Τηλεκοντρόλ για 7 δισ.

Ποδόσφαιρο και τηλεόραση. Σχέσεις πάθους, αλληλοεξάρτησης αλλά και
μίσους. Το ποδόσφαιρο, το επαγγελματικό τουλάχιστον, χρωστάει ένα σημαντικό
κομμάτι της ύπαρξής του στην τηλεόραση, ενώ συγχρόνως το συνδρομητικό κανάλι
(πρώτο και μοναδικό) πρέπει να ευγνωμονεί το ποδόσφαιρο, γιατί χωρίς αυτό ίσως
να μην είχε καταφέρει να επιβιωσει στην ελληνική αγορά.

Και μέσα σ’ αυτό το ομιχλώδες τοπίο, όπου οι επαγγελματικές ομάδες έχουν βρει
ως βασικό αιμοδότη τους τα τηλεοπτικά έσοδα (το ΠΡΟ-ΠΟ φθίνει τα τελευταία
χρόνια, ενώ ο κόσμος εξακολουθεί ν’ απομακρύνεται από τα γήπεδα), έρχεται μία
νέα τεχνολογία, αυτή της ψηφιακής τηλεόρασης, να ταράξει τα λιμνάζοντα ύδατα.
Συγχρόνως, οι αποφάσεις ευρωπαϊκών δικαστηρίων, περί του δικαιώματος κάθε ΠΑΕ
να προχωρεί από μόνη της στη διαπραγμάτευση των τηλεοπτικών δικαιωμάτων της
ομάδας της, ανοίγει νέα μονοπάτια στα οποία οι ισχυρές ομάδες είναι αυτές που
και πάλι θα έχουν τον πρώτο λόγο, αλλά και την μερίδα του λέοντος σε ό,τι
αφορά τις οικονομικές απολαβές.

ΟΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ

Τι δυνατότητες όμως δίνει η ψηφιακή τηλεόραση; Ή καλύτερα τι σημαίνει pay per view;

Με τη νέα μορφή της τηλεόρασης (ήδη εφαρμόζεται σε αρκετές χώρες της Ευρώπης
και τις ΗΠΑ) ο τηλεθεατής μπορεί να επιλέγει το πρόγραμμα που τον ενδιαφέρει
να παρακολουθήσει και φυσικά να πληρώνει το ανάλογο τίμημα. Και το πρόγραμμα
μπορεί να είναι από ντοκιμαντέρ, κινηματογραφικές ταινίες αλλά και αθλητικά
γεγονότα, όπως αγώνες ποδοσφαίρου, μπάσκετ ή άλλων αθλημάτων.

Ο χρήστης της καλωδιακής τηλεόρασης θα έχει στο σπίτι του έναν νέου τύπου
αποκωδικοποιητή, που θα του δίνει το δικαίωμα της χρήσης του pay per view.
Πατώντας το ανάλογο κουμπί, θα παρακολουθεί το πρόγραμμα που τον ενδιαφέρει,
πληρώνοντας ταυτόχρονα το ανάλογο αντίτιμο με χρέωση στην πιστωτική του
κάρτα.. Έτσι, για παράδειγμα, ένα ντέρμπι Ολυμπιακού – Παναθηναϊκού θα έχει
«εισιτήριο» για το pay per view 1.500 δρχ., ενώ ένα παιχνίδι Παναχαϊκής –
Αθηναϊκού μπορεί να είναι φθηνότερο και από 1.000 δρχ.

Αν, για παράδειγμα, ένα ντέρμπι Ολυμπιακού – Παναθηναϊκού το παρακολουθήσουν
100.000 θεατές με «εισιτήριο» 1.000 δρχ., τότε τα έσοδα του καναλιού θα
ανέλθουν σε 100.000.000 δρχ. Αν απ’ αυτό το ποσό αφαιρεθούν 10 εκατομύρια δρχ.
(ποσό που δεν είναι έξω από την πραγματικότητα) για τα έξοδα παραγωγής, τα
υπόλοιπα 90 εκατ. δρχ. θα μοιράζονται η γηπεδούχος ΠΑΕ (το 67% που αντιστοιχεί
σε 60,3 εκατ. δρχ.) και τα κανάλι (τα υπόλοιπα 29,7 εκατ. δρχ.).

