ΠΡΟΣΩΠΑ Προς μια «βελούδινη επανεκλογή»

Βάτσλαβ Χάβελ. Ένας πρόεδρος με «χαρακτηριστικά διαφωνούντα»

Ο Βάτσλαβ Χάβελ θα επιδιώξει αύριο την επανεκλογή του από το Κοινοβούλιο για
άλλη μια πενταετή θητεία στην Προεδρία της Τσεχικής Δημοκρατίας.

Η ΘΗΤΕΙΑ αυτή θα είναι, σύμφωνα με το Σύνταγμα, και η τελευταία του 61χρονου
θεατρικού συγγραφέα, ο οποίος είχε επανειλημμένα φυλακιστεί στη διάρκεια του
κομμουνιστικού καθεστώτος. Μοναδικός αντίπαλός του θα είναι ένας κομμουνιστής
αστροφυσικός, ο Στανισλάβ Φίσλερ, ο οποίος παραδέχεται ότι έχει λίγες ελπίδες
να κερδίσει τον άνθρωπο που το 1989 ηγήθηκε της αναίμακτης «Βελούδινης
Επανάστασης» η οποία ανέτρεψε το κομμουνιστικό καθεστώς της τότε Τσεχοσλοβακίας.

Η ως τώρα προεδρία του χαρακτηρίσθηκε από την αντιπαράθεση με τον μονεταριστή
πρώην πρωθυπουργό Βάτσλαβ Κλάους σχετικά με το νόημα των δημοκρατικών
μεταρρυθμίσεων. Σε ομιλία του, τον Δεκέμβριο, ο Χάβελ καταφέρθηκε κατά του
Κλάους ­ ο οποίος είχε μόλις παραιτηθεί έπειτα από έξι χρόνια στην
πρωθυπουργία εξαιτίας ενός σκανδάλου χρηματοδότησης του κόμματός του ­
λέγοντας ότι η διακυβέρνησή του χαρακτηρίσθηκε από απληστία και αλαζονεία και
προκάλεσε τη δυσφορία της κοινωνίας. Μήπως αισθάνεσθε ότι εξακολουθείτε να
είστε ένας διαφωνών; τον ρώτησαν δημοσιογράφοι. «Ένας προσεκτικός παρατηρητής
μπορεί ίσως να διακρίνει ορισμένα χαρακτηριστικά διαφωνούντα στη συμπεριφορά
μου ως προέδρου», απάντησε ο Χάβελ.

Πέρυσι τον Ιανουάριο, πρώην διαφωνούντες «κατέλαβαν« το Κάστρο της Πράγας
(όπου στεγάζεται η Προεδρία) για να γιορτάσουν την 20ή επέτειο της «Χάρτας
77», του κινήματος για τα ανθρώπινα δικαιώματα στο οποίο κορυφαίο ρόλο είχε ο
Χάβελ. Ωστόσο ο ίδιος δεν κατάφερε να είναι στο πάρτι: μανιώδης καπνιστής,
είχε εισαχθεί σε κλινική τον Νοέμβριο του 1996 για πνευμονία, αλλά οι
χειρουργοί του αφαίρεσαν τελικά ένα μικρό κακοήθη όγκο και τον μισό δεξιό
πνεύμονα. Στο πρωτοχρονιάτικο μήνυμά του, μετά την επέμβαση, αποκάλυψε ότι
κόντεψε να πεθάνει. Το 1996 αντιμετώπισε τον θάνατο δύο φορές, είπε, τον δικό
του και της συζύγου του, της Όλγας, που πέθανε από καρκίνο τον Ιανουάριο. Ήταν
παντρεμένοι για 32 χρόνια και οι Τσέχοι αιφνιδιάσθηκαν όταν, λίγες ημέρες μετά
το μήνυμά του αυτό, ο πρόεδρος νυμφεύθηκε τη 43χρονη, τότε, ηθοποιό Ντάγκμαρ Βέσκρνοβα.

Μολονότι μετά την επέμβαση έχει παρουσιάσει κάποια προβλήματα υγείας, ο Χάβελ
ανακοίνωσε τον περασμένο Ιούλιο ότι θα επιδιώξει την επανεκλογή του για να
φέρει σε πέρας τις πρώτες προτεραιότητές του ­ την ένταξη της Τσεχικής
Δημοκρατίας στο ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση. «Η απόφαση να είμαι ξανά
υποψήφιος ήταν δύσκολη», είχε τονίσει τότε. «Κυριάρχησε όμως το αίσθημα της
ευθύνης… Η υπηρεσία προς την κοινωνία προέχει της προσωπικής μου καλοπέρασης».