Μας πουλάνε και μας αγοράζουν

Το δικό τους χρηματιστήριο έχουν αποκτήσει και στην ελληνική αγορά τα
στοιχεία προσωπικού χαρακτήρα των πολιτών, καθώς εδώ και πολύ καιρό ο πολίτης
έχει παραχωρήσει τη θέση του στον καταναλωτή, τα στοιχεία της εμπορικής του…
ταυτότητας έχουν καταστεί μήλον της έριδος για χιλιάδες ενδιαφερομένους.

Η οικονομική κατάσταση, οι συνήθειες, οι προτιμήσεις, η ηλικία, η υγεία και ο
τόπος διαμονής ενός καταναλωτή, αποτελούν πολύτιμες πληροφορίες, οι οποίες
πωλούνται και αγοράζονται.

Τους σοβαρούς κινδύνους από την εμπορευματοποίηση των προσωπικών δεδομένων των
πολιτών επισημαίνει στα «ΝΕΑ» ο αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου κ. Κωνσταντίνος
Δαφέρμος, ο οποίος έχει αναλάβει πρόεδρος της Ανεξάρτητης Αρχής για την
Προστασία Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, που συστάθηκε πρόσφατα.

«Είναι γεγονός ότι η κατάσταση έχει πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις. Εις γνώση
μας περιέχονται πληροφορίες, σύμφωνα με τις οποίες διάφορες επιχειρήσεις
δραστηριοποιούνται στην ανεύρεση ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων», σημειώνει ο
κ. Δαφέρμος. «Αν και ο πρόσφατος νόμος για την προστασία του ατόμου από το
ηλεκτρονικό φακέλωμα επιχειρεί να καλύψει το θεσμικό κενό, εν τούτοις η πλήρης
εφαρμογή του δεν είναι εύκολη υπόθεση. Προς αυτή την κατεύθυνση άλλωστε
εργαζόμαστε πυρετωδώς».

Οι επισημάνσεις του κ. Δαφέρμου σχετίζονται με τον άτυπο πόλεμο που έχει
ξεσπάσει τα τελευταία χρόνια μεταξύ των εμπορικών επιχειρήσεων και των
τραπεζικών οργανισμών, στον οποίο τα εμπλεκόμενα μέρη χρησιμοποιούν κάθε μέσο
προκειμένου τα στοιχεία να φθάσουν έγκαιρα στα συρτάρια τους, που σε ορισμένες
περιπτώσεις έχουν αντικατασταθεί από υπερσύγχρονες βάσεις δεδομένων!

Τράπεζες, εμπορικές επιχειρήσεις και πολυεθνικές εταιρείες που ενδιαφέρονται
να εισέλθουν σε νέες αγορές δαπανούν ειδικά κονδύλια για την αγορά των
προσωπικών δεδομένων. Το κόστος αυτών των στοιχείων, σύμφωνα με μαρτυρίες
ανθρώπων της αγοράς, «καθορίζεται από το εύρος τους, τη δυσκολία ανεύρεσής
τους και κυρίως τη χρηστικότητα που μπορεί να έχουν. Η τιμή μιας καλής…
δισκέτας μπορεί να κοστίσει ακόμη και δεκάδες εκατομμύρια δραχμές»!

Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, η συγκέντρωση αυτών των πληροφοριών γινόταν από
υπαλλήλους των ίδιων των εταιρειών, οι οποίοι με διάφορα τεχνάσματα «αλίευαν»
όσα στοιχεία τούς ενδιέφεραν από τα αρχεία των δημοσίων υπηρεσιών, όπως το
Κέντρο Πληροφορικής του υπουργείου Οικονομικών, τους ασφαλιστικούς
οργανισμούς, τους δημόσιους φορείς (ΔΕΗ, ΙΚΑ, ΟΤΕ) και τους Οργανισμούς
Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Αυτό γίνεται βεβαίως με την αγαστή συνεργασία ορισμένων
δημοσίων υπαλλήλων που, λόγω της θέσεώς τους, έχουν πρόσβαση στους σχετικούς καταλόγους.