ΑΝΑΡΠΑΣΤΟΙ

Όπως γίνεται αντιληπτό, οι αγώνες των μεγάλων ομάδων, οι οποίες έχουν και
μεγάλο αριθμό φιλάθλων, επομένως και τηλεθεατών του pay per view, θα γίνονται
ανάρπαστοι, ενώ τα ματς των μικρών ομάδων θα έχουν πολύ μικρό ενδιαφέρον. Με
αυτό το δεδομένο, τα οικονομικά έσοδα των μεγάλων ομάδων θα είναι τεράστια,
των δε μικρών ελάχιστα.

ΝΑΙ ΜΕΝ ΑΛΛΑ…

Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι:

1 Ο συνδρομητής του pay per view θα πρέπει να
πληρώσει περίπου 200.000 δρχ. για να αποκτήσει τον αποκωδικοποιητή.

2 Τους αγώνες που θα μεταδίδονται από το pay per
view δεν θα μπορούν να παρακολουθούν οι συνδρομητές που διαμένουν στην
ευρύτερη περιφέρεια της έδρας της γηπεδούχου ομάδας.

3 Οι υπολογισμοί της Nethold για τα 2 δισ. έσοδα
των ΠΑΕ, είναι με 45.000 συνδρομητές. Αν ο αριθμός αυξηθεί στους 50.000, τα
έσοδα θα γίνουν 3 δισ.

4 Τα καθαρά κέρδη υπολογίζονται αφού αφαιρεθούν τα
έξοδα παραγωγής. Και στη συνέχεια η «μοιρασιά» γίνεται 67% για τις ΠΑΕ και 33%
για το κανάλι.

Η ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑ

Η αλήθεια είναι πως το ελληνικό ποδόσφαιρο ήταν ουραγός στην Ευρώπη, σε ό,τι
αφορά τα οικονομικά συμφέροντα. Οι διεκδικητικές κινητοποιήσεις άρχισαν στις
αρχές της 10ετίας του ’90, με πρώτο πεδίο αναμέτρησης τα έσοδα από το ΠΡΟ-ΠΟ.
Η πρώτη μάχη κερδήθηκε, αφού με το νόμο 1958 του 1991 καταργήθηκε η
επιχορήγηση προς τις ΠΑΕ (που περνούσε από το γραφείο του εκάστοτε υφυπουργού
Αθλητισμού και ΓΓΑ) και καθιερώθηκε το ποσοστό από το ΠΡΟ-ΠΟ. 2,5% στην αρχή
για τις ΠΑΕ της Α’ Εθνικής και στη συνέχεια 8% για τις ΠΑΕ και των τριών
εθνικών κατηγοριών.

Επόμενο πεδίο αναμέτρησης, τα τηλεοπτικά δικαιώματα. Η ελεύθερη τηλεόραση
βρίσκεται στα πρώτα χρόνια της ζωής της, ο κόσμος «πεινάει» για ζωντανή
αναμετάδοση ποδοσφαιρικών αγώνων, ένα θέαμα που είχε εξαφανισθεί από την TV
και έτσι το έδαφος ήταν πρόσφορο. Συγχρόνως, η νομοθεσία ευνόησε αυτή την
διαδικασία, αφού έδωσε το δικαίωμα στις ΠΑΕ να εμπιστευθούν την ΕΠΑΕ
προκειμένου η τελευταία να προχωρήσει στην πώληση των τηλεοπτικών δικαιωμάτων.

