Εργασία έως και 10 ώρες

Μέχρι και 10 ώρες ημερησίως θα έχουν τη δυνατότητα να απασχολούνται οι
εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα, ενώ θα έχουν και ένα διάστημα κατά το οποίο
θα εργάζονται με μικρότερο ωράριο ή θα παίρνουν άδεια.

Η ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΗ του χρόνου εργασίας, το ελαστικό ωράριο, βρίσκεται στα σκαριά,
και στο υπουργείο Εργασίας – Κοιν. Ασφαλίσεων έχουν αρχίσει οι μελέτες για την
κατάρτιση σχετικού νομοσχεδίου. Ασφαλείς πληροφορίες αναφέρουν ότι ο άξονας
του νομοσχεδίου ­ το οποίο θα κατατεθεί προς συζήτηση στους κοινωνικούς φορείς
μέσα στην άνοιξη ­ θα προβλέπει τα εξής:

Μόνον έπειτα από συμφωνία εργαζομένων – εργοδοτών και με στόχο τη διατήρηση
των υπαρχουσών θέσεων εργασίας και τη διεύρυνση της απασχόλησης, θα γίνεται η
κατανομή του χρόνου εργασίας. Δηλαδή, σε μία επιχείρηση οι εργαζόμενοι θα
απασχολούνται 10 ώρες την εβδομάδα για ένα εξάμηνο και το επόμενο εξάμηνο θα
απασχολούνται λιγότερες ώρες ή θα έχουν μία ημέρα επιπλέον ρεπό ή άδεια. Σε
κάθε περίπτωση, η εβδομαδιαία απασχόληση δεν θα υπερβαίνει τις 48 ώρες, ενώ η
αμοιβή θα παραμένει σταθερή και ίση με την αμοιβή για 8ωρη – 40ωρη εργασία,
χωρίς καταβολή προσαύξησης υπερεργασίας.

Το όλο εγχείρημα ­ πρωτοποριακό για τη χώρα μας ­ αναμένεται να προκαλέσει την
αντίδραση της ΓΣΕΕ και γενικά των εργατικών συνδικάτων που κάνουν λόγο για
κατάργηση του 8ώρου. Η συνολική πρόταση της κυβέρνησης για το όλο θέμα έχει ως εξής:

Η μείωση των ωρών εργασίας θα μπορούσε να είναι αποτέλεσμα επιχειρησιακών
συμφωνιών, όπου αυτό κριθεί σκόπιμο από τους εργαζόμενους και την επιχείρηση
με ορίζοντα τη διατήρηση των υπαρχουσών θέσεων εργασίας και την πιθανή
διεύρυνση της απασχόλησης. Η τελική επικύρωση τέτοιων συμφωνιών προϋποθέτει τη
σύναψη συλλογικής σύμβασης εργασίας στο αντίστοιχο επίπεδο και μπορεί να περιλαμβάνει:

* Υιοθέτηση ευέλικτων πρακτικών απασχόλησης και επίτευξη νέας συμφωνίας
κατανομής του χρόνου εργασίας μέσω μιας διαδικασίας προσαρμογής των
οργανωτικών και διοικητικών δομών των επιχειρήσεων.

* Ως χρονικός ορίζοντας προτείνεται το έτος με συνολικό μέσο όρο απασχόλησης
τις 40 ώρες την εβδομάδα. Σε περίπτωση υπέρβασης του συνολικού σταθμισμένου
μέσου όρου θα καταβάλλεται η προσαύξηση.

* Σε κάθε περίπτωση η εβδομαδιαία απασχόληση δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τις
48 ώρες.

* Διευθέτηση του χρόνου είτε με μειωμένο ωράριο εργασίας είτε με ημέρες άδειας.

* Εναλλακτική λύση καταβολής της υπερωριακής αποζημίωσης για υπερεργασία με τη
χορήγηση επιπλέον άδειας.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι το θέμα της διευθέτησης του χρόνου εργασίας τέθηκε
στον πρόσφατο κοινωνικό διάλογο για την απασχόληση. Το ζήτημα αυτό ήταν το
αγκάθι του διαλόγου, με αποτέλεσμα η κυβέρνηση να το αποσύρει.

Ας δούμε, όμως, ποιες είναι οι θέσεις που διατυπώνουν οι κοινωνικοί φορείς:

Η μείωση των ωρών εργασίας σε συνάρτηση της μείωσης των αποδοχών θα μπορούσε
να είναι αποτέλεσμα επιχειρησιακών συμφωνιών όπου αυτό κριθεί σκόπιμο από τους
εργαζόμενους και την επιχείρηση. Σε περιπτώσεις μη ύπαρξης σωματείου ή
συμβουλίου εργαζομένων, η εκπροσώπηση των εργαζομένων μπορεί να προέρχεται
είτε από εκπροσώπους που θα ορίζονται από πλευράς εργαζομένων (πρόταση ΣΕΒ)
είτε από τα τοπικά εργατικά κέντρα (ΓΣΕΒΕΕ). Επίσης, προτείνεται η εξαίρεση
του θέματος αυτού από τις αρμοδιότητες παραπομπής στην ομαδική διαιτησία.

