45 SOS για να πληρώσετε λιγότερο φόρο

Τον λαβύρινθο με τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για τη συμπλήρωση των
φορολογικών δηλώσεων προσπαθεί να απλοποιήσει το υπουργείο Οικονομικών. Με
επείγουσα εγκύκλιο που έστειλε χθες σ’ όλες τις Εφορίες δίνει αναλυτικές
οδηγίες για τα δικαιολογητικά που απαιτούνται προκειμένου να αναγνωρίσει η
Εφορία τις εκπτώσεις και τις απαλλαγές.ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ εγκύκλιο δίδονται οδηγίες για
τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για τα τεκμήρια καθώς και για τη συμπλήρωση
του εντύπου Ε9 το οποίο φέτος θα συμπληρωθεί μόνο απ’ όσους φορολογούμενους
απέκτησαν ή πούλησαν κάποιο ακίνητο.

Στις 50 σελίδες της εγκυκλίου του υπουργείου Οικονομικών διευκρινίζεται για το
έντυπο Ε9 ότι σε περίπτωση που κατά τη διάρκεια του 1997 δεν έγινε καμιά
μεταβολή στην περιουσιακή ή οικογενειακή κατάσταση του φορολογουμένου, η οποία
να αφορά τη δήλωση στοιχείων ακινήτων (Ε9) που είχε υποβληθεί κατά το
προηγούμενο έτος, τότε δεν υπάρχει υποχρέωση να υποβληθεί μαζί με τη νέα
δήλωση φορολογίας εισοδήματος και δήλωση στοιχείων ακινήτων (Ε9).

ΒΕΒΑΙΩΣΕΙΣ

Στη δήλωση φορολογίας εισοδήματος θα πρέπει να υπάρχουν οι εξής βεβαιώσεις
ανάλογα με την οικονομική δραστηριότητα του φορολογουμένου:

* Βεβαίωση για τα έσοδα από μερίσματα, τόκους και λοιπά εισοδήματα από κινητές
αξίες, από μερίσματα συνεταιρισμών, αγροτικές επιδοτήσεις, για αμοιβές από
ελευθέρια επαγγέλματα κτλ., που καταβλήθηκαν στον φορολογούμενο, και για τους
φόρους που έχουν παρακρατηθεί για τα έσοδα αυτά.

* Βεβαίωση με το ποσό της διατροφής που επιδικάστηκε ή συμφωνήθηκε
συμβολαιογραφικά, η οποία εκδίδεται από τον υπόχρεο σε καταβολή σύζυγο. Αυτή
αφορά το συνολικό ποσό της διατροφής που κατέβαλε ετησίως και θα
συνυποβάλλεται με τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος από τον δικαιούχο σύζυγο,
προκειμένου να αποδείξει το ποσό της διατροφής που εισέπραξε.

* Βεβαιώσεις των φόρων που έχουν παρακρατηθεί.

* Βεβαιώσεις για τα ποσά κερδών από τη συμμετοχή σε εταιρείες, κοινωνίες ή
κοινοπραξίες ή σε ΕΠΕ. Επίσης, θα επισυνάπτεται βεβαίωση για τα ποσά
επιχειρηματικής αμοιβής προς ομόρυθμους εταίρους ή κοινωνούς ή εταίρους –
διαχειριστές ΕΠΕ, από ΟΕ ή ΕΕ ή κοινωνία κληρονομικού δικαίου ή ΕΠΕ.

ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ

Επίσης για να αναγνωρισθούν από την Εφορία απαλλαγές, εξαιρέσεις και να
υπολογισθούν τεκμήρια κ.ά. θα πρέπει ο φορολογούμενος να συνυποβάλει τα εξής δικαιολογητικά:

* Για την απαλλαγή από τη φορολογία εισοδήματος των μισθών, των συντάξεων και
της πάγιας αντιμισθίας που χορηγούνται σε πρόσωπα που είναι τυφλοί, καθώς και
σε πρόσωπα που παρουσιάζουν βαριές κινητικές αναπηρίες σε ποσοστό πάνω από
80%, χρειάζεται η γνωμάτευση της αρμόδιας Πρωτοβάθμιας Υγειονομικής Επιτροπής
ή βεβαίωση του ασφαλιστικού φορέα κύριας ασφάλισης, από την οποία να προκύπτει
ότι τα πρόσωπα αυτά συνταξιοδοτήθηκαν λόγω ολικής τύφλωσης ή αναπηρίας σε
ποσοστό πάνω από 80% από βαριές κινητικές αναπηρίες.

