«Έδεσαν» ανύποπτους πολλούς δανειολήπτες…

Με παράνομους όρους, που έχει εντοπίσει το υπουργείο Ανάπτυξης, εμπορικές
τράπεζες και πολυκαταστήματα έχουν «δέσει» με συμβάσεις χιλιάδες πελάτες –
καταναλωτές.Το πρόβλημα, που έχει οξυνθεί ιδιαίτερα και το οποίο δεν αρνείται
ούτε η διοίκηση της Τραπέζης της Ελλάδος, αφορά όρους συμβάσεων σχετικά με:

* Στεγαστικά δάνεια

* Δάνεια καταναλωτικής πίστης

* Πιστωτικές κάρτες

* Δάνεια για αγορά αυτοκινήτων κ.ά.

* Πωλήσεις με δόσεις (και μέσω καρτών).

Ταυτόχρονα επισημαίνεται και η προέκταση της υπόθεσης με τα πανωτόκια σ’ όλες
αυτές τις περιπτώσεις, με αποτέλεσμα η ρύθμιση, που σχεδιάζει να προωθήσει το
υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, πρέπει να συμπεριλάβει και όλες αυτές τις υποθέσεις.

Σύμφωνα με εμπιστευτική έκθεση του υπουργείου Ανάπτυξης, «από την εξέταση
συμβάσεων δανείων εκ μέρους των αρμοδίων υπηρεσιών του υπουργείου Ανάπτυξης
(Τομέας Εμπορίου) προέκυψε ότι ορισμένοι συμβατικοί όροι είναι παράνομοι και καταχρηστικοί».

Μεταξύ άλλων έχει εντοπισθεί περίπτωση εμπορικής τράπεζας που επιβάλλει
πρόστιμο κάθε μήνα στους καταθέτες της, εάν η κατάθεση είναι μικρότερη των 5
εκατομμυρίων δραχμών (υπόλοιπο)!..

ΥΠΕΡΜΕΤΡΕΣ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΕΙΣ

Χθες έγινε σύσκεψη στο υπουργείο Ανάπτυξης με τη συμμετοχή αρμόδιου στελέχους
της Τραπέζης της Ελλάδος, δεδομένου ότι διαπιστώνεται ειδικά στον τομέα της
καταναλωτικής πίστης και παράβαση απόφασης, που είχε ληφθεί το 1994, σχετικά
με το ΕΠΕ (Ετήσιο Πραγματικό Επιτόκιο), με αποτέλεσμα πελάτες και καταναλωτές
να πέφτουν θύματα υπέρμετρων επιβαρύνσεων που δεν γνωστοποιούνται από την αρχή
και να μην υπάρχει έτσι μέτρο σύγκρισης, τόσο με τις αγορές τοις μετρητοίς όσο
και με παρεμφερείς συναλλαγές με άλλες επιχειρήσεις ή τράπεζες.

Σήμερα έχει προγραμματισθεί συνάντηση του υφυπουργού Ανάπτυξης κ. Μιχ.
Χρυσοχοΐδη με τον γενικό γραμματέα της Ένωσης Ελληνικών Τραπεζών κ. Γ. Μάνο.

ΑΥΤΟΜΑΤΩΣ ΑΠΑΙΤΗΤΕΣ…

Μεταξύ άλλων οι όροι συμβάσεων που κρίνονται ως παράνομοι και καταχρηστικοί είναι:

* Οι όροι που παρέχουν στην τράπεζα δικαίωμα μονομερούς τροποποιήσεως
ορισμένων όρων της σύμβασης δανείου.

* Ο συνήθης όρος ότι η μη καταβολή από τον οφειλέτη, έστω και μιας δόσης του
δανείου στην καθορισμένη ημερομηνία εξόφλησης, καθιστά αυτοδικαίως
ληξιπρόθεσμες και απαιτητές, όχι μόνο την προαναφερόμενη ληξιπρόθεσμη και
απαιτητή δόση, αλλά και όλες τις υπόλοιπες δόσεις του δανείου.

* Οι όροι που παρέχουν στην τράπεζα το δικαίωμα να αποφασίζει κατά την απόλυτη
κρίση της για ζητήματα που αφορούν την εκτέλεση συμβατικών όρων.

