Υπερπροσφορά… διδασκαλίας

Περισσότεροι από 95 στους 100 καθηγητές πολλών ελληνικών Πανεπιστημίων
δήλωσαν ότι θα απασχολούνται πλήρως σε αυτά, όμως είναι αμφίβολο αν θα βρεθούν
αίθουσες για να διδάξουν!

Μάλιστα, το ποσοστό των καθηγητών που, μετά την πρόσφατη ψήφιση του νέου νόμου
για την εξέλιξή τους, δήλωσαν ότι θα εργαστούν με πλήρη απασχόληση φτάνει ­
και συχνά υπερβαίνει ­ το απίστευτο 95%, ακόμα και στα περιφερειακά
Πανεπιστήμια, όπου υπάρχει το φαινόμενο των «ιπταμένων».

ΑΝΤΙΘΕΤΑ με τις προσδοκίες του υπ. Παιδείας, που ανέμενε ότι το ποσοστό των
«πλήρους απασχόλησης» καθηγητών θα μειωνόταν επειδή, αν κάνουν και άλλη
εργασία, είναι υποχρεωμένοι πλέον να αποδίδουν ποσοστό έως 30% από τις
εξωπανεπιστημιακές τους αμοιβές στο ίδρυμά τους, φαίνεται πως η συντριπτική
πλειονότητα των καθηγητών προτίμησε να δηλώσει πλήρη απασχόληση. Αυτό, όπως
φαίνεται, συνέβη καθώς ο νέος νόμος δεν τους επιβάλλει, ταυτόχρονα με την
πλήρη, και αποκλειστική απασχόληση στο Πανεπιστήμιο. Αποτέλεσμα είναι να
δημιουργούνται τώρα καταστάσεις που θα επιφέρουν σύντομα νέα αναστάτωση στα Πανεπιστήμια.

Παραδείγματα: Στο Πάντειο, από 200 μέλη ΔΕΠ τα 190 δήλωσαν «πλήρους
απασχόλησης» και στην ΑΣΟΕ από 120, οι 115. Στο Πολυτεχνείο, από 560 μέλη ΔΕΠ
με τον παλιό νόμο είχαν δηλώσει πλήρους απασχόλησης τα 480. Τότε οι «πλήρους»
έπαιρναν 35% περισσότερο από τους «μερικής», ενώ τώρα ο μισθός είναι περίπου
τριπλάσιος. Έτσι, πλήρους απασχόλησης δήλωσαν σήμερα οι 555! Στη Γεωπονική
σχολή το ποσοστό των «πλήρους» έφτασε το 99%. Στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, από τα
περίπου 3.000 μέλη ΔΕΠ, πάνω από 80% δήλωσαν πλήρους απασχόλησης και στην
Ιατρική (όπου, ως γνωστόν, πολλοί καθηγητές διατηρούν εξωπανεπιστημιακές
εργασίες) ελάχιστα από τα περίπου 750 μέλη ΔΕΠ απέμειναν να απασχολούνται
μερικώς. Αλλά και στα ακριτικά Πανεπιστήμια, όπου ανθεί το φαινόμενο των
«ιπταμένων», πάλι η πλήρης απασχόληση κυριαρχεί. Στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, για
παράδειγμα, από 70 μέλη ΔΕΠ μόλις 4 δήλωσαν μερική απασχόληση. Οι υπόλοιποι,
παρότι στην πλειοψηφία τους δεν διαμένουν στη Μυτιλήνη και τις άλλες έδρες του
Πανεπιστημίου, δήλωσαν πλήρη απασχόληση, αναλαμβάνοντας συνεπώς την ­ τυπική ­
υποχρέωση που θεσπίζει ο νέος νόμος «να διαμένουν και να εγκαθίστανται» ­ όχι
συνεχώς, αλλά τουλάχιστον τρεις ημέρες την εβδομάδα, προσθέτει ο πρύτανης κ.
Θ. Λέκκας ­ στην έδρα του Πανεπιστημίου. Βέβαια, το κατά πόσο θα τηρηθεί η
υποχρέωση, είναι κάτι που καθένας αντιλαμβάνεται…