* Ληξιαρχική πράξη θανάτου, γέννησης ή διαζευκτήριο, σε περίπτωση που ο
φορολογούμενος επικαλείται ως προστατευόμενα μέλη του παιδιά, αδέλφια και
ανήλικους συγγενείς μέχρι τρίτου βαθμού.

* Βεβαίωση αναγνωρισμένης σχολής του εσωτερικού ή του εξωτερικού, από την
οποία να προκύπτει ότι τα παιδιά του φορολογουμένου σπουδάζουν σε αυτήν
(εφόσον έχουν ηλικία μέχρι 25 ετών και θεωρείται ότι αυτά βαρύνουν τον φορολογούμενο).

* Τα στοιχεία που αποδεικνύουν την ηλικία και τον βαθμό συγγένειας των
προσώπων, τα οποία ο φορολογούμενος επικαλείται ότι τον βαρύνουν (εφόσον τα
πρόσωπα αυτά συνοικούν με αυτόν και τα εισοδήματα καθενός από αυτά δεν
υπερβαίνουν το ποσό των 300.000 δρχ. τον χρόνο). Το ίδιο ισχύει εφόσον έχουν
αναπηρία 67% και πάνω (και τα εισοδήματά τους δεν υπερβαίνουν το ποσό των
600.000 δρχ. τον χρόνο), ανεξάρτητα από το αν τα εισοδήματα αυτά απαλλάσσονται
του φόρου ή φορολογούνται.

Στη δεύτερη περίπτωση, απαιτείται και γνωμάτευση της Πρωτοβάθμιας Υγειονομικής
Επιτροπής της Νομαρχίας, όπου έχει την κατοικία του ο φορολογούμενος, από την
οποία να προκύπτει η ύπαρξη αναπηρίας 67% και πάνω από νοητική καθυστέρηση,
φυσική αναπηρία ή ψυχική πάθηση.

*Στοιχεία που αποδεικνύουν το ποσό του υπερτιμήματος από πώληση αυτοκινήτου.

* Κατάσταση στην οποία αναφέρονται τα στοιχεία των προσώπων που παρέχουν
υπηρεσίες στον φορολογούμενο όπως οικιακοί βοηθοί, οδηγοί, δάσκαλοι, κηπουροί
και λοιπό υπηρετικό προσωπικό, καθώς και το ποσό των ετήσιων αμοιβών που
καταβλήθηκαν σε κάθε ένα από αυτά τα πρόσωπα.

* Κατάσταση στην οποία να αναφέρονται τα στοιχεία των προσώπων που παρέχουν
υπηρεσίες λόγω ναυτολόγησής τους σε σκάφη αναψυχής του φορολογουμένου καθώς
και το ποσό των ετήσιων αμοιβών που καταβλήθηκαν σε κάθε ένα από αυτά τα πρόσωπα.

*Για την απόδειξη της διάστασης των συζύγων, απαιτείται αντίγραφο αγωγής για
διαζύγιο ή διατροφή ή πρακτικό κατανομής της κοινής περιουσίας για συναινετικό
διαζύγιο, σε περίπτωση υποβολής χωριστών δηλώσεων αυτών.

* Επικυρωμένο αντίγραφο της δικαστικής απόφασης από την οποία να προκύπτει ότι
ο γονέας που απέκτησε το μεγαλύτερο ποσό συνολικού εισοδήματος έχει χάσει τη
γονική μέριμνα.

*Φωτοαντίγραφο τιμολογίου αγοράς ταμειακής μηχανής.

