Φτώχεια βλέπει η Ευρώπη

Μία απέραντη ζώνη φτώχειας τυλίγει από άκρη σε άκρη την Ευρώπη. Στην ήπειρο
που προσπαθεί να ενωθεί με ένα κοινό νόμισμα, οι κοινωνικές πολιτικές δεν
μπόρεσαν να γεφυρώσουν το χάσμα ανάμεσα σε πλούσιους και φτωχούς.

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ σχέδιο για ένα κοινό νόμισμα και μία ενιαία οικονομική πολιτική
μοιάζει να συγκρούεται με μία σκληρή πραγματικότητα. Τα στοιχεία έκθεσης για
το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν στις ευρωπαϊκές περιφέρειες, που έδωσε στη
δημοσιότητα η Eurostat, στις Βρυξέλλες, αποκαλύπτουν προκλητικές ανισότητες
εισοδήματος που εξακολουθούν να χωρίζουν τους πολίτες μιας, κατά τα άλλα,
Ενωμένης Ευρώπης. Υπάρχουν περιοχές στην Ελλάδα, την Ισπανία και την Ιταλία,
όπου «Ευρωπαίοι πολίτες» κερδίζουν ­ κατά κεφαλήν ­ πέντε φορές λιγότερα από
ό,τι άλλοι πλούσιοι «συμπολίτες» τους.

Στο λιμάνι του Αμβούργου, την πλουσιότερη περιοχή της Ευρώπης, το μέσο κατά
κεφαλήν εισόδημα φτάνει τα 16,2 εκατομμύρια δραχμές ­ έξι φορές περισσότερο
από ό,τι στην Κρήτη, την Καλαβρία και την Εστρεμαδούρα.

Η ΕΛΛΑΔΑ ΣΕ ΖΩΝΗ ΦΤΩΧΕΙΑΣ

Σύμφωνα με την εφημερίδα «Γκάρντιαν», η έκθεση επισημαίνει την ύπαρξη μιας
ζώνης φτώχειας, όπου το κατά κεφαλήν Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν είναι λιγότερο
από το 75% του μέσου ευρωπαϊκού όρου. Στη ζώνη περιλαμβάνονται ολόκληρη η
Ελλάδα, η Πορτογαλία πλην της Λισαβώνας, η ισπανική ύπαιθρος, η Νότια Ιταλία,
η πρώην Ανατολική Γερμανία, το Μερσισάιντ και το Νότιο Γιορκσάιρ της
Βρετανίας, καθώς και περιοχές της Αυστρίας.

Είναι σε θέση οι χώρες που θα προχωρήσουν στο κοινό νόμισμα να επεξεργαστούν
μία νομισματική πολιτική που θα μπορεί να εξομαλύνει αυτές τις χτυπητές
διαφορές ανάμεσα στα εισοδήματα και τις οικονομίες; Για τους ευρωσκεπτικιστές
στοιχεία σαν και αυτά που έδωσε στη δημοσιότητα η Eurostat αποτελούν
επιχειρήματα κατά του ενιαίου νομίσματος. «Δεν μπορείς να έχεις κοινή
οικονομική και νομισματική πολιτική όταν υπάρχουν τέτοιες διαφορές. Είναι σαν
να προσθέτεις ανόμοια πράγματα», λέει ο Βρετανός βουλευτής Γκράχαμ Μάδερ.

Στην Ολλανδία, όπου τον ερχόμενο μήνα θα διεξαχθούν γενικές εκλογές, το κοινό
νόμισμα έχει αναδειχθεί σε κεντρικό ζήτημα. Ο υπουργός Οικονομικών Γκέριτ Ζαλμ
προειδοποιεί ότι η χώρα του θα καταψηφίσει την ιταλική ένταξη στο ευρώ, αν η
Ιταλία δεν υιοθετήσει πιο «σφιχτό» προϋπολογισμό. Στη γερμανική Άνω Βουλή, οι
αντιπρόσωποι των πλούσιων περιοχών της Βαυαρίας και της Σαξονίας απείχαν από
την ψηφοφορία για το ευρώ, την περασμένη εβδομάδα, εκφράζοντας τους φόβους
τους για το ύψος του ιταλικού χρέους.

