[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

ΚΑΘΩΣ η Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.) προχωρεί τις ημέρες αυτές στη λήψη των
ιστορικών αποφάσεων για τη δημιουργία του ενιαίου νομίσματος (ευρώ), το θέμα
της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (ΟΝΕ) και των συνεπειών της είναι στο
επίκεντρο του ευρωπαϊκού και ελληνικού ενδιαφέροντος. Υπάρχει επομένως η
ανάγκη για τη σωστή κατανόηση του θέματος. Το βιβλίο του καθηγητή του
Πανεπιστημίου Αθηνών Λ. Τσούκαλη «Η Νέα Ευρωπαϊκή Οικονομία στο Κατώφλι του
21ου Αιώνα» (Αθήνα, Παπαζήσης), που μόλις κυκλοφόρησε, αποτελεί ασφαλώς την
καλύτερη προσέγγιση για τον σκοπό αυτό. Πρόκειται για ένα έργο με πανευρωπαϊκή
αναγνώριση (έχει εκδοθεί αρχικά στην αγγλική γλώσσα), που τοποθετεί το θέμα
στο ευρύτερο πλαίσιο της εξελισσόμενης ευρωπαϊκής οικονομίας με κριτική,
αναλυτική διάθεση. Εξετάζει τόσο τη διαδικασία εγκαθίδρυσης της ΟΝΕ όσο και
τις ευρύτερες οικονομικές και πολιτικές προεκτάσεις του εγχειρήματος.

Η διαδικασία εγκαθίδρυσης της ΟΝΕ θέτει ιδιαίτερα προβλήματα για τη
φυσιογνωμία και τον ρόλο του κράτους στην ευρωπαϊκή οικονομία, το μέλλον του
«κράτους πρόνοιας», κ.λπ., προβλήματα που ταλαιπωρούν ιδιαίτερα την Αριστερά.
Το βιβλίο με τίτλο «Η Αριστερά στην Ευρώπη του Εικοστού Πρώτου Αιώνα», που
εκδόθηκε από το ΙΣΤΑΜΕ (με τα πρακτικά σχετικού συνεδρίου), περιέχει ορισμένα
δοκίμια (από, μεταξύ άλλων, τους Κ. Βαΐτσο, Θ. Λίποβατς, Ν. Μουζέλη, Κ.
Τσουκαλά και βεβαίως τον ίδιο τον Πρωθυπουργό Κ. Σημίτη) ιδιαίτερα αιχμηρού
προβληματισμού ως βάση για «ανα-στοχαστική σκέψη». Η εγκαθίδρυση της ΟΝΕ και
το μέλλον της Αριστεράς συνδέονται βεβαίως με το ευρύτερο φαινόμενο της «παγκοσμιοποίησης».

Η βιβλιογραφία ιδιαίτερα στην αγγλική γλώσσα γύρω από τις συνέπειες της
παγκοσμιοποίησης αυξάνεται ραγδαία.

Αλλά, αναμφίβολα, η πλέον καταλυτική κριτική δημοσιεύτηκε μόλις πρόσφατα από
τον καθηγητή του London School of Economics (LSE) J. Gray, με τον ιδιαίτερα
εύγλωττο τίτλο «False Dawn: the Delusions of Global Capitalism» (Η Απατηλή
Αυγή: Οι Αυταπάτες του Παγκόσμιου Καπιταλισμού – London, Granta). Προερχόμενο
από έναν πρώην θεωρητικό της «Νέας Δεξιάς», το βιβλίο αυτό, έστω και για τις
υπερβολές του, θα προκαλέσει έντονες συζητήσεις και αντιδράσεις.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.