*Εάν ο φορολογούμενος δηλώνει ότι κατοικεί μόνιμα σε νησί με πληθυσμό κάτω από
3.100 κατοίκους, για να έχει τη μείωση του φόρου απαιτείται η βεβαίωση που
ορίζεται από τη σχετική απόφαση του υπουργού Οικονομικών.

Για την απόδειξη της δαπάνης που πληρώθηκε για ενοίκιο κύριας κατοικίας, καθώς
και της κατοικίας για την κάλυψη στεγαστικών αναγκών των παιδιών του
φορολογουμένου που φοιτούν σε αναγνωρισμένες σχολές ή σχολεία του εσωτερικού,
απαιτούνται οι αποδείξεις που έχουν εκδοθεί από τον εκμισθωτή ή τον νόμιμο
εκπρόσωπό του. Από αυτές πρέπει να προκύπτει το συνολικό ποσό του ενοικίου που
καταβλήθηκε από τον φορολογούμενο κατά τη χρονική περίοδο που χρησιμοποίησε το ακίνητο.

* Σε περίπτωση απώλειας μιας ή περισσοτέρων αποδείξεων, εφόσον από αυτές που
ήδη υπάρχουν σχηματίζεται πλήρης εικόνα ότι έχει καταβληθεί το ενοίκιο της
συγκεκριμένης χρονικής περιόδου, τότε το συνολικό ποσό του ενοικίου
υπολογίζεται με βάση αυτές τις αποδείξεις.

* Αντί των αποδείξεων καταβολής του ενοικίου, ο φορολογούμενος δικαιούται να
υποβάλει υπεύθυνη δήλωση από την οποία να προκύπτει το ποσό του ενοικίου που
καταβλήθηκε από αυτόν, καθώς και τα στοιχεία των δικαιούχων στους οποίους το
κατέβαλε και τον αριθμό του φορολογικού μητρώου του εκμισθωτή ή τον αριθμό της
ταυτότητάς του, όταν δεν του έχει χορηγηθεί αριθμός φορολογικού μητρώου.

Για την απόδειξη της καταβολής του ποσού των ασφαλίστρων απαιτείται απόδειξη
είσπραξης ή σχετική βεβαίωση. Απ’ αυτές προκύπτει το είδος της ασφαλιστικής
κάλυψης και το καθαρό καταβαλλόμενο ποσό των ασφαλίστρων. Επίσης, προκύπτουν
τα στοιχεία του συμβαλλομένου και των ασφαλιζόμενων προσώπων.

Για την απόδειξη της καταβολής των διδάκτρων για ιδιαίτερα μαθήματα και για
φροντιστήρια, απαιτείται απόδειξη παροχής υπηρεσιών για το ποσό της αμοιβής.

Τέλος, για την απόδειξη της δαπάνης ασφαλιστικών εισφορών χρειάζεται η σχετική
βεβαίωση ή απόδειξη του ασφαλιστικού φορέα.

Για να αναγνωρισθούν τα έξοδα για ιατρικές επισκέψεις και εξετάσεις απαιτείται
διπλότυπη απόδειξη, η οποία εκδίδεται από τον γιατρό κατά την είσπραξη της αμοιβής.

Όσον αφορά τα νοσήλια σε ιδιωτικές κλινικές χρειάζονται:

* Διπλότυπη απόδειξη της κλινικής, από την οποία να προκύπτει το ποσό της
δαπάνης για τη νοσηλεία του ασθενούς.

* Βεβαίωση του διευθυντή της κλινικής για το χρόνο νοσηλείας του ασθενούς και
το ποσό των εξόδων αυτής, αναλυτικά κατά είδος εξόδου.

Επίσης, για νοσήλια σε κρατικά και λοιπά νοσηλευτικά ιδρύματα απαιτούνται:

* Διπλότυπη απόδειξη είσπραξης του νοσηλευτικού ιδρύματος, από την οποία να
προκύπτει το ποσό της δαπάνης για τη νοσηλεία του ασθενούς.

*Βεβαίωση του διευθυντή του νοσηλευτικού ιδρύματος για το χρόνο νοσηλείας του
ασθενούς και το ποσό των εξόδων αυτής, αναλυτικά κατά είδος εξόδου.

