ΟΔΗΓΟΣ Ο αριθμός των παραστάσεων

Στους δικηγόρους το τεκμαρτό εισόδημα (δηλαδή η επαγγελματική αμοιβή) για τη
χρήση 1997 ορίζεται σε 2.200.000 δρχ. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε εισόδημα
δικηγόρου με 30 παραστάσεις. Η μισθωτική αξία ισούται με το γινόμενο: (Τιμή
ζώνης) Χ (τετραγωνικά μέτρα) Χ 7,25%.

Ως τιμή ζώνης λαμβάνεται αυτή που ίσχυε κατά την 1η Ιανουαρίου 1995 σύμφωνα με
τις διατάξεις περί φορολογίας μεταβίβασης ακινήτων. Για τις περιοχές οι οποίες
δεν έχουν ενταχθεί στο σύστημα προσδιορισμού της αξίας των ακινήτων, ως τιμή
ζώνης λαμβάνεται η κατώτερη τιμή ζώνης που ισχύει για την πρωτεύουσα του νομού
όπου ασκείται το επάγγελμα. Προσοχή όμως στα αντικειμενικά κριτήρια υπάγονται
και οι δικηγόροι που τηρούν προαιρετικά βιβλία Γ’ κατηγορίας.

Όταν δικηγόροι συστεγάζονται στην ίδια επαγγελματική εγκατάσταση τότε η
μισθωτική αξία επιμερίζεται ανάλογα με τον αριθμό των συστεγαζομένων. Το
εμβαδόν που αντιστοιχεί στην επαγγελματική εγκατάσταση σ’ αυτήν την περίπτωση
δεν μπορεί να είναι μικρότερο από 20 τ.μ.

Επίσης για δικηγόρους που χρησιμοποιούν ως επαγγελματική εγκατάσταση την
κατοικία τους, η επιφάνεια που λαμβάνεται για τον υπολογισμό της μισθωτικής
αξίας είναι 20 τ.μ.

Όταν όμως χρησιμοποιούν περισσότερες από μία επαγγελματικές εγκαταστάσεις,
τότε ως μισθωτική αξία θεωρείται το άθροισμα της μισθωτικής αξίας των
εγκαταστάσεων αυτών.

Ένας δικηγόρος που δεν ασκεί το ελευθέριο επάγγελμα ατομικά και το εισόδημά
του προέρχεται από συμμετοχή σε εταιρεία ελεύθερων επαγγελματιών τότε ως
επαγγελματική εγκατάσταση θεωρείται αυτή της εταιρείας. (Δεν μπορεί να είναι
μικρότερη από 20 τ.μ.).

ΟΙ ΠΡΟΣΑΥΞΗΣΕΙΣ

Το άθροισμα (Επαγγελματική αμοιβή + Μισθωτική αξία) προσαυξάνεται ως εξής:

* Κατά 1% για κάθε γραμμάτιο προείσπραξης σε Ειρηνοδικείο, Πρωτοδικείο,
Εφετείο, Κακουργιοδικείο κ.λπ. πέραν των 30 κατ’ έτος.

(Εξαιρούνται τα γραμμάτια προείσπραξης που αφορούν σε διεξαγωγές, παραστάσεις
ενώπιον Πταισματοδικείου και μεταβιβάσεις ακινήτων, σε κατ’ αποκοπή
παραστάσεις για λογαριασμό του Δημοσίου, των δήμων και κοινοτήτων, των
δημοσίων οργανισμών και επιχειρήσεων, των ασφαλιστικών εταιρειών, του
επικουρικού κεφαλαίου και των τραπεζών, καθώς και των εργατικών υποθέσεων για
τις οποίες υποβάλλεται το εργολαβικό συμβόλαιο στην αρμόδια ΔΟΥ).

* Κατά 5% για κάθε παράσταση σε πενταμελή Εφετεία και κατά 3% σε τριμελή
Εφετεία. (Ισχύουν οι ίδιες εξαιρέσεις της προηγούμενης περίπτωσης).

* Κατά 10% για κάθε παράσταση σε Εφετεία κακουργημάτων, Κακουργιοδικεία και
ανώτατα δικαστήρια. (Ισχύουν οι ίδιες εξαιρέσεις).

* Κατά 10.000 δρχ. ανά ομόδικο στις περιπτώσεις των εργατικών υποθέσεων όταν
δεν έχει υποβληθεί εργολαβικό συμβόλαιο στη ΔΟΥ.

