Ας μην κατηγορούμε τη νέα γενιά

Πόσο συντηρητικοί είναι οι νέοι σήμερα; Ο κ. Χρήστος Βλάχος, από την Πάτρα, με
αφορμή σχετική έρευνα των «ΝΕΩΝ», σημειώνει μεταξύ άλλων:

«Σε εποχές παλαιοτέρων εξεγέρσεων της νεολαίας (λ.χ. Πολυτεχνείο), οι έννοιες
της δημοκρατίας, της παιδείας, της ελευθερίας καταστρατηγούνταν από κάποιον ή
κάποιους, καταπατούνταν στη δίνη του αυταρχισμού. Στις μέρες μας, πράγματι
τίθεται θέμα ελευθερίας και δημοκρατίας, όχι όμως πολιτικά, συνταγματικά, παρά
μόνο κοινωνικά, πολιτισμικά.

Η καταπάτηση αυτών των αξιών δεν είναι άμεση, αλλά έμμεση, δεν γίνεται από μία
ομάδα ανθρώπων ­ άρα και ορατών στόχων για τους αμφισβητίες ­ αλλά προέρχεται
από την εμφάνιση και τον συνδυασμό ορισμένων νέων παραγόντων,
πρωτοεμφανισθέντων.

Ο νέος, λοιπόν, τώρα δεν γνωρίζει ποιον ν’ αμφισβητήσει, σε ποιους ν’ αποδώσει
ευθύνες και σε ποιο βαθμό, κατά ποίων να φωνάξει και γιατί. Η αμφισβήτηση δεν
έχει καθορισμένο στόχο, προσανατολισμένο περιεχόμενο. Είναι ένα όπλο εναντίον
αόρατων στόχων.

Όλη όμως αυτή η κατάσταση, η δικαιολογημένη αδυναμία των νέων να πλήξουν
ορατούς στόχους για να πετύχουν τις αλλαγές που επιθυμούν, οδήγησε σε ένα
πρωτόγνωρο είδος αμφισβήτησης, στην ολική άρνηση, στην αποστασιοποίηση.

Είναι γνωστό πως η πρώτη μορφή κοινωνικοποίησης του ατόμου είναι η οικογένεια.
Αρχίζοντας από αυτήν, ο νέος σιγά-σιγά καταλαβαίνει τη δομή της, γιατί αυτή η
δομή είναι απλή, ευνόητη και όχι πολύπλοκη. Η οικογένεια ως θεσμός είναι αυτή
που ήταν, αυτή που είναι (με κάποιες αλλαγές στη φιλοσοφία της λειτουργίας
της), αυτή που θα είναι. Εντασσόμενος, όμως, ο νέος στο σχολείο και έπειτα
στην κοινωνία (επόμενες μορφές κοινωνικοποίησης) αναπτύσσει ποικίλους
προβληματισμούς, γιατί πολλά είναι εκείνα που δεν καταλαβαίνει. Οι κοινωνικές
δομές είναι πολύπλοκες, οι ισορροπίες λεπτές. Ο νέος φορτώνεται με κανόνες,
νόμους, διατάξεις, δεν ελέγχει τον εαυτό του, αφού κάποιοι άλλοι φρόντισαν
χωρίς αυτόν γι’ αυτόν. “Αφού δεν ξέρω τι και ποιον ν’ αμφισβητήσω, θ’
απαρνηθώ”. Έχοντας αυτό το σλόγκαν ως πυξίδα, πορεύεται ανάλογα, επαναστατεί,
εκρήγνυται, καταστρέφει τους θεσμούς. Αμφισβητεί το σύγχρονο “πολιτικό
ρεαλισμό” μέσα από το χλευασμό και την αποδοκιμασία, αμφισβητεί τον αθλητισμό
μέσα από τη βία, απαντά στην καταπίεση με βία, αμφισβητεί τους νόμους των
μεγάλων μέσα από την παρανομία, τους σχολικούς κανόνες μέσα από την κατάληψη,
αμφισβητεί το σύγχρονο καθωσπρεπισμό και την ξύλινη γλώσσα μέσα από τον
αυθορμητισμό και τη δημιουργία ενός νέου γλωσσικού κώδικα.

Μέσα, τέλος, απ’ όλην αυτή την αμφισβήτηση αναζητά κάποιες ρίζες, κάποιο
στήριγμα. Αφού απογοητεύεται από την κοινωνία, ξαναγυρίζει στην οικογένεια ή
στην εκκλησία (που είναι μια μορφή οικογένειας). Η συσπείρωση αυτή του δίνει
τη γαλήνη, τη δυνατότητα του αυτοελέγχου και του αυθορμητισμού, που του
στερούν οι κοινωνικοί κανόνες. Ας μην κατηγορούμε λοιπόν τη σύγχρονη γενιά.
Δεν επέλεξε αυτή σε ποιες συνθήκες και καιρούς θα ζήσει».