Στην περίπτωση που έχει χρησιμοποιηθεί νοσοκόμος, τότε τα έξοδα αναγνωρίζονται
από την Εφορία όταν:

* Υπάρχει βεβαίωση του ιατρού, με την οποία να βεβαιώνεται το είδος της νόσου
από την οποία πάσχει ο ασθενής, η διάρκειά της, καθώς και η ανάγκη απασχόλησης
νοσοκόμου, λόγω της σοβαρότητας της νόσου.

* Υπάρχει απόδειξη είσπραξης της αμοιβής από το πρόσωπο που προσέφερε
υπηρεσίες ως νοσοκόμος, στην οποία πρέπει να αναφέρεται το ονοματεπώνυμό του,
το όνομα του πατέρα του, ο αριθμός φορολογικού μητρώου ή ταυτότητας, η
διεύθυνση της κατοικίας του και η χρονική διάρκεια παροχής των υπηρεσιών του,
νόμιμα χαρτοσημασμένη και υπογεγραμμένη.

Τα έξοδα σε επιχειρήσεις περίθαλψης ηλικιωμένων και προσώπων που πάσχουν από
κινητική αναπηρία οι οποίες εδρεύουν στην Ελλάδα, αναγνωρίζονται από την
Εφορία όταν προσκομισθούν:

* Διπλότυπη απόδειξη παροχής υπηρεσιών, η οποία εκδίδεται από την επιχείρηση
που εισπράττει την αμοιβή.

* Βεβαίωση του διευθυντή ή του νόμιμου εκπροσώπου της επιχείρησης για τον
ακριβή χρόνο της περίθαλψης του προσώπου που κατέβαλε ή για το οποίο
καταβλήθηκε η δαπάνη, καθώς και το ποσό αυτής της, κατά κατηγορία, δαπάνης.
Τέλος, για έξοδα ιατρικής και νοσοκομειακής περίθαλψης που καταβάλλονται στο
εξωτερικό απαιτούνται οι σχετικές βεβαιώσεις των αλλοδαπών ιατρών ή
νοσοκομείων, οι οποίες πρέπει να είναι θεωρημένες από τον αρμόδιο Έλληνα
πρόξενο και μεταφρασμένες νόμιμα. Αν δεν υπάρχει ελληνικό προξενείο, η θεώρηση
αυτών των αποδείξεων πρέπει να γίνεται από την τοπική αρχή του ξένου κράτους,
η οποία έχει τη σχετική εξουσιοδότηση.

Για να δεχθεί η Εφορία την έκπτωση της δαπάνης για πληρωμή τόκων στεγαστικών
δανείων ζητεί βεβαίωση της τράπεζας ή του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων ή
του ταχυδρομικού ταμιευτηρίου ή άλλου πιστωτικού οργανισμού, από την οποία να
προκύπτει ότι πρόκειται για στεγαστικό δάνειο που χορηγήθηκε για απόκτηση
πρώτης κατοικίας (αγορά ή ανέγερση) και ότι έχει εγγραφεί υποθήκη ή
προσημείωση σε ακίνητο του φορολογουμένου ή του άλλου συζύγου ή των τέκνων
τους που τους βαρύνουν και, τέλος, θα πρέπει να αναφέρεται το ποσό μόνο των
δεδουλευμένων τόκων (ληξιπρόθεσμων και απαιτητών) που όφειλε και κατέβαλε
αυτός μέσα στο έτος 1997.

Αν πρόκειται για δάνεια που λαμβάνονται για εξόφληση παλιών στεγαστικών
δανείων που είχαν ληφθεί για αγορά πρώτης κατοικίας, τότε απαιτείται βεβαίωση
της τράπεζας ή γενικά του φορέα που χορήγησε το νέο δάνειο, από την οποία να
προκύπτει ότι πρόκειται για νέο δάνειο που χορηγήθηκε για εξόφληση παλιού
στεγαστικού δανείου, το οποίο είχε ληφθεί για αγορά πρώτης κατοικίας, καθώς
και ότι οι δεδουλευμένοι τόκοι που καταβλήθηκαν το έτος 1997 αφορούν το τμήμα
του νέου δανείου που καταβλήθηκε για εξόφληση του υπόλοιπου ποσού του παλιού
δανείου που δεν είχε εξοφληθεί μέχρι τη σύναψη του νέου δανείου, και, τέλος,
ότι έχει εγγραφεί και για το νέο δάνειο υποθήκη ή προσημείωση.