* Με το 50% του ποσού που προκύπτει από τις κατ’ αποκοπή παραστάσεις για
λογαριασμό του Δημοσίου, των δήμων και κοινοτήτων, των δημοσίων οργανισμών και
επιχειρήσεων, των ασφαλιστικών εταιρειών και των τραπεζών, εφόσον το ποσό αυτό
προκύπτει από σχετική βεβαίωση.

* Με το 50% του μερίσματος που διανέμεται κατ’ έτος από τον οικείο Δικηγορικό Σύλλογο.

Ισχύουν όμως μειώσεις στο άθροισμα του τεκμαρτού εισοδήματος (επαγγελματικής
αμοιβής) και της μισθωτικής αξίας. Οι μειώσεις αυτές είναι: 1,5% για κάθε
γραμμάτιο προείσπραξης κάτω των 30 για όσους έχουν λιγότερα από 30 γραμμάτια
προείσπραξης το έτος.

Επίσης επιβάλλονται προσαυξήσεις στο άθροισμα: τεκμαρτό εισόδημα + μισθωτική
αξία + προσαύξηση ανάλογα με τις παραστάσεις και το είδος των παραστάσεων. Η
προσαύξηση αυτή γίνεται με βάση τους πανεπιστημιακούς τίτλους που αναφέρονται
σε νομικά μαθήματα ως εξής:

* Κατά 30% για τους καθηγητές πανεπιστημίου (αναπληρωτές και επίκουρους
καθηγητές) οποιασδήποτε βαθμίδας.

* Κατά 10% για τους λέκτορες.

Όταν ο δικηγόρος δεν ασκεί το ελευθέριο επάγγελμα ατομικά και το εισόδημά του
προέρχεται από συμμετοχή σε εταιρεία ελεύθερων επαγγελματιών, τότε ως ελάχιστο
ποσό καθαρού εισοδήματος θεωρείται αυτό που θα προέκυπτε αν ασκούσε το
ελευθέριο επάγγελμα ατομικά με επαγγελματική εγκατάσταση αυτή της εταιρείας
που συμμετέχει. Σημειώνεται ότι το εμβαδόν δεν μπορεί να είναι μικρότερο από
20 τ.μ. Για τον υπολογισμό του φόρου εισοδήματος αφαιρείται το ποσό που
φορολογήθηκε αυτοτελώς στο όνομα της εταιρείας.

Προκειμένου για παλιννοστούντες ομογενείς το ελάχιστο ποσό καθαρού εισοδήματος
μειώνεται κατά 30% για το πρώτο έτος άσκησης του επαγγέλματος στην Ελλάδα,
κατά 20% για το δεύτερο έτος και κατά 10% για το τρίτο έτος.

ΟΙ ΑΠΑΛΛΑΓΕΣ

Η απαλλαγή από τα αντικειμενικά κριτήρια ισχύει στις εξής περιπτώσεις:

* Κατά τα 3 πρώτα χρόνια άσκησης του επαγγέλματος και εφόσον δεν έχουν
παρέλθει 10 έτη από την απόκτηση του πτυχίου. Για τον υπολογισμό της τριετίας
ως πρώτο έτος θεωρείται το επόμενο εκείνου μέσα στο οποίο ο φορολογούμενος
υπέβαλε για πρώτη φορά δήλωση έναρξης επαγγέλματος.

* Όσοι ασκούν το επάγγελμα παράλληλα και με πάγια αντιμισθία ή είναι μισθωτοί
ή συνταξιούχοι, εφόσον ισχύουν τα εξής:

1. Έχουν λιγότερες από 5 παραστάσεις σε Εφετεία κακουργημάτων, Κακουργιοδικεία
και ανώτατα δικαστήρια συνολικά.

2. Σύνολο από μισθωτές υπηρεσίες συν το σύνολο από την άσκηση ελευθέριου
επαγγέλματος μεγαλύτερο ή ίσο με το ελάχιστο ποσό καθαρού εισοδήματος.

* Ελεύθεροι επαγγελματίες ηλικίας άνω των 65 ετών, εφόσον τα πρόσωπα αυτά
ασκούν το επάγγελμα για μια 10ετία.

* Ελεύθεροι επαγγελματίες που είναι τυφλοί και είναι γραμμένοι στο γενικό
μητρώο τυφλών της οικείας νομαρχίας ή είναι ανάπηροι με ποσοστό αναπηρίας πάνω
από 80%.

