Σε μάχη τα σούπερ μάρκετ

Πόλεμος για το μεγαλύτερο κομμάτι από το 1 τρισ. δρχ., που είναι ο ετήσιος
τζίρος των σούπερ μάρκετ, έχει ξεσπάσει αυτές τις ημέρες. «Εμπόλεμοι» είναι οι
αλυσίδες μεταξύ τους και οι βιομηχανίες που προμηθεύουν τα καταστήματα με τα
προϊόντα τους.ΩΦΕΛΗΜΕΝΟΙ έως τώρα είναι οι καταναλωτές, που βλέπουν τις τιμές
των προϊόντων να μειώνονται από τον ανταγωνισμό ή έστω να αυξάνονται, αλλά
πάντα λιγότερο από τον πληθωρισμό.

Για παράδειγμα, οι καταναλωτές έχουν ωφεληθεί έως τώρα από τη μεγάλη παραγωγή
λαδιού και τις χαμηλές του τιμές. Έχει υπολογισθεί ότι σε σχέση με το 1997 οι
τιμές στο λάδι είναι κατά μέσο όρο 10% χαμηλότερες. Ήδη έχουν αρχίσει και
πέφτουν και οι τιμές στον ελληνικό καφέ 2%-3%, ενώ άλλο τόσο έχουν μειωθεί οι
τιμές σε αρκετά απορρυπαντικά.

Από την άλλη πλευρά οι ανατιμήσεις δεν είναι μεγάλες και δεν ξεπερνούν την
πρόβλεψη για τον πληθωρισμό στο τέλος του 1998. Υπάρχει μία μικρή αύξηση στα
άλευρα γύρω στο 3%-4%, οι τιμές στα μπισκότα έχουν αυξηθεί περίπου κατά το
ίδιο ποσοστό, ενώ ελαφρά αυξημένες μέχρι και 3% είναι οι τιμές στις μπίρες.
Ελάχιστα περισσότερο είναι αυξημένες οι τιμές στα κρασιά μέχρι και 5% και
λιγότερο στα αναψυκτικά, όπου οι ανατιμήσεις δεν ξεπερνούν το 3%-4%. Στα
γαλακτοκομικά οι αυξήσεις είναι ακόμα μικρότερες μέχρι και 2%-3%.

Έτσι, η κατάσταση όπως διαμορφώνεται στα ράφια των σούπερ μάρκετ φαίνεται να
δικαιώνει τις προβλέψεις των στελεχών του υπουργείου Ανάπτυξης, που
συναντήθηκαν με εκπροσώπους και των δύο πλευρών με στόχο να συγκρατηθούν οι
τιμές. Οι προβλέψεις που έχουν διατυπωθεί από κυβερνητικής πλευράς για τις
τιμές συμπίπτουν ακριβώς με την κατάσταση που διαμορφώνεται. Όμως υπάρχει και
το θέμα που έχει να κάνει με τον ανταγωνισμό μεταξύ των «παικτών» στην αγορά,
όπου τα πράγματα διαμορφώνονται διαφορετικά φέτος.

Τον τόνο δίνουν οι μεγάλες προσφορές, ακόμα και κάτω από το κόστος, τις οποίες
έχει ξεκινήσει μερίδα των αλυσίδων σούπερ μάρκετ παρασύροντας και άλλες
αλυσίδες προς αυτή την κατεύθυνση. Όμως, τόσο οι επιχειρήσεις που δεν έχουν
ακολουθήσει, ή δεν μπορούν να υιοθετήσουν αυτή τη στρατηγική, όσο και οι
βιομηχανίες οι οποίες προμηθεύουν τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ, αντιδρούν σε
αυτό το φαινόμενο.

Έτσι, αυτή την περίοδο ορισμένοι «μεγάλοι παίκτες» της αγοράς, όπως τους
χαρακτηρίζουν στελέχη του ανταγωνισμού, ρίχνουν τις τιμές ακόμα και κάτω από
το κόστος, τη μία εβδομάδα στα γάλατα και τα λάδια και την άλλη εβδομάδα στα
μπισκότα και τα άλευρα και την επόμενη εβδομάδα στα ποτά, τα κρασιά και άλλα προϊόντα.