Επίσης, για την απόδειξη της καταβολής της δαπάνης για αγορά και εγκατάσταση
οικιακών συσκευών ή συστημάτων χρήσης φυσικού αερίου ή ανανεώσιμων πηγών
ενέργειας, απαιτούνται τα νόμιμα δικαιολογητικά που εκδίδονται σύμφωνα με τις
διατάξεις του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων.

Για τις δαπάνες που αποτελούν τεκμήρια, η Εφορία ζητεί μία σειρά δικαιολογητικών.

Έτσι, για την ετήσια δαπάνη που καταβάλλεται για την πληρωμή δανείων
(στεγαστικών – καταναλωτικών – προσωπικών δανείων) ή πιστώσεων, χρειάζεται
βεβαίωση του δανειοδότη για το συνολικό ετήσιο ποσό των τοκοχρεολυτικών δόσεων
που καταβλήθηκαν μέσα στο έτος 1997. Εάν πρόκειται για στεγαστικό δάνειο, θα
αναγράφονται το καταβληθέν κεφάλαιο και οι καταβληθέντες τόκοι.

Ειδικά για την πληρωμή πιστωτικών καρτών και καρτών πληρωμών αντί για βεβαίωση
θα υποβάλλεται αντίγραφο του μηνιαίου λογαριασμού του μηνός Ιανουαρίου 1998
που εκδίδεται από τον εκδότη της κάρτας. Σ’ αυτό θα αναγράφονται, μεταξύ
άλλων, η ένδειξη Βεβαίωση για φορολογική χρήση, καθώς και το συνολικό ποσό που
καταβλήθηκε, μέσα στο έτος 1997, από τον κάτοχο της κάρτας για την εξόφληση
υποχρεώσεων από τη χρήση της κάρτας του, είτε πρόκειται για πιστωτικές κάρτες
είτε για κάρτες πληρωμών.

Επίσης, για την απόδειξη της ετήσιας δαπάνης για ανέγερση οικοδομών ή αγορά
ακινήτων η Εφορία ζητεί:

* Σε περίπτωση ανέγερσης οικοδομής απαιτούνται αντίγραφα του εντύπου
υπολογισμού του ελάχιστου κόστους κατασκευής της οικοδομής και του πίνακα
ανάλυσης κόστους κατασκευής στις επιμέρους εργασίες, που έχουν κατατεθεί στην
αρμόδια Πολεοδομική Υπηρεσία (μόνο για άδειες που εκδόθηκαν από 1-1-1995 και
μετά), καθώς και φωτοαντίγραφα των αποδείξεων δαπανών που διενεργήθηκαν εντός
του έτους 1997 ανεξάρτητα από το έτος έκδοσης της οικοδομικής άδειας.

* Σε περίπτωση αγοράς ακινήτου τα αντίγραφα των σχετικών συμβολαίων είτε
βεβαίωση του συμβολαιογράφου, στην οποία θα περιγράφεται αναλυτικά το ακίνητο,
η επιφάνειά του, η τοποθεσία και τα όριά του, η αντικειμενική αξία και η αξία
που δηλώνουν οι αντισυμβαλλόμενοι ότι συμφωνήθηκε, ο φόρος για τη μεταβίβαση
αυτή που καταβλήθηκε, ο τρόπος καταβολής του τιμήματος, τα συμβολαιογραφικά
έξοδα, καθώς και τα λοιπά έξοδα και τα στοιχεία των αντισυμβαλλομένων.