Η πρώτη κίνηση έγινε την περίοδο 1992-’93. Το Mega έκανε την πιο ανταγωνιστική
προσφορά και πήρε τα δικαίωματα: α) Της μετάδοσης ενός αγώνα κάθε Κυριακή. β)
Της εκπομπής «Λεπτό προς λεπτό» με ζωντανές συνδέσεις, καθε μεσημέρι Κυριακής,
με όλα τα γήπεδα της Α’ Εθνικής και τη μετάδοση των πιο ενδιαφερόντων
στιγμιοτύπων και των γκολ.

Την πρώτη χρονιά, το Mega έδωσε περίπου 640 εκατ. δρχ., ενώ συγχρόνως η ΕΠΑΕ
«κυνήγησε» τους τηλεοπτικούς σταθμούς που δεν έδιναν χρήματα για την προβολή στιγμιοτύπων.

Παρά το γεγονός ότι η εκπομπή «Λεπτό προς λεπτό» αποτελούσε τροχοπέδη για την
προσέλευση του κόσμου στα γήπεδα, εν τούτοις η ΕΠΑΕ τη διατήρησε και την
επόμενη χρονιά. Και δεν μπορούσε να κάνει διαφορετικά, αφού βρέθηκε προ της
συμμαχίας Mega και ΑΝΤ1, που έναντι 700 εκατ. δρχ. συνολικά, πήραν: το Mega
ό,τι είχε και την προηγούμενη αγωνιστική περίοδο και ο ΑΝΤ1 τη μετάδοση
ορισμένων αγώνων της επιλογής του, για τους οποίους δεν ενδιαφέρθηκε το Mega.

Η συμμαχία των δύο μεγαλύτερων ιδιωτικών καναλιών, μπορεί να κράτησε χαμηλά το
οικονομικό κόστος για την αναμετάδοση των ποδοσφαιρικών αγώνων, όμως,
συγχρόνως «σφήνωσε» στο κεφάλι τού τότε προέδρου της ΕΠΑΕ Γιώργου Δέδε την
άλλη λύση: την συνδρομητική τηλεόραση.

«ΤΟ ΘΑΥΜΑ»…

Ο Γ. Δέδες, χρόνια στα διοικητικά του ποδοσφαίρου, άρχισε από την περίοδο
1993-94 να «ρίχνει» τα δίχτυα του. Σε κάθε συζήτησή του, επίσημη ή ανεπίσημη,
μιλούσε για το θαύμα του γερμανικού πρωταθλήματος. Και ποιο ήταν αυτό; Ότι η
γερμανική ομοσπονδία εκχώρησε τα δικαιώματα μετάδοσης αγώνων σε συνδρομητικό
κανάλι, με αποτέλεσμα οι ομάδες να έχουν περισσότερα έσοδα, ενώ συγχρόνως
αυξήθηκε και ο μέσος όρος των φιλάθλων κάθε αγωνιστική στα γήπεδα.

Τελικά, ο «παππούς» κατάφερε να πείσει τους πάντες. Είχε έρθει σε επαφή και με
το μόνο συνδρομητικό κανάλι στην Ελλάδα, το Filmnet, οι άνθρωποι του οποίου
είδαν πως το ποδόσφαιρο τούς προσφέρει τη χρυσή ευκαιρία να αυξήσουν τους
συνδρομητές τους.

Έτσι, το καλοκαίρι του 1994, όταν έφθασε να συζητηθεί το θέμα των τηλεοπτικών,
τα μεγάλα ιδιωτικά κανάλια, αλλά και η κρατική ραδιοτηλεόραση ήρθαν
αντιμέτωποι με μία νέα κατάσταση: το Filmnet.

Το συνδρομητικό κανάλι, έναντι περίπου 1 δισ. δρχ. το χρόνο, εξασφάλισε τα
τηλεοπτικά δικαιώματα για τις περιόδους 1994-1995 και 1995-1996. Μάλιστα, οι
όροι για τα υπόλοιπα κανάλια ήταν εξαιρετικά δύσκολοι, αφού η σύμβαση με το
Filmnet απαγόρευε την είσοδο συνεργείων άλλων τηλεοπτικών σταθμών στα γήπεδα.

