Χάρισμα σε κερδοσκόπους 30 δισ. σε 5 ώρες

Το «μήνυμα» για την υποτίμηση φαίνεται ότι ορισμένοι από το εξωτερικό το είχαν
πάρει νωρίτερα αφού είχε διαρρεύσει. Αυτό τεκμαίρεται από το γεγονός ότι
ξαφνικά χθες το μεσημέρι, και αφού είχε κλείσει η διαπραγμάτευση του
συναλλάγματος που γίνεται στην Τράπεζα της Ελλάδος, εμφανίσθηκαν τράπεζες από
το Λονδίνο και τη Ν. Υόρκη να ζητούν μανιωδώς ECU και δολάρια.Πληροφορίες από
την αγορά εμφάνιζαν τις τράπεζες First Boston, J.Ρ. Morgan, Morgan Stanley,
Solomon Brother και Merryll Lynch να έχουν ξεκινήσει από τις 3 το απόγευμα να
αγοράσουν συνάλλαγμα (κυρίως ECU). Έτσι, η ισοτιμία της δραχμής τινάχθηκε στα
ύψη καθώς περνούσε η ώρα. Η ισοτιμία δραχμής – ECU ξεκίνησε από τις 313
δραχμές και στις 6 είχε φθάσει στις 323 δραχμές περίπου. Στις 7.30 είχε πάει
στις 341 δραχμές περίπου. Οι ίδιες πληροφορίες ανέφεραν ότι στο διάστημα αυτό
αγοράσθηκε συνάλλαγμα πάνω από 2 δισ. δολάρια. Έτσι, με τους πιο μετριοπαθείς
υπολογισμούς, τα κέρδη τους ξεπερνούν τα 30 δισ. δραχμές.

Την ίδια στιγμή, στους ανθρώπους των ντίλινγκ ρουμ των τραπεζών στην Αθήνα
κυκλοφόρησε η πληροφορία για τη συμφωνία Σημίτη στο Λονδίνο για την ένταξη της
δραχμής στο μηχανισμό συναλλαγματικών ισοτιμιών του ευρωπαϊκού νομίσματος και
για την υποτίμηση του εθνικού νομίσματος.

Παρ’ όλα αυτά όμως, κάλυπταν τη ζήτηση που εκδηλώθηκε πιστεύοντας ότι η
κυβέρνηση θα μείνει σταθερή στην πολιτική της σκληρής δραχμής όπως είχε
δεσμευθεί. Το κλίμα αυτό προκάλεσε αναστάτωση στην αγορά, καθώς κανείς δεν
ήξερε τι μαγειρευόταν, ενώ τόσο ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
κ. Γ. Παπαντωνίου όσο και ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος κλεισμένοι στα
γραφεία τους δεν απαντούσαν.

Όσο περνούσε η ώρα, οι πληροφορίες για υποτίμηση διαχέονταν σε ολόκληρη την
αγορά προκαλώντας αναστάτωση σε όσους είχαν εμπιστευθεί τις δηλώσεις του
υπουργού και του διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος για την εμμονή στη σκληρή
δραχμή και είχαν αποταμιεύσει σε δραχμές ή είχαν δανεισθεί σε ξένο νόμισμα.
Από την άλλη πλευρά όμως τα κέρδη των ξένων τραπεζών που είχαν, όπως φαίνεται
από την τακτική που ακολούθησαν, τη διαρροή-σκάνδαλο, κέρδιζαν δισεκατομμύρια.

Σημειώνεται ότι η συζήτηση για την ένταξη της δραχμής είχε ξεκινήσει κατά την
Ευρωπαϊκή Διάσκεψη, ενώ χθες ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος κ. Λουκάς
Παπαδήμος στα πλαίσια των διαδικασιών για την ένταξη του εθνικού νομίσματος
στον μηχανισμό των ισοτιμιών είχε τηλεδιάσκεψη με τους διοικητές των άλλων
κεντρικών τραπεζών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η ΑΝΑΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ της ισοτιμίας του εθνικού νομίσματος θα συνοδεύεται και από
πακέτο μέτρων που θα ανακοινωθούν κατά πάσα πιθανότητα αύριο, ταυτόχρονα με το
ακριβές ποσοστό της υποτίμησης της δραχμής. Τα μέτρα αυτά είχαν, όπως
προκύπτει από χθεσινοβραδινές πληροφορίες, συζητηθεί και αποφασισθεί από
προηγούμενες ημέρες. Από τις ίδιες πληροφορίες προκύπτει ότι η δέσμη μέτρων
που θα ανακοινωθεί θα προβλέπει:

1 Σφικτή εισοδηματική πολιτική και το 1999, ενώ και φέτος θα
υπάρξει αυστηρή τήρηση της εισοδηματικής πολιτικής.