Τέλος, για την απαλλαγή από το τεκμήριο δαπάνης απόκτησης πρώτης κατοικίας (σε
περίπτωση που ο φορολογούμενος έχει άλλη κατοικία) απαιτείται αντίγραφο του
τίτλου απόκτησης (συμβόλαιο αγοράς, δωρεάς κ.λπ.) της άλλης κατοικίας ή της
άδειας, σε περίπτωση ανέγερσης αυτής, καθώς και του εντύπου Ε9 της δήλωσης
εισοδήματος του ίδιου έτους ή προηγουμένου, στο οποίο αναγράφεται η κατοικία αυτή.

Οι φορολογούμενοι που ασκούν ατομική εμπορική επιχείρηση και υπόκεινται στα
αντικειμενικά κριτήρια, με την ετήσια δήλωση φορολογίας εισοδήματος υποβάλλουν
και τα παρακάτω, κατά περίπτωση, δικαιολογητικά έγγραφα και στοιχεία:

* Επικυρωμένο φωτοαντίγραφο του μισθωτηρίου συμβολαίου ή του συμβολαίου
απόκτησης της επαγγελματικής εγκατάστασης της επιχείρησης ή φωτοαντίγραφο του
τελευταίου, πριν από την υποβολή της δήλωσης, λογαριασμού ηλεκτρικού ρεύματος
της ΔΕΗ ή υπεύθυνη δήλωση από την οποία να προκύπτουν τα στοιχεία που αφορούν
την επαγγελματική εγκατάσταση της επιχείρησης και ειδικότερα η οδός, ο
αριθμός, η συνολική επιφάνεια σε τετραγωνικά μέτρα, ο όροφος κ.λπ.

* Φωτοαντίγραφο της βεβαίωσης που χορηγήθηκε από την Εφορία ότι υποβλήθηκε
δήλωση έναρξης επαγγέλματος ή ότι γράφτηκε ως μέλος στη δήλωση έναρξης νομικού
προσώπου, καθώς και της βεβαίωσης για τη μεταβολή ή τη διακοπή των εργασιών,
όπου συντρέχει περίπτωση.

* Για πρόσωπα που επικαλούνται εξαίρεση από την εφαρμογή των αντικειμενικών
κριτηρίων χρειάζονται:

* Φωτοαντίγραφο αστυνομικής ταυτότητας, προκειμένου για ατομικές επιχειρήσεις
που ασκούνται από άτομα ηλικίας πάνω από 65 ετών, εφόσον τα πρόσωπα αυτά
ασκούν την επιχείρηση για δέκα (10) τουλάχιστον συνεχή χρόνια αμέσως πριν από
τη συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας τους.

* Για τυφλούς, βεβαίωση της οικείας Νομαρχίας ότι είναι γραμμένοι στο Γενικό
Μητρώο Τυφλών που τηρείται σ’ αυτήν.

* Για ανάπηρους, με ποσοστό αναπηρίας πάνω από ογδόντα τοις εκατό (80%),
απόφαση της Πρωτοβάθμιας Υγειονομικής Επιτροπής της οικείας Νομαρχίας με την
οποία θα βεβαιώνεται ότι είναι ανάπηροι με ποσοστό αναπηρίας πάνω από 80%.

* Για αποφυλακισθέντες, δεν εφαρμόζονται τα αντικειμενικά κριτήρια εμπορικής
επιχείρησης για τα καθαρά κέρδη που αποκτούν μετά την αποφυλάκισή τους, κατά
το έτος της αποφυλάκισής τους και το αμέσως επόμενο.

Για να αναγνωρισθούν οι δαπάνες στο ακαθάριστο εισόδημα από ακίνητα
απαιτούνται τα δικαιολογητικά:

*Για την πληρωμή ασφαλίστρων για πυρκαγιά κ.ά. χρειάζεται βεβαίωση της
ασφαλιστικής επιχείρησης ή απόδειξη είσπραξης του ποσού των ασφαλίστρων.

* Για τις δαπάνες επισκευής, συντήρησης, καθώς και για τις αμοιβές δικηγόρου
χρειάζεται η σχετική απόδειξη.

*Για την αποζημίωση που καταβάλλει ο εκμισθωτής στο μισθωτή για λύση της
μισθωτικής σχέσης η σχετική απόδειξη.