ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Θυσία στον εκσυγχρονισμό

Σε προηγούμενο σημείωμα («ΤΑ ΝΕΑ», 20/3) είχα χαρακτηρίσει την υποτίμηση της
δραχμής «μικροεπεισόδιο ενός γενικευμένου πολέμου που σαρώνει τον πλανήτη». Η
υποτίμηση έγινε βέβαια, και κατ’ αρχήν, για να εισέλθει η δραχμή στον
Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Συστήματος.

Τι συνεπάγεται όμως για τη χώρα μας η επίτευξη αυτού του στόχου, η είσοδος
στην ΟΝΕ και συνολικά η συμμετοχή μας στην Ε.Ε.; Στην Ευρώπη των 20 εκατ.
ανέργων και των 50 εκατ. φτωχών;

Οι αρμόδιοι μιλούν για πλεονεκτήματα. Για νέα εποχή! Δεν συγκεκριμενοποιούν
όμως τα «πλεονεκτήματα» και προ παντός σιωπούν για τις δεσμεύσεις που ανέλαβε
η κυβέρνηση απέναντι στην Κομισιόν, στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα, στη Γερμανική
Τράπεζα, στο ΔΝΤ. Αποσιωπούν τα δρακόντεια μέτρα που απαιτούν η Συνθήκη του
Μάαστριχτ και η Συνθήκη του Άμστερνταμ.

Οι «συνθήκες» λοιπόν απαιτούν, πριν απ’ όλα, διαιωνιζόμενη λιτότητα. Απαιτούν
πειθαρχία. Και οι αρμόδιοι απειλούν με πρόστιμα.

Η λιτότητα προβλέπει ανώτερο όριο αυξήσεων 2,5% και πτώση του πληθωρισμού από
2,5% (φέτος) σε 2% το 1999. Αυτό σημαίνει μείωση του πραγματικού εισοδήματος
περίπου κατά 5%, δοθέντος ότι η αύξηση του κόστους ζωής είναι πολύ ανώτερη από
τον επίσημο πληθωρισμό.

Η ΟΝΕ θεσμοθετεί ουσιαστικά την Ευρώπη των 2 και 3 ταχυτήτων. Για να γίνουμε
δεκτοί στην ΟΝΕ (Οικονομική και Νομισματική Ένωση) οφείλουμε να πάρουμε μια
σειρά δρακόντεια μέτρα, όπως: Μείωση του ελλείμματος κάτω από το 2% και
ισοσκελισμό το 2000. Διάλυση του κρατικού τομέα της οικονομίας με αντίστοιχη
διεύρυνση του ιδιωτικού. Απορρύθμιση της «αγοράς εργασίας» κ.λπ.

Κατ’ αρχήν: Διάλυση του κρατικού τομέα της οικονομίας. Με την ιδιωτικοποίηση
των ΔΕΚΟ θα μπουν 540 δισ. στα κρατικά ταμεία. Αλλά η «εξυγίανση» και η
ιδιωτικοποίηση είναι γενικότερα πολιτική, που επιβάλλεται από τα όργανα και
τις συνθήκες της Ε.Ε. Οι ιδιωτικοποιήσεις δεν θα γίνουν χάριν της ανάπτυξης,
στην οποία θα συμβάλουν αρνητικά, αλλά κατ’ απαίτηση των μεγάλων «Εταίρων»,
των οποίων δέσμια είναι η κυβέρνηση. Κατά τον πρόεδρο της Μπούντεσμπανκ,
χρειάζεται διαρκής ανάπτυξη που να απολαμβάνει της εμπιστοσύνης των επενδυτών
(για να μην πάνε αλλού οι επενδύσεις), μεταρρύθμιση του συστήματος κοινωνικής
προστασίας, κατάργηση της ακαμψίας της αγοράς εργασίας, εισαγωγή της ευελιξίας
για απρόσκοπτη ανάπτυξη. Έτσι θα κερδηθεί η εμπιστοσύνη των αγορών! (Monde
Diplomatique, Σεπτ. ’97, μετ. Εποχή, 5/4).