Όμως, ούτε η Βρετανία τα πάει καλά, σύμφωνα με την έκθεση της Eurostat. Αν
εξαιρέσουμε την πρώην Ανατολική Γερμανία, το Μερσισάιντ και το Νότιο Γιορκσάιρ
είναι οι φτωχότερες περιοχές στη Βόρεια Ευρώπη. Εκεί, το κατά κεφαλήν εισόδημα
είναι 4,5 εκατομμύρια δραχμές έναντι μέσου βρετανικού 6,1 εκατομμυρίων
δραχμών. Το μέσο ευρωπαϊκό εισόδημα είναι 6,5 εκατομμύρια δραχμές ετησίως.

Η στατιστική εικόνα δείχνει μία Ευρώπη χωρισμένη στα δύο: τον πλούσιο Βορρά
και τον φτωχό Νότο. Και είναι μία εικόνα που παραμένει σχεδόν απαράλλακτη εδώ
και δεκαετίες, παρά τις ενισχύσεις και την οικονομική βοήθεια από τις
Βρυξέλλες. Τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά ταμεία (13,5 τρισεκατομμύρα δραχμές
ετησίως) στοχεύουν στην εξομάλυνση των διαφορών. Όμως τα στοιχεία της έκθεσης
δείχνουν τα όρια των κοινωνικών πολιτικών. Οι εθνικές πρωτεύουσες κατέχουν το
μονοπώλιο στις θέσεις εργασίας και στα υψηλά εισοδήματα.

Βρυξέλλες, Παρίσι, Μαδρίτη, Λισαβώνα, Στοκχόλμη, Βιέννη, Λονδίνο.
Μεγαλουπόλεις που ξεχωρίζουν σαν νησίδες πλούτου. Το ευρύτερο Λονδίνο είναι η
μοναδική βρετανική περιοχή που περιλαμβάνεται στις 12 εισοδηματικά
πλουσιότερες περιοχές της Ευρώπης, με κατά κεφαλήν εισόδημα που ανέρχεται στο
139% του μέσου ευρωπαϊκού.

Η έκθεση αποκαλύπτει βαθιές διαφορές ακόμη και μέσα στην ίδια χώρα. Το
Αμβούργο, ας πούμε, έχει τετραπλάσιο εισόδημα από τις περιοχές της πρώην
Ανατολικής Γερμανίας. Παρά την υψηλή ανεργία, η Γερμανία έχει τις πλουσιότερες
περιοχές. Πέντε από τις 10 πλουσιότερες περιοχές της Ευρώπης είναι γερμανικές.

Με 12,1 εκατομμύρια δραχμές κατά κεφαλήν, οι Βρυξέλλες είναι τουλάχιστον δύο
φορές πλουσιότερες από την προβληματική περιοχή Αϊνό, που απέχει μόλις 80
χιλιόμετρα. Το Παρίσι, με 12,1 εκατομμύρια δραχμές κατά κεφαλήν, είναι δύο
φορές πλουσιότερο από την Κορσική και το Λανγκντόκ. Η Λομβαρδία είναι η
πλουσιότερη περιοχή της Ιταλίας με παραπάνω από 7 εκατομμύρια δραχμές κατά
κεφαλήν. Τρεις φορές λιγότερο είναι το κατά κεφαλήν εισόδημα στην Καλαβρία,
που δεν ξεπερνάει τα 2,7 εκατομμύρια δραχμές.

* Τα στοιχεία της Eurostat, της στατιστικής υπηρεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
δεν είναι εκφρασμένα σε ονομαστικές τιμές, αλλά σε μονάδες αγοραστικής δύναμης
για να είναι συγκρίσιμα τα μεγέθη.