ΟΡΓΑΣΜΟΣ ΠΡΟΣΦΟΡΩΝ

Ένα από τα αποτελέσματα του έντονου ανταγωνισμού είναι να κλείνονται με
αργότερο ρυθμό οι συμφωνίες μεταξύ βιομηχανιών και αρκετών εμπορικών
επιχειρήσεων. Από την πλευρά των βιομηχανιών γίνεται λόγος για «οργασμό
προσφορών», ενώ έστω και σε χαμηλούς τόνους εκφράζεται μία δυσαρέσκεια. Επίσης
οι μικρότερες αλυσίδες σούπερ μάρκετ, αλλά και οι επιχειρήσεις που δεν
παρακολουθούν έως τώρα αυτή την πολιτική, εκφράζουν ανησυχίες, υποστηρίζοντας
ότι με αυτό τον τρόπο μπορεί να αναστατωθεί η αγορά.

Μεταξύ Ιανουαρίου και τέλος Μαΐου είθισται να κλείνονται οι περισσότερες από
τις συμφωνίες μεταξύ των σούπερ μάρκετ και των βιομηχανιών που τα προμηθεύουν.
Οι διαπραγματεύσεις, που κρατούν αρκετό διάστημα, χαρακτηρίζονται «σκληρές και
από τις δύο πλευρές. Όμως καθώς μπαίνει η άνοιξη πολλές συμφωνίες έχουν μείνει
ανοιχτές. «Οι συμφωνίες προχωρούν. Γίνονται διαπραγματεύσεις για διάφορους
όρους των συμφωνιών, και διαρκούν για αρκετά μεγάλο διάστημα», λέει ο πρόεδρος
του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Σούπερ Μάρκετ κ. Κώστας Βερόπουλος.

Όμως εκτός από το παζάρεμα και τις μικροσυγκρούσεις το θέμα έχει και άλλες
διαστάσεις. Για παράδειγμα, στις συμφωνίες μεταξύ βιομηχανιών και εμπορικών
αλυσίδων καθορίζονται και τα θέματα των τιμών αλλά και τα περιθώρια κέρδους.

«Η βιομηχανία είναι ο γονιός του προϊόντος», λέει εκπρόσωπος του κλάδου
τροφίμων. Και συνεχίζει: «Το βγάζει στην αγορά, το προικίζει με διαφήμιση ώστε
να γίνει γνωστό και δημιουργεί και την εικόνα του προϊόντος παρέχοντας το
όνομά της και την εγγύησή της. Δεν μπορεί λοιπόν να παραβιάζει ο έμπορος την
εικόνα του προϊόντος που έκτισαν με κόπο οι γονείς του», σχολιάζει ο ίδιος για
τις προσφορές.

Ο ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ

Η άλλη πλευρά βεβαίως έχει διαφορετική γνώμη. «Είναι καθαρά θέμα ανταγωνισμού.
Και αυτός που πωλεί το προϊόν έχει ένα όνομα στον καταναλωτή και θέλει να το
διατηρήσει, αποδεικνύοντας ότι είναι καλύτερος και φθηνότερος από τον
ανταγωνιστή», λέει στέλεχος αλυσίδας σούπερ μάρκετ. Ένα άλλο θέμα τριβής είναι
το θέμα των προθεσμιών στην εξόφληση των προϊόντων. Οι αλυσίδες παραγγέλλουν
τα προϊόντα που θα πωλήσουν, αλλά δεν πληρώνουν τοις μετρητοίς. Αντίθετα οι
εμπορικές επιχειρήσεις εισπράττουν μετρητά από τους πελάτες τους. Έτσι έχουν
τη δυνατότητα να διατηρούν μεγάλη ρευστότητα σε αντίθεση με τη βιομηχανία.
Είναι γνωστή η δυσαρέσκεια της βιομηχανίας για το ότι «οι επιχειρήσεις σούπερ
μάρκετ καθυστερούν πολλούς μήνες για να επιστρέψουν τα χρήματα. Η καθυστέρηση
φθάνει τους δύο με τρεις μήνες».

Υπάρχει όμως αντίλογος από την πλευρά των σούπερ μάρκετ, που λόγω ανταγωνισμού
κάνουν συνεχώς επεκτάσεις και ανοίγουν νέα καταστήματα. «Το εμπόριο δεν μπορεί
να πάρει δάνεια για επενδύσεις με τους ίδιους ευνοϊκούς όρους που έχουν οι
βιομηχανίες». Το επιχείρημα αυτό παραδέχονται οι βιομηχανίες αλλά πιέζουν για
ταχύτερες επιστροφές, όπως και καλύτερες θέσεις των προϊόντων στα ράφια. Τα
σούπερ μάρκετ από την άλλη πιέζουν για χαμηλότερες τιμές κόστους, μεγαλύτερες
προσφορές και άλλες διευκολύνσεις.