Πώς μεταφράζονται εις τα καθ’ ημάς οι απαιτήσεις των μεγάλων Εταίρων; Σε
διάλυση του κρατικού τομέα και διαιωνιζόμενη λιτότητα εις βάρος των μισθωτών.
Αυτά όμως δεν αρκούν. Χρειάζεται απορρύθμιση της αγοράς εργασίας. Καταστροφή
των συλλογικών συμβάσεων. Ελαστική απασχόληση, 8, 9, 10 ώρες. Υποχρεωτικές
«διακοπές», μερική απασχόληση ακόμα και στο Δημόσιο.

Στόχος: η μείωση του εργατικού κόστους, που ήδη είναι από τα χαμηλότερα της
Ευρώπης. Αλλά αυτή η πολιτική δεν οδηγεί στην «ανάπτυξη». Οδηγεί στην αύξηση
της ανεργίας, που ήδη επισήμως κυμαίνεται γύρω στο 10%. Στην αύξηση των
κοινωνικών ανισοτήτων.

Στη δημιουργία στρατιών ανέργων, απόκληρων, ανέστιων, ανθρώπινων όντων που θα
ζουν στην αβεβαιότητα και στο άγχος, σε μια κοινωνία αστάθειας και
διαιωνιζόμενης κρίσης. Τελικά, στην υπονόμευση της ίδιας της «αναπτυξιακής» διαδικασίας.

Αυτή είναι η μία πλευρά του κοινωνικού Μεσαίωνα. Η άλλη είναι η «μείωση των
κοινωνικών δαπανών» (για παιδεία, υγεία, κ.λπ.).

Η κατεδάφιση του όποιου κράτους πρόνοιας. Συνολικά, των κατακτήσεων των
εργαζομένων που έχουν κερδηθεί με αγώνες δεκαετιών και με ποταμούς αιμάτων.

Αλλά, ας επανέλθουμε στις ιδιωτικοποιήσεις. Αυτές τις ημέρες μαίνεται η μάχη
για την Ολυμπιακή. Ταυτόχρονα, ο «Επίτροπος Ανταγωνισμών» (!!) κ. Κάρελ Βαν
Μπριτ βολιδοσκοπεί την κυβέρνηση για τον ΟΤΕ (απελευθέρωση, κ.λπ.). Και «οι
βολιδοσκοπήσεις θα γίνουν σύντομα πιεστικές απαιτήσεις, διότι ο ΟΤΕ δεν μπορεί
να επικαλείται υστέρηση τεχνολογικής προόδου»!! («Καθημερινή» 5/4). Ο ΟΤΕ
προγραμματίζει επενδύσεις της τάξεως του ενός τρισ. Να πουληθεί, λοιπόν,
επειδή είναι κερδοφόρος! Αντίθετα, ο ΟΣΕ χρωστάει 600 δισ.

Γι’ αυτό προβλέπεται να μετατραπεί σε ανώνυμη εταιρεία, να ευρεθούν επενδυτές,
να γίνει κερδοφόρος και τότε να προχωρήσει η ιδιωτικοποίηση. (Ποιος αγοράζει
ζημιογόνες επιχειρήσεις;). Οι τράπεζες, εξάλλου, πρέπει να προχωρήσουν σε
συγχωνεύσεις, εξαγορές, συγκεντροποίηση κεφαλαίων, «συνεργασίες» με ξένες
τράπεζες, ώστε να αντέξουν στην εισβολή των ξένων τραπεζικών κολοσσών. Τέλος,
το Χρηματιστήριο: επί του παρόντος εισρέουν τεράστια ποσά. Γιατί; Εξαιτίας των
υψηλών επιτοκίων. Αν χρειαστεί, τα μαζεύουν και φεύγουν.

Θυσία στον «εκσυγχρονισμό» και στην «ανάπτυξη». Ποια ανάπτυξη; Θα επανέλθουμε.

Ο Ευτύχης Μπιτσάκης είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.