* Ο όρος που απαντάται στις περισσότερες συμβάσεις καταναλωτικής πίστης,
σύμφωνα με τον οποίο «η τράπεζα δεν φέρει καμία ευθύνη για πράξεις ή
παραλείψεις των επιχειρήσεων έναντι του κατόχου της κάρτας, ο οποίος δεν
μπορεί να προβάλει κατά της τράπεζας ενστάσεις ή αξιώσεις που τυχόν έχει κατά
των επιχειρήσεων αυτών». Σύμφωνα με το άρ. 11, παρ. 2ε της Υ.Α. 983/91, ο
καταναλωτής δικαιούται να στραφεί κατά του πιστωτικού φορέα, εάν έχει στραφεί
κατά του προμηθευτή χωρίς να έχει ικανοποιηθεί. Στο μέτρο λοιπόν που ο
συμβατικός όρος δεν καθιστά σαφές στον καταναλωτή ότι η τράπεζα έχει αναγωγική
ευθύνη, στοιχειοθετείται παράνομη συμπεριφορά.

* Ο όρος σύμβασης στεγαστικού δανείου, σύμφωνα με τον οποίο η τράπεζα, εκτός
από την υποθήκη, έχει και δικαίωμα ενεχύρου στα μισθώματα του ακινήτου, μπορεί
να είναι καταχρηστικός εάν η αξία του ενυπόθηκου ακινήτου είναι πολύ
μεγαλύτερη από το ποσό του δανείου.

* Ο όρος σύμβασης στεγαστικού δανείου, σύμφωνα με τον οποίο σε περίπτωση που ο
οφειλέτης θελήσει να εξοφλήσει πρόωρα ολοσχερώς το δάνειο, τότε αυτός
υποχρεούται να καταβάλει στην τράπεζα προς αποζημίωσή της και ποσό ίσο με τόκο
έξι μηνών του προκαταβαλλόμενου δανείου.

* Ο όρος σύμβασης στεγαστικού δανείου, σύμφωνα με τον οποίο σε περίπτωση
τμηματικής και ανάλογης με την πρόοδο των εργασιών καταβολής του ποσού του
δανείου, ο οφειλέτης υποχρεούται κατά τη λήψη του δανείου να καταθέσει το
προϊόν αυτού σε δεσμευμένη και ανεκχώρητη κατάθεση, η οποία θα αποδίδεται σε
αυτόν τμηματικά και ανάλογα με την πρόοδο των εργασιών επί του
χρηματοδοτούμενου ακινήτου.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ

Παραδείγματα από τη νομολογία όρων που έχουν κριθεί ως καταχρηστικοί είναι:

* Ο όρος συμβάσεως αλληλόχρεου λογαριασμού, ο οποίος προσδιορίζει ότι η έκταση
της παροχής εναπόκειται στην απόλυτη κρίση της τράπεζας.

* Ο όρος, σύμφωνα με τον οποίο, η τράπεζα έχει το δικαίωμα να κλείνει τον
ανοιχτό λογαριασμό κατά πάντα χρόνο και για οποιαδήποτε αιτία κατά την κρίση της.

* Ο όρος, ο οποίος περιορίζει ή αποκλείει την ευθύνη της τράπεζας.

ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ

Επισημαίνεται εξάλλου στην έκθεση:

* Οριακής νομιμότητας είναι οι όροι εκείνοι που υποχρεώνουν τον λήπτη του
δανείου να παρέχει υπέρ της δανειοδότριας τράπεζας πρόσθετες ασφάλειες,
εμπράγματες ή προσωπικές, ή άλλου είδους εξασφαλίσεις. Εξάλλου, η παροχή
πρόσθετων εξασφαλίσεων, όταν αυτή συνδέεται δεσμευτικά με την παροχή πρόσθετων
υπηρεσιών από την τράπεζα προς τον καταναλωτή (π.χ. ασφάλιση ακινήτου σε
ασφαλιστική εταιρεία την οποία υποδεικνύει η τράπεζα) μπορεί να ελεγχθεί και
ως αθέμιτη πρακτική.

* Σύνηθες φαινόμενο στις εν λόγω συμβάσεις αποτελούν ασαφείς όροι, οι οποίοι
σύμφωνα με τον νόμο ερμηνεύονται υπέρ του καταναλωτή (Ν. 2251/94 άρ. 2 παρ. 5).

* Ακόμη, πολλές τράπεζες παραβιάζουν τη Σύσταση της Επιτροπής του ’88, σύμφωνα
με την οποία, σε περίπτωση κλοπής ή απώλειας της πιστωτικής κάρτας, ο
καταναλωτής υποχρεούται να ειδοποιήσει αμέσως την τράπεζα και ευθύνεται μέχρι
το ποσό των 150 ECU για κάθε συναλλαγή που τυχόν έχει γίνει με την κάρτα του.
Οι ελληνικές τράπεζες απαιτούν την καταβολή του ποσού που αντιπροσωπεύει το
σύνολο των αγορών που πραγματοποίησε ο κακόπιστος τρίτος. Απαιτείται
νομοθετική ρύθμιση για το ανώτατο όριο ευθύνης του κατόχου σε περίπτωση κλοπής
ή απώλειας της κάρτας.