο, όπου όχι μόνο θα
έχαναν τη ζωή τους δεκάδες χιλιάδες Αλβανοί του Κοσσυφοπεδίου, αλλά και ένα
εκατομμύριο πρόσφυγες μπορεί να κατέφευγαν στη γειτονική Πρώην Γιουγκοσλαβική
Δημοκρατία της Μακεδονίας προκαλώντας επικίνδυνη αποσταθεροποίησή της.

Αν η Δύση ανέχεται τις αψιμαχίες, δεν είναι ασφαλώς προετοιμασμένη να αφήσει
το δεύτερο σενάριο να γίνει πραγματικότητα. Οι κινήσεις της είναι παρά ταύτα
σπασμωδικές: χρονοδιαγράμματα που παρατείνονται και ανανεώνονται, κυρώσεις
διακοσμητικού μάλλον χαρακτήρα και επιμελής αποφυγή οποιασδήποτε αναφοράς σε
ένοπλη επέμβαση. «Πολλοί λένε ότι δεν μάθαμε τίποτα από τον πόλεμο της
Βοσνίας, αλλά δεν είναι αλήθεια», σχολίαζε πρόσφατα ο ευρωπαίος επίτροπος
Εξωτερικών Υποθέσεων Χανς βαν ντεν Μπρουκ. «Έχουμε διδαχθεί πολλά για την
αντοχή του Μιλόσεβιτς κι εκείνος έχει μάθει πολλά για την έλλειψη
αποφασιστικότητας που μας χαρακτηρίζει».

Ο χρόνος όμως πιέζει. Κι αυτός που χάνει συνεχώς έδαφος είναι ο άνθρωπος στον
οποίο η Δύση εναποθέτει όλες τις ελπίδες της: ο Ισμαήλ Ρουγκόβα. Αν οι
τακτικές κινήσεις της Ομάδας Επαφής είναι αμφιλεγόμενες ­ γράφει στους «Τάιμς»
ο Νόελ Μάλκολμ, που το βιβλίο του «Κόσοβο: Σύντομη Ιστορία» μόλις κυκλοφόρησε
από τις εκδόσεις Macmillan ­ η μακροπρόθεσμη στρατηγική της είναι ακόμη πιο
ακατανόητη. Οι δυτικές κυβερνήσεις έχουν δηλώσει ότι δεν θα δεχθούν συνομιλίες
που θα αποσκοπούν στην ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου. Αναγκάζοντας όμως τον
Ρουγκόβα να εγκαταλείψει αυτή την προοπτική, τον οδηγούν ουσιαστικά σε
πολιτική εξαφάνιση.

Η Δύση φοβάται ότι η ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου θα ενθάρρυνε και άλλες
εθνότητες των Βαλκανίων να ζητήσουν επαναχάραξη των συνόρων. Συμβαίνει το
αντίθετο, γράφει ο Μάλκολμ. Όσο βράζει το Κοσσυφοπέδιο τόσο
ριζοσπαστικοποιούνται οι Αλβανοί της ΠΓΔΜ. Η μόνη λύση είναι έτσι να
παραμείνει στο τραπέζι ο μακροπρόθεσμος στόχος της ανεξαρτησίας, κάτι που
αποδέχονται άλλωστε και ορισμένοι σέρβοι εθνικιστές. Η ικανοποίηση των
απαιτήσεων που προβάλλουν οι Αλβανοί του Κοσσυφοπεδίου θα πρέπει όμως να
συνοδευτεί από μια ισχυρή δέσμευση της Δύσης για τη διατήρηση των σημερινών
συνόρων της ΠΓΔΜ ­ όπως και του Μαυροβουνίου.