2Αλλαγές στο ασφαλιστικό σύστημα. Έτσι, άμεσα αναμένεται να
κατατεθεί στη Βουλή νομοσχέδιο που θα περιλαμβάνει μέτρα για τα Ταμεία
(συγχωνεύσεις, διαχειριστικές παρεμβάσεις κ.ά.). Παράλληλα, θα ξεκινήσουν οι
διαδικασίες για αλλαγές στα όρια ηλικίας για τη συνταξιοδότηση, τις
ασφαλιστικές εισφορές κ.λπ.

3 Την πρόθεση να προχωρήσουν οι ιδιωτικοποιήσεις σε δημόσιες
επιχειρήσεις και φορείς που ελέγχονται από το Δημόσιο (τράπεζες κ.ά.).
Υπενθυμίζεται ότι πρόσφατα ανακοινώθηκε η πρόθεση να μετοχοποιηθούν τα επόμενα
χρόνια 10 ΔΕΚΟ, καθώς και τραπεζών (Κρήτης, Κεντρικής Ελλάδος, Μακεδονίας – Θράκης).

4Αναδιάρθρωση του δημόσιου τομέα με εξυγίανση ζημιογόνων
δημόσιων επιχειρήσεων (ήδη έχει ανακοινωθεί ότι την ερχόμενη εβδομάδα
οριστικοποιούνται τα μέτρα στην Ο.Α. και έπονται τα μέτρα για την εξυγίανση
των συγκοινωνιακών φορέων) και επιτάχυνση των συγχωνεύσεων και καταργήσεων
υπηρεσιών και φορέων του Δημοσίου.

5 Μέτρα περιστολής των δημοσίων δαπανών.

6Αλλαγές στην αγορά εργασίας με παρεμβάσεις που αφορούν τους
όρους και το ωράριο εργασίας στον δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα.

7 Προώθηση του εθνικού σχεδίου για την απασχόληση.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ από 300 δισ. δρχ. θα χάσουν οι Έλληνες αποταμιευτές από μία
υποτίμηση περίπου 10%. Διολίσθηση ή υποτίμηση της δραχμής σημαίνει ανακατανομή
χρημάτων, δηλαδή χαμένους και κερδισμένους.

* Χαμένοι, φυσικά, είναι σχεδόν όλοι οι Έλληνες με ορισμένες εξαιρέσεις, όπως
είναι οι εξαγωγείς και όσοι ασχολούνται με τον τουρισμό. Κοντά σ’ αυτούς και
οι ελάχιστοι που κερδοσκόπησαν εις βάρος των υπόλοιπων εκατομμυρίων πολιτών.

* Επίσης, κερδισμένοι είναι και όσοι είχαν προνοήσει να καλυφθούν αγοράζοντας
ομόλογα με ρήτρες συναλλάγματος.

ΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ

* Χάνουν όμως οι περισσότεροι Έλληνες και Ελληνίδες, γιατί έχουν δραχμές,
αγοράζουν, πληρώνουν και πληρώνονται σε δραχμές.

Συγκεκριμένα, όλοι οι καταναλωτές είναι σε βραχυπρόθεσμη ή μεσοπρόθεσμη βάση χαμένοι.

Ειδικότερα, οι καταναλωτές που αγοράζουν εισαγόμενα είδη είναι χαμένοι. Μαζί
τους χάνουν και οι εισαγωγικές εταιρείες και περισσότερο όσες δεν έχουν
προφθάσει να κλείσουν συμφωνίες και τώρα θα αγοράζουν ακριβότερα. Οι
καταναλωτές που χάνουν περισσότερα είναι αυτοί που σκόπευαν (ή σκοπεύουν) να
αγοράσουν ακριβά εισαγόμενα είδη, όπως αυτοκίνητα, μοτοσυκλέτες, ταχύπλοα και
σκάφη, ηλεκτρικά είδη και κυρίως τα ακριβότερα (μεγάλες τηλεοράσεις και
στερεοφωνικά, ψυγεία κ.λπ.). Όμως, χαμένοι είναι και οι καταναλωτές εγχώριων
προϊόντων, αφού ο πληθωρισμός θα κάνει ακριβότερα τα προϊόντα.

Το εισαγόμενο πετρέλαιο και οι βενζίνες που «κινούν» τα εργοστάσια, το κόστος
μεταφοράς, θα κάνουν ακριβότερα όλα τα προϊόντα.

