Φωτιές ανάβει το ρωσικό φυσικό αέριο

Φυσικό αέριο. Ο έλεγχος της εταιρείας διανομής του στα Βαλκάνια φέρνει αντιμέτωπες τη Μόσχα με τη Σόφια

Το ρωσικό φυσικό αέριο ανάβει φωτιές ανάμεσα στη Σόφια και τη Μόσχα. Τα σχέδια
της κυβέρνησης της Βουλγαρίας να περιορίσει τη ρωσική συμμετοχή στη
ρωσοβουλγαρική εταιρεία διανομής του φυσικού αερίου ερμηνεύονται από τη Μόσχα
ως προσπάθεια μείωσης της ρωσικής επιρροής στα Βαλκάνια.

Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΗ κυβέρνηση προσπαθεί να αποκλείσει τη ρωσική εταιρεία Μουλτιγκρούπ
από τη ρωσοβουλγαρική κοινοπραξία Τοπένερτζι, με σκοπό να ανεβάσει το ποσοστό
συμμετοχής της κρατικής Μπουλγκαργκάς σε ποσοστό 50%. Το υπόλοιπο 50% κατέχει
η ρωσική ιδιωτική εταιρεία Γκαζπρόμ, η οποία όμως ελέγχει τη Μουλτιγκρούπ. Ο
καβγάς γίνεται για τη διάθεση στη βαλκανική αγορά του ρωσικού φυσικού αερίου,
που το περισσότερο πρέπει να περάσει μέσα από τη Βουλγαρία για να φτάσει στην
ΠΓΔΜ, την Ελλάδα και την Τουρκία.

Η ρωσοβουλγαρική διένεξη χρονολογείται από τον Απρίλιο του περασμένου χρόνου,
όταν ανέλαβε την εξουσία στη Σόφια ο Ιβάν Κοστόφ. Ο Βούλγαρος πρωθυπουργός
αναθεώρησε την πολιτική των σοσιαλιστών προκατόχων του, κατηγορώντας τους ότι
ανέθεταν κρατικά έργα σε φιλικές τους εταιρείες με πελατειακά κριτήρια.

ΣΚΟΤΕΙΝΕΣ ΦΑΣΕΙΣ

Τα τελευταία χρόνια, η πάλη για τον έλεγχο της οικονομίας της χώρας πέρασε από
πολλές οξύτατες φάσεις, μερικές από τις οποίες παραμένουν σκοτεινές. Οι
αστυνομικές έρευνες δεν έχουν ακόμη διαλευκάνει ποιος διέταξε τη δολοφονία του
πρώην πρωθυπουργού Αντρέι Λουκάνοφ, που πυροβολήθηκε στο κεφάλι τον Οκτώβριο
του 1996, τρεις μήνες μετά την απόλυσή του από τη θέση του διευθυντή της
Τοπένερτζι με απόφαση του σοσιαλιστή πρωθυπουργού Ζαν Βίντενοφ.

Αυτή τη φορά, διεθνείς παρατηρητές εκτιμούν ότι η βουλγαρική κυβέρνηση
χειρίζεται το θέμα του ρωσικού φυσικού αερίου περισσότερο σαν διπλωματικό παρά
σαν εμπορικό ζήτημα. Ο πρωθυπουργός Κοστόφ κάλεσε τη Ρωσία να υπογράψει χωρίς
άλλη καθυστέρηση τη συμφωνία για τη διανομή του φυσικού αερίου, αν δεν θέλει
να θέσει σε κίνδυνο τη μεταφορά του στην Τουρκία. Το μεγαλύτερο εμπόδιο στις
διαπραγματεύσεις είναι η εμμονή της ρωσικής εταιρείας Γκαζπρόμ στη συμμετοχή
της Μουλτιγκρούπ στην κοινοπραξία Τοπένερτζι. Η Μουλτιγκρούπ κατηγορεί την
Μπουλγκαργκάς για διαφθορά.

«ΕΝΤΙΜΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ»

«Το μόνο που θέλουμε είναι μια έντιμη συμφωνία», λέει ο Βούλγαρος
πρωθυπουργός, ο οποίος θεωρεί ότι η στρατηγική σημασία του ρωσικού φυσικού
αερίου είναι πολύ σημαντική για να αφεθεί στα χέρια ιδιωτών. «Τα ρωσικά
συμφέροντα είναι μεγάλα. Οι Ρώσοι θα πουλάνε αέριο σε μια στρατηγική περιοχή.
Θα σταθεροποιήσουν την παρουσία τους στη Βουλγαρία, την ΠΓΔΜ, την Τουρκία και
ίσως την Αλβανία και τη Σερβία», δηλώνει ο Κοστόφ στο πρακτορείο Ρώυτερ.
Μολονότι η Βουλγαρία εξαρτάται απόλυτα από τις εισαγωγές φυσικού αερίου από τη
Ρωσία ­ από την οποία εισάγει 6,5 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως ­ είχε απειλήσει
στις αρχές του χρόνου να απαγορεύσει τη διέλευση του ρωσικού αερίου από
βουλγαρικό έδαφος προς την Ελλάδα και την Τουρκία.

Η Μόσχα εκτιμά ότι η τωρινή βουλγαρική κυβέρνηση έχει γυρίσει τις πλάτες της
στις πατροπαράδοτες στενές σχέσεις των δύο χωρών και ότι επιχειρεί να
αποκλείσει την πρόσβαση της Ρωσίας στα Βαλκάνια. Η Σόφια του Κοστόφ κατηγορεί
τη Μόσχα ότι προσπαθεί να διατηρήσει σχέσεις εξάρτησης με την πρώην σύμμαχό
της στο Σύμφωνο της Βαρσοβίας και την COMECON.

ΜΕ ΣΥΜΦΩΝΙΑ που υπεγράφη τον περασμένο μήνα ανάμεσα στην Τουρκία και τη Ρωσία,
η Γκαζπρόμ σχεδιάζει την παροχή φυσικού αερίου προς την Τουρκία μέσω ενός νέου
αγωγού που θα περνάει από τη Μαύρη Θάλασσα. Επίσης, η Μόσχα προωθεί την
επέκταση του υπάρχοντος αγωγού μέσω Ουκρανίας, Ρουμανίας και Βουλγαρίας. Από 6
δισ. κυβικά μέτρα το 1997, το ρωσικό φυσικό αέριο που διοχετεύεται στην
Τουρκία αναμένεται να ανέλθει σε 30 δισ. κυβικά μέτρα ως το 2010. Ο
υποθαλάσσιος αγωγός που θα συνδέει απευθείας τη Ρωσία με την Τουρκία μέσω της
Μαύρης Θάλασσας προκάλεσε τις έντονες διαμαρτυρίες της Σόφιας. Η απόφαση της
Μόσχας και της Άγκυρας να παρακάμψουν τη Βουλγαρία χαρακτηρίζεται από το
Κρεμλίνο «μάθημα ρεαλισμού» προς τη Σόφια και δεν παύει να αποτελεί ένα ακόμη
μέσο άσκησης πίεσης προς τη Βουλγαρία για την αποδοχή των ρωσικών θέσεων.