*Ελεύθεροι επαγγελματίες που είναι εγκατεστημένοι σε νησιά με πληθυσμό μέχρι
500 κατοίκους.

ΠΟΤΕ ΙΣΧΥΟΥΝ ΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ

Το ελάχιστο ποσό καθαρού εισοδήματος ισχύει για τους εξής δικηγόρους:

α) Αν το δηλούμενο ποσό εισοδήματός τους από την άσκηση ελευθέριου
επαγγέλματος είναι μικρότερο από το ελάχιστο ποσό καθαρού εισοδήματος.

β) Αν συμμετέχουν σε εταιρεία δικηγόρων.

γ) Αν δεν ασκούν ατομικά ελευθέριο επάγγελμα αλλά το εισόδημά τους προέρχεται
από συμμετοχή σε εταιρεία δικηγόρων, τότε ως ελάχιστο ποσό καθαρού εισοδήματος
θεωρείται αυτό που θα προέκυπτε αν ασκούσε το ελευθέριο επάγγελμά του ατομικά.

Δικηγόρος με γραφείο 20 τ.μ. που βρίσκεται στην οδό Φειδίου (τιμή ζώνης
150.000) πραγματοποίησε 80 παραστάσεις, από τις οποίες 20 σε Πταισματοδικεία,
20 σε Ειρηνοδικεία, 30 σε Πρωτοδικεία, 3 παραστάσεις σε τριμελή Εφετεία και 7
παραστάσεις σε μεταβιβάσεις ακινήτων. Εισέπραξε μέρισμα από τον Δικηγορικό
Σύλλογο 120.000 δρχ.

Προσδιορισμός ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος από ελευθέριο επάγγελμα:

1) Επαγγελματική αμοιβή = 2.200.000

(που αντιστοιχεί σε εισόδημα δικηγόρου με 30 παραστάσεις)

2) Μισθωτική αξία = Τιμή ζώνης Χ τετραγωνικά μέτρα Χ 7,25%

= 150.000 Χ 20 Χ 7,25% = 217.500

Επαγγελματική αμοιβή + Μισθωτική αξία = 2.200.000 + 217.500 = 2.417.500

Προσαύξηση του παραπάνω ποσού ανάλογα με τα γραμμάτια προείσπραξης πέραν των
30 κατ’ έτος 2.417.500 Χ 23% = 556.025

(1% για κάθε γραμμάτιο προείσπραξης πέραν των 30 κατ’ έτος, αφαιρούνται οι
παραστάσεις σε Πταισματοδικεία και μεταβιβάσεις ακινήτων)

Προσαύξηση για τις παραστάσεις σε τριμελή Εφετεία: 2.417.500 Χ 9% = 217.575

(3% για κάθε παράσταση σε τριμελή Εφετεία)

Μέρισμα Δικηγορικού Συλλόγου: 120.000 Χ 50% = 60.000

Σύνολο δρχ. 2.417.500 + 556.025 + 217.575 + 60.000 = 3.251.000

Ελάχιστο ποσό καθαρού εισοδήματος = 3.251.000

Δικηγόρος (με τίτλο λέκτορα) με γραφείο 20 τ.μ. που βρίσκεται στην οδό
Βερανζέρου (τιμή ζώνης 115.000) πραγματοποίησε 90 παραστάσεις από τις οποίες
20 σε Πταισματοδικεία, 25 σε Ειρηνοδικεία, 30 σε Πρωτοδικεία, 2 παραστάσεις σε
τριμελή Εφετεία, 5 παραστάσεις σε πενταμελή Εφετεία από τις οποίες μία για
τράπεζα με αμοιβή (κατ’ αποκοπή) 100.000 δρχ. και 8 παραστάσεις σε
μεταβιβάσεις ακινήτων. Εισέπραξε μέρισμα από το Δικηγορικό Σύλλογο 100.000 δρχ.