ΚΑΤΑΘΕΤΕΣ – ΟΦΕΙΛΕΤΕΣ

Οι καταθέτες χάνουν περίπου 300 δισ. δρχ. ή και περισσότερα. Το σύνολο των
καταθέσεων σε δραχμές φθάνει τα 18,6 τρισεκατομμύρια δρχ. Η ζημία των 300 δισ.
δρχ. θα προκύψει από την επίπτωση της υποτίμησης στους τόκους των ιδιωτικών
καταθέσεων. Ακόμα μεγαλύτερη ζημία έχουν όσοι δανείστηκαν σε συνάλλαγμα. Αυτοί
δηλαδή που επιχείρησαν να αποφύγουν τα υψηλά επιτόκια των δανείων σε δραχμές,
έπεσαν δύο φορές «θύματα» της πολιτικής της… σκληρής δραχμής. Μία γιατί
αναγκάστηκαν να καταφύγουν σε δάνειο σε ξένο νόμισμα και δεύτερη γιατί
πίστεψαν ότι η δραχμή θα παραμένει σκληρή, ενώ τώρα θα πληρώνουν αυξημένους
τόκους σε δραχμές κατά τη διαφορά των ισοτιμιών στα συναλλάγματα.

Χάνουν ακόμα και αυτοί που δανείστηκαν σε δραχμές, αλλά με κυμαινόμενο
επιτόκιο, που θα αναπροσαρμοσθεί στο ύψος των νέων επιτοκίων.

Τέλος, όλοι οι υποψήφιοι δανειολήπτες θα αντιμετωπίσουν τα νέα ακριβότερα
επιτόκια, ενώ «αλμυρά» θα πληρώσουν οι γονείς τις σπουδές των παιδιών στο εξωτερικό.

ΟΙ ΕΧΟΝΤΕΣ…

Κερδισμένοι είναι όσοι αγόρασαν πρόσφατα ακίνητα ή έχουν γενικά μεγάλη ακίνητη
περιουσία. Επίσης, κερδίζουν ακόμα περισσότερα όσοι έχουν βρεθεί με συνάλλαγμα
σε σκληρό νόμισμα ή ομόλογα με ρήτρα ECU ή συναλλάγματος.

Στην ίδια κατηγορία ανήκουν και όσοι έχουν μερίδια σε διεθνή Αμοιβαία Κεφάλαια.

Οι εξαγωγικές επιχειρήσεις και γενικά οι εξαγωγείς των ελληνικών προϊόντων που
θα είναι φθηνότερα σε σχέση με τα ξένα. Τα ελληνικά προϊόντα θα αγοράζουν οι
ξένοι με τα ισχυρότερα νομίσματα σε σχέση με τη δραχμή.

Όσοι δανείστηκαν με σταθερό επιτόκιο (που δεν αλλάζει) σε δραχμές. Έτσι, ενώ
τα επιτόκια και ο πληθωρισμός αναμένεται να ανέβει, αντίθετα αυτοί θα έχουν
σταθερό επιτόκιο.

Οι ξενοδόχοι και οι τουριστικές επιχειρήσεις θα αποκομίσουν μεγάλα κέρδη.
Πρώτον, γιατί θα έχουν κέρδος, αφού θα εισπράττουν συνάλλαγμα και δεύτερον,
γιατί η φθηνή ελληνική αγορά θα γεμίσει με τουρίστες που θα έχουν «σκληρό»
νόμισμα για να ξοδέψουν. Και αυτοί, άλλωστε (οι τουρίστες) είναι από τους κερδισμένους.

ΑΠΟ ΤΗ Δευτέρα η δραχμή θα βρίσκεται εντός του μηχανισμού συναλλαγματικών
ισοτιμιών του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Συστήματος (ΕΝΣ). Αυτό σημαίνει ότι από
τη Δευτέρα και μέχρι το 2002, που θα κυκλοφορήσει το ευρώ, η δραχμή θα μπορεί
να κυμαίνεται μεταξύ ενός περιθωρίου ± 15%, σε σχέση με την ισοτιμία με την
οποία θα ενταχθεί στο ΕΝΣ.

Λόγω της υποτίμησης η ισοτιμία αυτή σε σχέση με το ECU θα είναι μικρότερη από
τη χθεσινή.

Το Ευρωπαϊκό Νομισματικό Σύστημα είναι ο νέος μηχανισμός συναλλαγματικών
ισοτιμιών που εφαρμόζεται ήδη και θα ισχύει μέχρι την κυκλοφορία του ευρώ.
Δηλαδή μετά το 2002. Ο νέος μηχανισμός βασίζεται σε κεντρικές ισοτιμίες που θα
προσδιορίζονται έναντι του ευρώ, το οποίο θα αποτελεί τον άξονα του
συστήματος. Η ζώνη διακύμανσης του κάθε νομίσματος που θα συμμετέχει στον
μηχανισμό θα είναι ± 15%.

