Νομιμοποιείται η ευθανασία

Το τέλος. Η ευθανασία νομιμοποιείται στην Ολλανδία και κερδίζει έδαφος στον υπόλοιπο κόσμο…

Μοναδική χώρα στον κόσμο που ανέχεται την ευθανασία, η Ολλανδία ετοιμάζεται
τώρα να νομιμοποιήσει αυτήν τη μέθοδο τερματισμού της ζωής. Προσοχή, όμως:
υπήκοοι άλλων χωρών δεν καλύπτονται «κατ’ αρχήν» από τη νομοθεσία…

Η ΙΔΕΑ για τη νομιμοποίηση της ευθανασίας διατυπώθηκε αυτή την εβδομάδα από το
κεντροαριστερό κόμμα D66, έναν από τους τρεις εταίρους του κυβερνητικού
συνασπισμού. Τα άλλα δύο κόμματα που μετέχουν στην κυβέρνηση, το εργατικό PVDA
και το φιλελεύθερο VVD, συμφωνούν με τη φιλελευθεροποίηση της σχετικής
νομοθεσίας, ενώ η ιδέα υποστηρίζεται και από τον Ιατρικό Σύλλογο της χώρας.

Η ευθανασία εξακολουθεί να θεωρείται αδίκημα στην Ολλανδία και θεωρητικά
τιμωρείται με κάθειρξη δώδεκα ετών, στην περίπτωση που ο γιατρός συμμετέχει
ενεργά σ’ αυτήν, και φυλάκιση τριών ετών όταν ο γιατρός παρέχει απλώς στον
άρρωστο τα μέσα για να δώσει τέλος στη ζωή του.

Στην πράξη, όμως, η ευθανασία δεν διώκεται εφ’ όσον πληρούνται ορισμένοι όροι:
ο ασθενής να είναι καταδικασμένος, να υποφέρει από την κατάστασή του χωρίς να
υπάρχει καμιά ελπίδα βελτίωσης, να το ζητήσει ρητά και κατηγορηματικά από τον
γιατρό του και ο τελευταίος να ζητήσει τη γνώμη και ενός συναδέλφου του.

ΠΕΝΗΝΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

Ο Ολλανδός γιατρός, από τον οποίο ζητείται να κάνει ευθανασία, πρέπει να
συμπληρώσει εξάλλου ένα ερωτηματολόγιο από τουλάχιστον 50 ερωτήσεις και να το
υποβάλει στις αρχές.

Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, γράφει η εφημερίδα «Ελ Παΐς», το 1995 πέθαναν με
τον τρόπο αυτό στην Ολλανδία γύρω στα 10.000 άτομα. Στη συντριπτική πλειοψηφία
των περιπτώσεων αυτών, ο θάνατος ήταν αποτέλεσμα ενεργής ευθανασίας, ενώ ένα
μικρό ποσοστό θανάτων αποδίδεται σε «υποβοηθούμενη αυτοκτονία».

Πρόσφατη έρευνα του υπουργείου Υγείας, όμως, έδειξε ότι το 60% των γιατρών που
είχαν κάνει ευθανασία δεν είχαν ενημερώσει τις αρχές φοβούμενοι το ενδεχόμενο
να διωχθούν ή να θεωρηθούν ύποπτοι.

Το γεγονός αυτό ώθησε το κόμμα D66 να ζητήσει αναθεώρηση της νομοθεσίας, ώστε
ο γιατρός που πληροί τους όρους του νόμου να μην είναι υποχρεωμένος να
ενημερώνει και τις ιατρικές αρχές. Η πρωτοβουλία αυτή έτυχε ενθουσιώδους
υποδοχής από την Ένωση για την Εθελοντική Ευθανασία, η οποία είχε ήδη από
πέρυσι διατυπώσει ανάλογη πρόταση.

Θετικά όμως αντέδρασαν και τα κόμματα. Εκπρόσωπος του Λαϊκού Κόμματος για την
Ελευθερία και τη Δημοκρατία (VVD) δήλωσε ότι το κόμμα του είναι έτοιμο να
συζητήσει την πρόταση του D66, αφού «η κατάσταση, όπως είναι σήμερα, είναι
πολύ περίπλοκη για όλους». Ανάλογο σχόλιο έκανε και εκπρόσωπος του Εργατικού
Κόμματος, του ισχυρότερου από τα τρία κόμματα του κυβερνητικού συνασπισμού.

ΑΠΟ ΠΟΛΛΑ ΧΡΟΝΙΑ

Η αποποινικοποίηση της ευθανασίας συζητείται στην Ολλανδία εδώ και πολλά
χρόνια. Στο παρελθόν, ανάλογες προτάσεις με τη σημερινή είχαν αποτύχει
εξαιτίας της κατηγορηματικής αντίθεσης του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος. Για
πρώτη φορά εδώ και περίπου έναν αιώνα, όμως, το κόμμα αυτό δεν συμμετέχει στην
κυβέρνηση, γεγονός που καθιστά πολύ πιθανόν η πρόταση αυτήν τη φορά να υιοθετηθεί.

Η κυβερνητική πρωτοβουλία αναλαμβάνεται τις παραμονές της συζήτησης στο
Κοινοβούλιο μιας πρότασης για τη συγκρότηση μεικτών επιτροπών που θα
συμβουλεύουν τις αρχές για διάφορα θέματα. Στην περίπτωση της ευθανασίας, ένας
γιατρός, ένας δικηγόρος και ένας κοινωνιολόγος θα αναλύουν κάθε περίπτωση
γιατρού που έχει καταφύγει στη μέθοδο αυτή ­ με αποτέλεσμα να μειώνονται πολύ
οι κίνδυνοι παραπομπής του σε δίκη.

«Δόκτωρ Θάνατος». Ο Αμερικανός γιατρός Τζακ Κεβορκιάν έχει κάνει δεκάδες ευθανασίες

ΤΑ ΠΕΝΗΝΤΑ τελευταία χρόνια πολλές δυτικές χώρες έχουν αντιμετωπίσει διλήμματα
που σχετίζονται με την ανάπτυξη της ιατρικής, με την αύξηση του προσδόκιμου
ζωής και με τα προβλήματα που απορρέουν από τον αφόρητο πόνο ενός ασθενούς.
Ορισμένες χώρες αναζητούν τρόπους να επιτρέψουν την ευθανασία και συχνά
χρησιμοποιούν ως πρότυπο την Ολλανδία. Πολλοί ερευνητές όμως, τόσο στην
Ολλανδία όσο και σε άλλες χώρες, επισημαίνουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της
ολλανδικής κουλτούρας και προτείνουν στις ενδιαφερόμενες χώρες να αναζητήσουν
λύσεις που ανταποκρίνονται στα δικά τους χαρακτηριστικά.

Ένα διαμέρισμα της Αυστραλίας είχε υιοθετήσει στο παρελθόν, και για έξι μήνες,
ένα νόμο που επέτρεπε την ευθανασία. Πολλές αμερικανικές πολιτείες έχουν
καταγγείλει ως αντισυνταγματικό τον νόμο που απαγορεύει την ευθανασία.

Σχετική συζήτηση έχει αρχίσει στη Σκωτία, αλλά και την Ισπανία με αφορμή την
προβολή ενός βίντεο από τις τελευταίες στιγμές ενός παραπληγικού που
διεκδικούσε επί χρόνια ­ και πέτυχε ­ το δικαίωμά του στην ευθανασία.