Καθώς όμως χρόνο με το χρόνο σημείωσε κατακόρυφη άνοδο η ζήτηση για το
συγκεκριμένο προϊόν, στην αγορά έκαναν την εμφάνισή τους οι επαγγελματίες του
είδους: οι πωλητές προσωπικών δεδομένων. Αυτοί κλήθηκαν σε πρώτη φάση να
ισορροπήσουν την σχέση προσφοράς και ζήτησης. Τα τελευταία χρόνια όμως έκαναν
την εμφάνισή τους και στην ελληνική αγορά οργανωμένες επιχειρήσεις που έχουν
ειδικευτεί στη συγκέντρωση, κατά πρώτο λόγο, στοιχείων που σχετίζονται με
εμπορικές επιχειρήσεις και κατά δεύτερο λόγο δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.

Με τη διενέργεια «έξυπνων» ερευνών αγοράς και παραπλανητικούς διαγωνισμούς,
που χαρίζουν «απίθανα δώρα» στους συμμετέχοντες, καταφέρνουν να συγκεντρώσουν,
για λογαριασμό των πελατών τους, όσα στοιχεία τους ενδιαφέρουν και είναι ικανά
να φωτίσουν πλήρως τις καταναλωτικές τους συνήθειες.

Η ΕΚΠΛΗΞΗ που νιώθουν πολλοί πολίτες όταν ανοίγουν τους φακέλους που τους
στέλνουν ονομαστικά ιδιωτικές επιχειρήσεις, λόγω της μεγάλης συχνότητας του
φαινομένου, έχει δώσει τη θέση της στον εκνευρισμό. «Μα και εδώ με βρήκαν; Πού
θα πάει αυτό το κακό; Έχουμε γεμίσει… χαρτούρα. Δεν προλαβαίνουμε να πετάμε φακέλους».

Στους πλέον άτυχους περιλαμβάνονται όσοι έχουν ετήσια εισοδήματα που
υπερβαίνουν το μέσο επίπεδο. Αφού πρώτα οι Τράπεζες συγκεντρώσουν, συνήθως
παράτυπα, όλα τα απαραίτητα στοιχεία, στη συνέχεια βομβαρδίζουν τους
«ευγενείς» πελάτες τους με ελκυστικές προσφορές για πάσης φύσεως δάνεια.

«Υπάρχουν κοινοτικές ρυθμίσεις που απαγορεύουν τη διακίνηση πληροφοριών
προσωπικού χαρακτήρα, αλλά είναι γνωστό ότι καταστρατηγούνται», επισημαίνει
στα «ΝΕΑ» η κ. Νικολέτα Χατζηγιάννη, επιστημονική υπεύθυνος της Ένωσης
Ελληνικών Τραπεζών.

Στους αποστολείς φακέλων, εκτός από Τράπεζες, ιδιωτικές και δημόσιες
επιχειρήσεις, περιλαμβάνονται και οι πολυάριθμοι βουλευτές, πολιτευτές και
υποψήφιοι άρχοντες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

«Αν έχουν πρόσβαση στα μηχανογραφικά δελτία της ΔΕΗ, τότε η αποστολή
προεκλογικού υλικού στην εκλογική τους περιφέρεια γίνεται παιχνίδι», τόνισε
στα «ΝΕΑ» άνθρωπος που γνωρίζει καλά το χώρο.

Από την πλευρά τής ΔΕΗ, ωστόσο, διαψεύδεται κατηγορηματικά ότι συμβαίνει κάτι
τέτοιο. «Έχουμε δώσει αυστηρές εντολές σε καμία περίπτωση να μη δίνουν οι
αρμόδιες υπηρεσίες μας στοιχεία από τα αρχεία των καταναλωτών», υπογράμμισε ο
κ. Κωνσταντίνος Πανέτας, βοηθός γενικός διευθυντής της ΔΕΗ. Ποιος δεν θυμάται,
ωστόσο, τη διασταύρωση των στοιχείων που έκανε το υπουργείο Οικονομικών για το
εμβαδόν των κατοικιών που δήλωσαν στη ΔΕΗ οι καταναλωτές της;

