ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Αχάριστες και υπερβολικές

Εικόνες πολέμου. Από τους 19.323 αγνοουμένους της Βοσνίας, οι 393 έχουν καταγραφεί στο Βούκβαρ (απ’ όπου η φωτογραφία)

Την ώρα που το Κοσσυφοπέδιο ετοιμάζεται να παραγάγει περισσότερη ιστορία απ’
όση μπορεί να αντέξει, οι γυναίκες της Σρεμπρένιτσα ζητούν κάτι πιο πεζό: να
μάθουν τι απέγιναν τα αγαπημένα τους πρόσωπα.

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ συμφόρηση προκάλεσαν προχθές μερικές δεκάδες γυναίκες στην Τούζλα
της Βόρειας Βοσνίας, διαβάζουμε στους «Τάιμς». Ο λόγος;

Ζητούσαν από τους στρατιώτες του ΝΑΤΟ που μετείχαν σε στρατιωτικές ασκήσεις
πληροφορίες για τους άντρες τους, τους γιους τους ή τους πατεράδες τους που
«χάθηκαν» κατά την κατάληψη της Σρεμπρένιτσα από τα στρατεύματα του στρατηγού
Μλάντιτς, τον Ιούλιο του 1995. Ήθελαν μάλιστα να μεταβούν και στο Σαράγεβο για
να ενωθούν με άλλες 200 γυναίκες που ήθελαν κι αυτές να μάθουν αν οι
αγαπημένοι τους ζουν ή πέθαναν.

Ευτυχώς οι τοπικές αρχές επενέβησαν και εμπόδισαν τις γυναίκες να επιβιβαστούν
στα λεωφορεία. Θα δημιουργούσαν και στο Σαράγεβο κυκλοφοριακή συμφόρηση, είπε
ο πρόεδρος της επαρχίας Σεντ Ζαμακοσμάνοβιτς. Και τώρα που η Βοσνία
ανασυγκροτείται, τα αυτοκίνητα πρέπει να κυκλοφορούν ελεύθερα.

Είναι πραγματικά να απορεί κανείς με την αχαριστία αυτών των γυναικών. Η
διεθνής κοινότητα έχει κάνει τα αδύνατα δυνατά για να διαλευκάνει την τύχη των
19.323 ανθρώπων που ­ σύμφωνα με τις πιο συντηρητικές εκτιμήσεις του Ερυθρού
Σταυρού ­ αγνοούνται από τον πόλεμο της Βοσνίας. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο
πρόεδρος Κλίντον, διακρίνοντας πως ο Σάιρους Βανς δεν μπορούσε λόγω ηλικίας να
ανταποκριθεί στα καθήκοντα του προέδρου της Διεθνούς Επιτροπής Αγνοουμένων,
ανακοίνωσε τον περασμένο Νοέμβριο ότι διορίζει στη θέση αυτή έναν άνθρωπο
σαφώς πιο νέο και πολύ πιο ενθουσιώδη: τον Μπομπ Ντόουλ, μόλις 74 ετών. Κι
εκείνος, που από τον Νοέμβριο του 1996 δεν έχει πολλά πράγματα να κάνει εκτός
από το να δίνει διαλέξεις αντί 50.000 δολαρίων η μία, αποφάσισε να πιάσει τον
ταύρο από τα κέρατα.

Στις 18 του περασμένου Ιανουαρίου, γράφει το περιοδικό «Νιου Γιόρκερ», ο
Ντόουλ βρισκόταν επικεφαλής αντιπροσωπείας στο Σαράγεβο, όπου συναντήθηκε με
εκπροσώπους αγνοουμένων από 12 πόλεις της Βοσνίας. Ο καθένας απ’ αυτούς είχε
στη διάθεσή του 3 λεπτά (ή 180 δευτερόλεπτα) για να καταθέσει τη μαρτυρία του:
Σέρβοι, Κροάτες και Μουσουλμάνοι ήταν επιτέλους ίσοι. Κι όταν ο χρόνος τους
τελείωσε, επικράτησε μια παγερή βουβαμάρα.

Ο Ντόουλ ψέλλισε κάποιες υποσχέσεις. Και ξαφνικά, σηκώθηκε ένας νεαρός και
όρμησε στον Μαξ βαν ντερ Στουλ. Τον έπιασε από τον γιακά και του θύμισε εκείνη
τη μέρα που οι ολλανδοί κυανόκρανοι στη Σρεμπρένιτσα παρέδωσαν στους Σέρβους
239 Βοσνίους που είχαν καταφύγει στην ολλανδική βάση για προστασία. «Ερευνούμε
το γεγονός», απάντησε κάτωχρος ο επίτροπος.

Ακολούθησαν συναντήσεις του Ντόουλ και με πολιτικούς ηγέτες, από τις οποίες η
πιο θερμή ήταν με τον Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς. Ο πρόεδρος της Γιουγκοσλαβίας
υποσχέθηκε να κάνει ό,τι περνάει από το χέρι του για να βοηθήσει. Όπως είναι
γνωστό, όμως, σ’ αυτόν τον πόλεμο δεν είχε καμιά ανάμιξη. Κάτι άκουσε, κάτι
διάβασε, αλλά τίποτα περισσότερο. Παρεμπιπτόντως ­ υπαινίχθηκε ­ μήπως αυτές
οι γυναίκες κάπως υπερβάλλουν;