Η αύξηση των συνδρομητών του Filmnet, λόγω ποδοσφαίρου, ήταν τεράστια, αφού
πριν ποδοσφαίρου οι συνδρομητές δεν ξεπερνούσαν τους 50.000 σε όλη τη χώρα,
ενώ μετά την απόκτηση των δικαιωμάτων μετάδοσης των ποδοσφαιρικών αγώνων
έφθασε σταδιακά τους 250.000.

Η ΜΕΓΑΛΗ ΚΙΝΗΣΗ

Οι άνθρωποι του συνδρομητικού καναλιού, κατάλαβαν γρήγορα ότι το ποδόσφαιρο
είναι το ψωμί τους. Και πριν βρεθούν ουραγοί σ’ αυτή την ιστορία έκαναν τη
μεγάλη κίνηση. Τον Δεκέμβριο του 1995, ύστερα από πολύμηνες διαπραγματεύσεις,
κατέληξαν σε συμφωνία με την ΕΠΑΕ και υπέγραψαν σύμβαση για την πενταετία 1996
έως 2001. Και η αποζημίωση της ΕΠΑΕ ­ και φυσικά των ΠΑΕ ­ για την πενταετή
συμφωνία; 15 δισεκατομύρια δρχ. συνολικά.

Πολλοί μιλούσαν τότε για τα τρελά λεφτά που δίνει το συνδρομητικό κανάλι, όμως
ελάχιστοι φρόντισαν να διαβάσουν σωστά τους όρους της σύμβασης. Γιατί, σε
κάποιον, προς το τέλος, έγραφε πως το συνδρομητικό κανάλι θα έχει τον πρώτο
λόγο και στην ψηφιακή τηλεόραση και το pay per view.

Έτσι λοιπόν φθάνουμε στα σημερινά. Και έχουμε:

*** Το Filmnet να θεωρεί ότι έχει «δεμένη»
την ΕΠΑΕ και στην περίπτωση που δοθούν άδειες ψηφιακής τηλεόρασης από την
κυβέρνηση να ελέγχει τις ποδοσφαιρικές μεταδόσεις μέχρι το 2001.

*** Την αναμενόμενη απόφαση του Ευρωπαϊκού
Δικαστηρίου που θα δίνει το δικαίωμα στις ΠΑΕ να διαπραγματεύονται από μόνες
τα τηλεοπτικά δικαιώματα των ποδοσφαιρικών αγώνων τους με τα κανάλια.

*** Την πρόθεση της αθλητικής ηγεσίας, έτσι
όπως εκφράζεται μέσω του προσχεδίου αθλητικού νόμου, για ελεύθερη
διαπραγμάτευση των ΠΑΕ με τα κανάλια.

*** Την αγωνιώδη προσπάθεια που καταβάλλουν
οι Επαγγελματικές Ενώσεις της Ευρώπης (αντίστοιχες της ΕΠΑΕ), σε συνεργασία με
την ΟΥΕΦΑ, να διατηρήσουν τον έλεγχο των ραδιοτηλεοπτικών, «μιλώντας» για
καταστροφή των μικρών ομάδων.

*** Την διοίκηση της ΕΠΑΕ να έχει διχασθεί.

*** Τους δύο μεγάλους, Παναθηναϊκό και
Ολυμπιακό, να διαφοροποιούνται.

Η ουσία είναι ότι οι δύο μεγάλοι του κέντρου, μαζί με τον ΠΑΟΚ, «χτίζουν»
σήμερα για το μέλλον τους.

Κάπως έτσι λοιπόν διαμορφώνεται το τοπίο σήμερα γύρω από το θέμα «ποδόσφαιρο
και τηλεόραση». Η κινητικότητα, πάντως, είναι έντονη και οι προβλέψεις για το
μέλλον εξαιρετικά δύσκολες.