«Σας γράφω για να σας ενημερώσω για κάτι το οποίο με άφησε άναυδη. Στο τέλος
του έτους έλαβα στο σπίτι διαφημιστικά φυλλάδια του ΟΠΑΠ. Μου προξένησε μεγάλη
εντύπωση πώς ο ΟΠΑΠ γνώριζε τη διεύθυνση του σπιτιού μου, το οποίο είχα
νοικιάσει μόλις πριν από λίγους μήνες. Θέλοντας να μάθω πώς συνέβη αυτό,
απευθύνθηκα στον ΟΠΑΠ. Όπως με πληροφόρησαν, τη διεύθυνσή μου την πήραν από το
ΚΕΠΥΟ»! Η μαρτυρία ανήκει στην κ. Πολυξένη Κούτλα, πτυχιούχο των ΤΕΙ
Πληροφορικής. Μιλώντας στα «ΝΕΑ» εκφράζει τον προβληματισμό της για το πώς
«επιτρέπεται σε έναν δημόσιο Οργανισμό να δίνει προσωπικά στοιχεία των
πολιτών, και μάλιστα εν αγνοία τους, σε έναν άλλο δημόσιο Οργανισμό».

«ΤΑ ΝΕΑ» απευθύνθηκαν στον ΟΠΑΠ. Όπως τόνισε ο δικηγόρος του ΟΠΑΠ κ. Άγγελος
Δούζας, «ο Οργανισμός στα πλαίσια μιας μεγάλης διαφημιστής δαπάνης ζήτησε πριν
από ένα μήνα από το ΚΕΠΥΟ τις διευθύνσεις χιλιάδων πολιτών. Δεν πήραμε
απόρρητα στοιχεία. Μόνο τις διευθύνσεις πήραμε που τις έχει ο κάθε τηλεφωνικός
κατάλογος. Με αυτή την καμπάνια, που είχε τρομακτική απήχηση, ο ΟΠΑΠ ανέβασε
τα έσοδά του».

ΜΙΑ ΠΛΗΡΗΣ τράπεζα δεδομένων, η οποία αναφέρεται σε βιογραφικά σημειώματα
επαγγελματιών και στελεχών, υπάρχει στη διάθεση της εταιρείας ICAP. «Η CV Data
Bank έχει δημιουργηθεί με την απόλυτη συγκατάθεση των ενδιαφερομένων και
λειτουργεί ουσιαστικά για δικό τους όφελος, καθώς διευκολύνει την εξεύρεση
εργασίας», εξηγεί ο διευθυντής ερευνών της εταιρείας κ. Τηλέμαχος Ντιμπ.

Παράλληλα, η ICAP διαθέτει ολοκληρωμένους φακέλους των επιχειρήσεων, στους
οποίους αναφέρονται αναλυτικά οι οικονομικές και εμπορικές τους
δραστηριότητες. «Όταν επεξεργαζόμαστε στοιχεία δημοσκοπήσεων και ερευνών,
πάντα κόβουμε και καταστρέφουμε το κομμάτι όπου αναφέρονται τα προσωπικά
στοιχεία του δείγματος», σημειώνει ο κ. Ντιμπ. «Αυτό αποτελεί πάγια τακτική
της εταιρείας.

ΜΕΧΡΙ τα τέλη του 1998 τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να θέσουν
σε εφαρμογή την ευρωπαϊκή οδηγία για την «προστασία δεδομένων» (95/46/EC),
σύμφωνα με την οποία οι ιδιώτες δικαιούνται να ενημερώνονται και να εγκρίνουν
οι ίδιοι την όποια επεξεργασία των προσωπικών τους στοιχείων. Αποκτούν επίσης
δικαίωμα πρόσβασης στον προσωπικό τους φάκελο και μπορούν να αλλάξουν τα όποια
ανακριβή στοιχεία υπάρχουν, ύστερα από εξακρίβωσή τους.