Υπάρχει, επίσης, μία πρόσθετη πρόταση από πλευράς ΓΣΕΒΕΕ, για την ενίσχυση των
μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) στην αλλαγή οργάνωσης της εργασίας που θα
συμβεί σε κάθε περίπτωση (κατανομής του χρόνου εργασίας ή αποδοχής του
μειωμένου χρόνου εργασίας) μέσω μέτρων κατάρτισης των υπεύθυνων στελεχών των
ΜΜΕ, για την προσαρμογή των οργανωτικών και διοικητικών δομών τους στις νέες
ευέλικτες μορφές και πρακτικές απασχόλησης του ανθρώπινου δυναμικού.

Από την άλλη πλευρά, οι συνδικαλιστικές οργανώσεις των εργαζομένων (ΓΣΕΕ –
ΑΔΕΔΥ) διατυπώνουν την άποψη ότι η μείωση του χρόνου εργασίας σε 35 ώρες χωρίς
μείωση των αποδοχών μπορεί να εφαρμοστεί στην ελληνική οικονομία χωρίς να
απειλήσει την ανταγωνιστικότητά της, εφόσον πραγματοποιηθεί υπό ορισμένες
προϋποθέσεις. Η αναδιοργάνωση του χρόνου εργασίας και η ευελιξία που προσφέρει
στη χρησιμοποίηση των ανθρώπινων πόρων καθιστούν δυνατή την επιμήκυνση του
μέσου χρόνου λειτουργίας, την αύξηση της παραγωγής, τη διατήρηση της
απασχόλησης σε επαπειλούμενες θέσεις εργασίας και την αύξηση της απασχόλησης.
Η πρόταση των συνδικαλιστικών οργανώσεων αφορά την ενεργητική εφαρμογή του
μέτρου, τη μείωση δηλαδή του χρόνου εργασίας στις 35 ώρες χωρίς αντίστοιχη
μείωση των αποδοχών, συνοδευμένη όμως από μέτρα που θα αποσκοπούν στη μηδενική
επίπτωση ή ακόμη και στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής
οικονομίας.

ΜΕ ΤΗΝ ισχύουσα νομοθεσία προβλέπεται η διευθέτηση του χρόνου εργασίας.
Ειδικότερα επιτρέπεται:

1 Η δημιουργία τέταρτης βάρδιας για 24ωρη ή 12ωρη την ημέρα απασχόληση το
Σάββατο και την Κυριακή.

2 Η διευθέτηση του χρόνου εργασίας σε εξαμηνιαία βάση. Ειδικότερα με
επιχειρησιακές συλλογικές συμβάσεις ή συμφωνίες του εργοδότη και του
Συμβουλίου των εργαζομένων, επιτρέπεται να καθορίζεται για διάστημα έως 3
μήνες αυξημένο ωράριο έως 9 ώρες την ημέρα και 48 ώρες την εβδομάδα με
αντίστοιχα μειωμένο ωράριο κατά το επόμενο χρονικό διάστημα (τρίμηνο), έτσι
ώστε το ωράριο κατά μέσον όρο σε εξαμηνιαία βάση να μην υπερβαίνει το 8ωρο
ημερησίως και το 40ωρο εβδομαδιαίως.

Στο διάστημα αυτό, θα πρέπει να σημειωθεί, η αμοιβή θα παραμένει σταθερή και
ίση με την αμοιβή για 8ωρη – 40ωρη εργασία, χωρίς καταβολή προσαύξησης υπερεργασίας.

Τα στοιχεία της ΕΣΥΕ δείχνουν ότι στην ελληνική μεταποίηση ο μέσος
εβδομαδιαίος χρόνος εργασίας κυμάνθηκε στις 41 ώρες την περίοδο 1991-1996. Εν
τούτοις, υπάρχουν σημαντικές διαφορές από κλάδο σε κλάδο. Άλλα στοιχεία
δείχνουν ότι με τις αλλαγές που επέφερε στην απασχόληση ο νόμος 1892/90:

* Ο αριθμός των επιχειρήσεων που εργάζονται με βάρδιες αυξήθηκε από το 52% το
1989, στο 86% το 1994 (έναντι 71% στην Ευρωπαϊκή Ένωση).

* Διαπιστώθηκε ότι το 31% των εργαζομένων στη βιομηχανία εργάζεται τακτικά σε βάρδιες.

* Οι εβδομαδιαίες ώρες λειτουργίας των βιομηχανικών επιχειρήσεων αυξήθηκαν από
64 το 1989 σε 88 ώρες το 1994.

Όσον αφορά τις υπερωρίες: νόμιμο ωράριο εργασίας είναι οι 9 ώρες την ημέρα και
οι 48 ώρες την εβδομάδα, ενώ το συμβατικό ωράριο είναι 8 ώρες την ημέρα και 40
ώρες την εβδομάδα. Εάν ο εργαζόμενος απασχοληθεί σε ημερήσια ή εβδομαδιαία
βάση περισσότερο από το συμβατικό ωράριο και εντός των ορίων του νομίμου, η
απασχόληση καλείται υπερεργασία, επαφίεται στην κρίση του εργοδότη (ο μισθωτός
διευκρινίζεται δεν μπορεί να αρνηθεί την παροχή εργασίας) και αμείβεται με
προσαύξηση 25% επί του κανονικού ωρομισθίου. Για απασχόληση πέραν του νομίμου
ωραρίου που καλείται υπερωρία απαιτείται άδεια .