ΣΤΗΡΙΞΗ

Μόλις η διακύμανση της ισοτιμίας ενός νομίσματος τείνει να υπερβεί το ± 15%,
θα επεμβαίνει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα άμεσα, η οποία θα στηρίζει το
συγκεκριμένο νόμισμα. Δηλαδή αν υπάρχουν μαζικές πωλήσεις για ένα νόμισμα που
οδηγούν σε υποτίμησή του, τότε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα αναλαμβάνει τον
ρόλο του αγοραστή. Θα αγοράζει το νόμισμα δαπανώντας το απαιτούμενο συνάλλαγμα
ώστε να διατηρεί την ισοτιμία του νομίσματος στα επίπεδα που έχουν ορισθεί.
Σύμφωνα με μερίδα των αναλυτών των συναλλαγματικών ισοτιμιών, η ένταξη της
δραχμής στο ΕΝΣ απαιτούσε και την ταυτόχρονη υποτίμησή της. Πιο συγκεκριμένα,
διεθνείς αλλά και εγχώριοι αναλυτές θεωρούσαν υπερτιμημένη τη δραχμή. Για τον
λόγο αυτό και προκειμένου να αποφευχθούν μεγάλοι κλυδωνισμοί στο ΕΝΣ από
ενδεχόμενες μεγάλες πιέσεις στη δραχμή στο μέλλον που θα οδηγούσαν σε
υποτίμηση του εθνικού νομίσματος μεγαλύτερη του ± 15%, η κυβέρνηση αποδέχθηκε
να προχωρήσει στην υποτίμηση του νομίσματος ώστε να μπει στο ΕΝΣ με
«διορθωμένη» ­ κατά τις αγορές ­ ισοτιμία.

ΔΙΑΒΕΒΑΙΩΣΕΙΣ

Πάντως μέχρι τώρα η κυβέρνηση διαμήνυε σε όλους τους τόνους, διά στόματος του
υπουργού Εθνικής Οικονομίας Γ. Παπαντωνίου αλλά και με δηλώσεις του διοικητή
της Τραπέζης της Ελλάδος Λ. Παπαδήμου, ότι όχι μόνο δεν πρόκειται να γίνει
υποτίμηση της δραχμής αλλά και ότι θα συνεχισθεί μέχρι και το 2001 η πολιτική
της σκληρής δραχμής. Μάλιστα ως επιχείρημα τονιζόταν ότι μια ενδεχόμενη μεγάλη
διολίσθηση της δραχμής ή υποτίμησή της θα προκαλούσε ανεπανόρθωτες επιπτώσεις
στην ελληνική οικονομία και ιδιαίτερα σημαντική αύξηση του πληθωρισμού, που η
μείωσή του αποτελεί ένα από τα βασικά κριτήρια για την ένταξη μιας χώρας στο
τρίτο στάδιο της Οικονομικής και Νομισματικής Ενοποίησης (ΟΝΕ).

2 ΜΑΪΟΥ: Η ΑΠΕΙΛΗ

Ξαφνικά όμως όλα άλλαξαν. Σε υψηλό κυβερνητικό επίπεδο αποφασίσθηκε να
υποτιμηθεί η δραχμή, καθώς τον όρο αυτόν έθεσαν στην Ευρωπαϊκή Συνδιάσκεψη που
έγινε χθες στο Λονδίνο οι Ευρωπαίοι εταίροι μας, προκειμένου να αποδεχθούν το
αίτημα που έθεσε ξαφνικά η ελληνική κυβέρνηση να συμμετάσχει από τώρα στο
Ευρωπαϊκό Νομισματικό Σύστημα. Δηλαδή στο σύστημα όπου όλα τα νομίσματα θα
έχουν περιθώριο διακύμανσης ± 15%.

Η αιτιολογία της κυβέρνησης για την απόφαση της υποτίμησης είναι ότι αν η
δραχμή έμενε εκτός ΕΝΣ με δεδομένο ότι η Ελλάδα δεν θα προκρινόταν στις 2
Μαΐου να συμμετάσχει στην πρώτη ταχύτητα των χωρών της ΟΝΕ, τότε θα υπήρχε ο
κίνδυνος να εκδηλωθούν μεγάλες υποτιμητικές πιέσεις στο εθνικό νόμισμα και
μάλιστα για μεγάλο χρονικό διάστημα. Όσο δηλαδή η χώρα ήταν εντός της ΟΝΕ με
αποτέλεσμα να προκαλούνταν μια ανεξέλεγκτη υποτίμηση της δραχμής με δραματικές συνέπειες.