Προσδιορισμός ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος από ελευθέριο επάγγελμα:

1) Επαγγελματική αμοιβή = 2.200.000

(που αντιστοιχεί σε εισόδημα δικηγόρου με 30 παραστάσεις)

2) Μισθωτική αξία = Τιμή ζώνης Χ τετραγωνικά μέτρα Χ 7,25%

= 115.000 χ 20 Χ 7,25% = 166.750

Επαγγελματική αμοιβή + Μισθωτική αξία = 2.200.000 + 166.750 = 2.366.750

Προσαύξηση του παραπάνω ποσού ανάλογα με τα γραμμάτια προείσπραξης πέραν των
30 κατ’ έτος

2.366.750 Χ 31% = 733.692

(1% για κάθε γραμμάτιο προείσπραξης πέραν των 30 κατ’ έτος

Αφαιρούνται οι παραστάσεις σε Πταισματοδικεία, μεταβιβάσεις

ακινήτων και στο πενταμελές Εφετείο για λογαριασμό της τράπεζας)

Προσαύξηση για τις παραστάσεις σε τριμελή Εφετεία: 2.366.750 Χ 6% = 142.005

(3% για κάθε παράσταση σε τριμελή Εφετεία)

Προσαύξηση για τις παραστάσεις σε πενταμελή Εφετεία: 2.366.750 Χ 20% = 473.350

(5% για κάθε παράσταση σε πενταμελή Εφετεία)

Προσαύξηση για παράσταση σε πενταμελές Εφετείο για την τράπεζα: 100.000 Χ
50% = 50.000

Προσαύξηση για το μέρισμα από το Δικηγορικό Σύλλογο: 100.000 Χ 50% = 50.000

(50% του μερίσματος που διανέμεται κάθε χρόνο)

Σύνολο δρχ. 2.366.750 + 733.692 + 142.005 + 473.350 + 50.000 +
50.000 = 3.815.797

Προσαύξηση λόγω του πανεπιστημιακού τίτλου

3.815.797 Χ 10% = 381.580 (10% για λέκτορες)

Ελάχιστο ποσό καθαρού εισοδήματος = 4.197.377

Δικηγόρος (καθηγητής πανεπιστημίου) με γραφείο 30 τ.μ. που βρίσκεται στην οδό
Σκουφά (τιμή ζώνης 115.000) πραγματοποίησε 45 παραστάσεις από τις οποίες 25 σε
Πρωτοδικεία, 5 σε τριμελή Εφετεία, 7 σε πενταμελή Εφετεία, 2 παραστάσεις σε
Κακουργιοδικεία, 1 παράσταση στο Συμβούλιο της Επικρατείας και 5 σε
μεταβιβάσεις ακινήτων. Εισέπραξε μέρισμα από τον Δικηγορικό Σύλλογο 150.000 δρχ.

Προσδιορισμός ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος από ελευθέριο επάγγελμα:

1) Επαγγελματική αμοιβή = 2.200.000

(που αντιστοιχεί σε εισόδημα δικηγόρου με 30 παραστάσεις)

2) Μισθωτική αξία = Τιμή ζώνης Χ τετραγωνικά μέτρα Χ 7,25% = 115.000 Χ 30 Χ
7,25% = 250.125

Επαγγελματική αμοιβή + Μισθωτική αξία = 2.200.000 + 250.125 = 2.450.125

Προσαύξηση του παραπάνω ποσού ανάλογα με τα γραμμάτια προείσπραξης πέραν των
30 κατ’ έτος:2.450.125 Χ 10% = 245.012

(1% για κάθε γραμμάτιο προείσπραξης πέραν των

30 κατ’ έτος. Αφαιρούνται οι παραστάσεις για μεταβιβάσεις ακινήτων)

Προσαύξηση για τις παραστάσεις σε τριμελή Εφετεία: 2.450.125 Χ 15% = 367.519

(3% για κάθε παράσταση σε τριμελή Εφετεία)

Προσαύξηση για τις παραστάσεις σε πενταμελή Εφετεία: 2.450.125 Χ 35% = 857.544

(5% για κάθε παράσταση σε πενταμελή Εφετεία)

Προσαύξηση για παραστάσεις σε Κακουργιοδικεία και ΣτΕ: 2.450.125 Χ 30% = 735.037

(10% για κάθε παράσταση σε Κακουργιοδικεία και ανώτατα δικαστήρια)

Προσαύξηση για το μέρισμα από τον Δικηγορικό Σύλλογο: 150.000 Χ 50% = 75.000
(50% του μερίσματος που διανέμεται κάθε χρόνο).

Σύνολο δρχ. 2.450.125 + 245.012 + 367.519 + 857.544 + 735.037 + 75.000
= 4.730.237

Προσαύξηση λόγω πανεπιστημιακού τίτλου 4.730.237 Χ 30% = 1.419.071 (30% για
καθηγητές πανεπιστημίου)

Ελάχιστο ποσό καθαρού εισοδήματος = 6.149.308.