ΟΙ ΑΙΘΟΥΣΕΣ

Επιπλέον, ο νέος νόμος προβλέπει ότι οι καθηγητές πλήρους απασχόλησης οφείλουν
να διδάσκουν τουλάχιστον 6 ώρες την εβδομάδα και να παραβρίσκονται άλλες 14
στους χώρους του Πανεπιστημίου. Όμως αυτό καθίσταται εκ των πραγμάτων από
εξαιρετικά δυσχερές έως αδύνατο! Η εξήγηση; Ο μέσος όρος των ωρών διδασκαλίας
ανά εβδομάδα που αντιστοιχεί σήμερα σε κάθε καθηγητή είναι μεταξύ τριών και
τεσσάρων. Τώρα γίνονται έξι. Όμως στο Πάντειο π.χ., λέει ο πρύτανης κ. Αιμ.
Μεταξόπουλος, υπάρχουν 17 αίθουσες που λειτουργούν ­ στην καλύτερη περίπτωση ­
12 ώρες την ημέρα, 5 μέρες την εβδομάδα. Άρα το σύνολο δίνει 1.040 ώρες την
εβδομάδα το μέγιστο. Όμως οι ώρες που αντιστοιχούν στην 6ωρη υποχρέωση των
καθηγητών που δήλωσαν πλήρους απασχόλησης είναι ήδη πάνω από 1.100. Άρα, στο
Πάντειο υπάρχει αυτομάτως έλλειμμα 60 ωρών τουλάχιστον ­ κι αυτό είναι μικρό
και καλύπτεται, προσθέτει ο πρύτανης. Τα πράγματα όμως είναι ακόμα χειρότερα
στα μεγάλα Πανεπιστήμια, όπως το Αθηνών, το Αριστοτέλειο και το Πολυτεχνείο,
καθώς ο πολλαπλασιασμός των καθηγητών «πλήρους» με το 6ωρο δίνει
εξωπραγματικούς αριθμούς, που θα κάνουν την εβδομάδα να έχει μέχρι και 12.000
ώρες διδασκαλίας στα ΑΕΙ με πολλά μέλη ΔΕΠ! Αλλά κι αν τις είχε, σε ποιες
αίθουσες, άραγε, θα διεξαγόταν το μάθημα;

ΕΠΙΝΟΗΣΕΙΣ

Τι θα γίνει λοιπόν; Κατ’ αρχάς στα νέα προγράμματα σπουδών που αυτή την εποχή
σχεδιάζουν τα ΑΕΙ προβλέπονται κατατμήσεις των τμημάτων, οπότε θα γίνουν
τμήματα με λιγότερους φοιτητές. Από ‘κει και πέρα, όμως, για να «συμμορφωθούν»
­ έστω τυπικά ­ τα Πανεπιστήμια και οι καθηγητές στην υποχρέωση επινοούνται
διάφοροι τρόποι. Ο πρώην πρύτανης του Δημοκρίτειου κ. Γ. Πανούσης και ο
καθηγητής στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο κ. Γ. Πανάρετος εξηγούν ότι, πιθανότατα,
είτε θα δηλώνονται πλασματικές ώρες διδασκαλίας είτε θα υπερφορτωθεί το
πρόγραμμα με ιδιαίτερα εξειδικευμένα αντικείμενα, για να καλυφθούν οι ώρες,
είτε θα γίνουν υπολογισμοί άλλων δραστηριοτήτων ως ωρών διδασκαλίας. Για
παράδειγμα, με πρόσφατη απόφαση της Συγκλήτου του ΕΜΠ, στις ώρες διδασκαλίας
θα συνυπολογίζονται: «μέχρι 1 ώρα φροντιστηριακής διδασκαλίας εβδομαδιαίως,
μέχρι 1 ώρα για τον επιβλέποντα κάθε διδακτορικής διατριβής και από 1/4 της
ώρας για τα λοιπά μέλη της συμβουλευτικής επιτροπής», ενώ αν διαιρεθούν τα
τμήματα αλλά δεν επαρκούν οι αίθουσες διδασκαλίας, τότε η έλλειψη υποδομής
«αποτελεί λόγο αιτιολογημένης απόκλισης από τα ελάχιστα όρια διδασκαλίας».

ΟΙ ΑΠΟΔΟΧΕΣ

Και κάτι ακόμα. Η μισθολογική διαφορά μεταξύ ενός καθηγητή πλήρους κι ενός
μερικής απασχόλησης είναι 4-7 εκατ. δρχ. τον χρόνο, ανάλογα με τη βαθμίδα.
Όμως, δεν είναι λίγοι οι καθηγητές (στην Ιατρική και τη Νομική, λ.χ., υπάρχουν
αρκετοί) που δήλωσαν πλήρως απασχολούμενοι, ενώ οι πρόσφατες φορολογικές τους
δηλώσεις ανέφεραν εισοδήματα δεκάδων εκατομμυρίων. Τώρα όμως από τα χρήματα
που εισπράττουν από εξωπανεπιστημιακές εργασίες οφείλουν να αποδώσουν 30% στο
Πανεπιστήμιο. Δηλαδή, ένας καθηγητής με εισόδημα 30 εκατ. δρχ. τον χρόνο από
εξωπανεπιστημιακή εργασία πρέπει να αποδώσει τα 9 εκατ. στο ΑΕΙ, για να
επωφεληθεί της μισθολογικής διαφοράς των 4-7 εκατ. Άρα θα χάσει χρήματα. «Με
τη θέσπιση της πλήρους αλλά όχι και ταυτόχρονα αποκλειστικής απασχόλησης που
εμείς ζητούσαμε», εκτιμά ο πρόεδρος των καθηγητών (της ΠΟΣ-ΔΕΠ) κ. Γ. Σπαθής,
«δημιουργείται ένα στοιχείο ροπής προς αντιακαδημαϊκές συμπεριφορές.
Ενδεχομένως θα εμφανιστούν φαινόμενα ανειλικρινών δηλώσεων στην Εφορία, θα
παραβιαστούν οι προϋποθέσεις εργασίας (6ωρο, κ.λπ.), θα φορτωθεί ίσως και η
διδασκαλία και όλα αυτά, θα επιφέρουν συνέπειες δυσλειτουργίας στα Πανεπιστήμια…».