ΑΥΤΟΙ

… οι αποδείξεις ήταν τόσο αδιάσειστες που οι σερβικές αρχές δεν επιχείρησαν
καν διάψευση. Ένα πάκο φωτογραφίες πέρασαν από χέρι σε χέρι στην ομήγυρη των
ξένων δημοσιογράφων που ο ατρόμητος διευθυντής της αλβανόφωνης «Κόχα Ντιτόρε»
είχε καλέσει στο γραφείο του στην Πρίστινα. Δεκάδες άψυχα κορμιά, προπάντων
γυναικών και παιδιών, με εμφανή τα σημάδια φρικαλέου βασανισμού. Αρκούσαν
άραγε μερικές επιθέσεις Κοσοβάρων εθνικιστών εναντίον αστυνομικών ­ ακόμη και
το ότι κάποιοι Αλβανόφωνοι είχαν συγκροτήσει «απελευθερωτικό» στρατό ­ για να
αποφασιστεί τέτοια αντίδραση; Και μπορούσε η Ευρώπη να μείνει αδιάφορη;
Πίστευε ίσως το Βελιγράδι ότι και αυτό θα «περνούσε»;

… που διαπράχθηκαν σε τέσσερα κοσοβίτικα χωριά είναι από το υλικό εκείνο που
γεννά ευρύτερες αναφλέξεις. Πυρκαγιές ασυγκράτητες που μπορούν να ξεφύγουν
πολύ έξω από την εστία τους. Οι σφαγείς στην περιοχή της Σέρμπιτσα έπραξαν
αυτό ακριβώς που πυροδοτεί τη μεγαλύτερη ψυχική έκρηξη: να χτυπάς τον άλλο,
ουσιαστικά, όχι για κάτι που έκανε ­ δεν είχαν φταίξει σε τίποτε τα
γυναικόπαιδα ­ αλλά γι’ αυτό που είναι. Οι συνειρμοί όλοι οδηγούν, βέβαια,
στον Μεγάλο Σιωπηλό, τον πρόεδρο Μιλόσεβιτς. Κλεισμένος στο Μέγαρό του στο
Βελιγράδι, ο άνθρωπος που προήδρευσε της συρρίκνωσης της χώρας του χάνοντας
μία μία τεσσερες δημοκρατίες ­ ποτέ όμως την εξουσία (πάντα έφταιγαν «οι
ξένοι») ­ βιώνει τώρα ένα ακόμη δίλημμα: Αν ενθαρρύνει τη βάρβαρη καταστολή,
μπορεί στο τέλος να χάσει και το Κόσοβο, το διαμάντι του στέμματός του. Αν
χαλαρώσει τα μέτρα, θα υπερθεματίσουν οι εθνικιστές, όπως ο Σέσελι, που κάποτε
ο ίδιος ενθάρρυνε. Και στις δυό περιπτώσεις, θα κινδυνεύσει να ανατραπεί.

… παίκτης, που από «χασάπης των Βαλκανίων» έγινε πρωταθλητής του Νταίυτον,
ξέρει και τρίτο δρόμο ­ τον οποίο και θ’ ακολουθήσει, πιθανότατα, στο Κόσοβο:
τη διπλή τακτική, πρώτα βία, μετά ένα βήμα πίσω. Στην υποχώρηση θα τον
στηρίξει ως φαίνεται και η Δύση που, όπως και με τον Σαντάμ, δεν αναγνωρίζει
πια τον εαυτό της ­ ν’ αγωνίζεται κάθε τόσο να διασώσει αυτούς που θα ήθελε να
εξοντώσει. Η συνήθως ψύχραιμη «Μοντ» σε κύριο άρθρο της με τίτλο «Σταματήστε
τον» γράφει: «Η Δύση πρέπει ν’ αξιώσει άμεση διακοπή της καταπίεσης και
επαναφορά του καθεστώτος αυτονομίας που είχε το Κόσοβο ως το ’89 (όταν το
κατάργησε ο Μιλόσεβιτς). Ο Γιουγκοσλάβος πρόεδρος πρέπει να ειδοποιηθεί ότι θα
γίνει ισόβια ο παρίας της διεθνούς κοινότητας, με ενδεχόμενη και τη χρήση βίας
αν ο σερβικός στρατος επιχειρήσει μαζικές σφαγές ή εθνοκάθαρση. Και δεν θα
λέμε πια “δεν το ξέραμε”. Μετά τη Βοσνία, γνωρίζουμε για τί είναι ικανός».

… που θα πρέπει ν’ αρχίσει να τα εξηγεί όλα αυτά από αύριο στον Μιλόσεβιτς
είναι ο Φελίπε Γκονζάλες. Ο 56χρονος Ισπανός πρώην πρωθυπουργός, διεθνής
μεσολαβητής πλέον για το Κόσοβο, είχε πετύχει πολλά στην προηγούμενη αποστολή
του στη Γιουγκοσλαβία το ’96. Ο Μιλόσεβιτς τον απεχθάνεται. Αλλά ο Φελίπε
υποστηρίζεται γερά από Ευρώπη και ΗΠΑ, και ιδίως από τον Κολ, τον Ντελόρ και
τον Ισπανό αντίπαλό του Ασνάρ (που τον προτιμά εκτός Μαδρίτης). Και αν όλα
πάνε καλά, ο Γκονζάλες μπορεί του χρόνου να γίνει και πρόεδρος της Ε.Ε. Η
θητεία του δεξιού Σαντέρ λήγει και η περίπτωση Γκονζάλες συζητείται. Η
πολιτική εναλλαγή είναι στο πρόγραμμα. Οπότε, η ηγεσία της Κοινότητας θα γίνει
σοσιαλιστική (όπως είναι ήδη του ΝΑΤΟ με τον Σολάνα).