[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

ΟΠΩΣ γράφτηκε στα «ΝΕΑ», το ίδρυμα στρατηγικών μελετών RAND σε μελέτη του (Ζ.
Khalilzard, Ι.Ο. Lesser, «Sources of Conflict in the 21st Century, Regional
Futures and Strategy», RAND, 1998), ανάμεσα σε εννέα πιθανά σενάρια
συγκρούσεων που μπορούν να αντιμετωπίσουν οι ΗΠΑ, περιλαμβάνει σύγκρουση
ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία το 2003. Το σενάριο αυτό είναι το μόνο που
«εμπλέκει» σε σύγκρουση μια χώρα-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) ή δύο
χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ.

Το σενάριο αυτό εγείρει αναπόφευκτα ορισμένα ερωτηματικά. Μπορεί π.χ. μια χώρα
-μέλος της Ένωσης «να πέσει θύμα» πολεμικής επίθεσης; Το ερώτημα δεν
επιδέχεται εύκολη απάντηση, αν και η όλη λογική του ενωσιακού και ευρωπαϊκού
συστήματος συνηγορεί υπέρ της αρνητικής απάντησης. Ως προέκταση, όμως,
ανακύπτει το ευρύτερο ερώτημα τού εάν και κατά πόσον η συμμετοχή της Ελλάδας
στην Ένωση έχει ενισχύσει την εξωτερική μας ασφάλεια, ή όχι. Μια σχολή σκέψης
διατείνεται ότι η «συμμετοχή» δεν έχει συμβάλει καθόλου ή και ­ στην ακραία
εκδοχή της ­ έχει επηρεάσει αρνητικά την εξωτερική μας ασφάλεια. Η δεύτερη
σχολή τονίζει ότι, παρά τις υπαρκτές αδυναμίες και τα «ελλείμματα» του
ενωσιακού συστήματος, η συμμετοχή μας σ’ αυτό έχει ενισχύσει αποφασιστικά την
ασφάλειά μας, χωρίς να έχει επιλύσει βεβαίως το πρόβλημα. Και μόνο το γεγονός
ότι η Ε.Ε. πραγματοποιεί μεταβιβάσεις πόρων στην Ελλάδα που φθάνουν στο 4,5%
του ΑΕΠ, στο ισόποσο δηλαδή, περίπου, των αμυντικών δαπανών, είναι
υποστηρικτικό στοιχείο της θέσης αυτής. Ακόμη εάν κάποιος χρησιμοποιήσει την
«ευρύτερη έννοια της ασφάλειας», που περιλαμβάνει οικονομικούς, θεσμικούς,
πολιτικούς, διπλωματικούς συντελεστές, τότε σαφώς προκύπτει ότι η χώρα έχει,
ως αποτέλεσμα της συμμετοχής της στην Ε.Ε., ενισχύσει την ασφάλειά της.
Ενίσχυση της ασφάλειας είναι άλλωστε ένας λόγος για τον οποίο επιδιώκεται η
ένταξη της Κύπρου στην Ε.Ε. Βεβαίως, αυτό δεν σημαίνει ότι η Ε.Ε. δεν θα
πρέπει να ενδυναμώσει τόσο τα μέσα υψηλότερης κάλυψης των προβλημάτων
ασφάλειας (π.χ. ΚΕΠΠΑ) όσο και τους μηχανισμούς αλληλεγγύης προς τα μέλη της. Πρέπει…

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.