Πανικός πωλήσεων λόγω «κίτρινου πυρετού»

Η πτώση στις τιμές των μετοχών ήταν έντονη από την αρχή της συνεδρίασης. Μισή ώρα μετά την έναρξη των συναλλαγών, ο Γενικός Δείκτης είχε ήδη υποχωρήσει σε ποσοστό 2% και συνέχιζε να «πέφτει» και σε χαμηλότερα επίπεδα.

«Πανικός» επικράτησε χθες, στη λήξη της συνεδρίασης του Χρηματιστηρίου. Το
αποτέλεσμα ήταν να χάσει το 5,08% της αξίας του ο Γενικός Δείκτης για τις
τιμές των μετοχών, που σημαίνει ότι οι επενδυτές έχασαν 486 δισ. δρχ.ΑΥΤΗ
είναι (λογιστικά) η μείωση της αξίας στο σύνολο των μετοχών του Χρηματιστηρίου
Αθηνών, από τη χθεσινή μεγάλη «κατρακύλα» στις τιμές τους.

Η πτώση οφείλεται στην αναταραχή που έχει ξεσπάσει στις διεθνείς αγορές, και
επηρεάζει δυσμενώς και την Ελλάδα, και στα αυξημένα επιτόκια. Έτσι ο «κίτρινος
πυρετός» από τη Νοτιοανατολική Ασία «προσέβαλε» και τη Σοφοκλέους. Αρχικά
έριξε τον Δείκτη σε ποσοστό 3,5%, όμως τα 20 τελευταία λεπτά της συνεδρίασης
τού έδωσε τη… χαριστική βολή.

Η πτώση στις τιμές των μετοχών ήταν έντονη από την αρχή της συνεδρίασης.

Μισή ώρα μετά την έναρξη των συναλλαγών, ο Γενικός Δείκτης είχε ήδη υποχωρήσει
σε ποσοστό 2% και συνέχιζε να «πέφτει» και σε χαμηλότερα επίπεδα.

Στο σημείο εκείνο σημειώθηκε προσωρινή ανάκαμψη, εμφανίστηκαν αγοραστές και οι
τιμές των μετοχών ανέκτησαν μέρος της χαμένης τους αξίας. Ο Γενικός Δείκτης
έχανε μόνο 1,5%-2%.

ΜΗΝΥΜΑΤΑ

Όμως τα μηνύματα από τις διεθνείς αγορές σε Ασία και Ευρώπη προκάλεσαν το
δυσάρεστο φινάλε της συνεδρίασης.

Σύμφωνα με χαρακτηρισμούς επενδυτών, προκλήθηκε «πανικός πωλήσεων» και πολλοί
μέτοχοι (ιδιώτες και θεσμικοί επενδυτές) εμφανίζονταν να πωλούν και έριχναν
τις τιμές.

Μέσα σε λίγα λεπτά ο Δείκτης υποχώρησε κι άλλο, για να «κλείσει» τελικά στις
1.405,37 μονάδες.

Η μεγάλη πτώση δηλαδή προσγείωσε τις τιμές, λίγο πιο πάνω από τα επίπεδα τιμών
κατά την κρίση του Οκτωβρίου. Τότε, ο Γενικός Δείκτης είχε πέσει στις
1.370-1.380 μονάδες (δηλαδή μόνο 2% χαμηλότερα από το χθεσινό κλείσιμο).

Πάντως, η προσφορά μετοχών και η έλλειψη αγοραστών στο τέλος της συνεδρίασης
έγινε αιτία να κρατηθεί σχετικά χαμηλά και ο τζίρος. Έκλεισε στα 17,688 δισ.
δρχ. Από τις 229 μετοχές (τίτλους), οι 201 υποχώρησαν, 9 έμειναν αμετάβλητες
και μόνο 19 σημείωσαν άνοδο.

ΤΡΕΙΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

Μετά τη λήξη της χθεσινής συνεδρίασης, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Μελών στο
Χρηματιστήριο Αθηνών (ΣΜΕΧΑ) κ. Παναγιώτης Κονταλέξης απέδωσε τη μεγάλη πτώση
στα διεθνή γεγονότα, που επηρεάζουν και την ελληνική αγορά.

Όπως είπε, «τρεις είναι οι παράγοντες της μεγάλης πτώσης: Η αναταραχή στις
διεθνείς αγορές, τα υψηλά επιτόκια ­ τα οποία είναι συνέπεια της αναταραχής ­
και τα διαρθρωτικά προβλήματα της ελληνικής οικονομίας που παραμένουν παρά τα
θετικά βήματα που έχουν γίνει».

Ο ίδιος πρόσθεσε ότι «τα προβλήματα αυτά έγιναν αντιληπτά στην ένταση της
πτώσης, που ήταν μεγαλύτερη από ό,τι σε άλλες ισχυρότερες αγορές».

ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ

Επίσης, ο κ. Κώστας Περβανάς, εκπρόσωπος της εταιρείας «Περβανάς ΑΧΕ» δήλωσε
ότι «η Σοφοκλέους πιέστηκε πολύ από την πτώση σε όλες σχεδόν τις διεθνείς αγορές.

Έτσι η αντίδραση ήταν αναμενόμενη, αφού δεν έχει λήξει ακόμα η χρηματιστηριακή
κρίση στην Άπω Ανατολή, ενώ το Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης σημείωσε πτώση
την Παρασκευή που επηρέασε όλες τις αγορές».

ΜΕ ΤΟ «δάκτυλο στη σκανδάλη» βρίσκονται οι Τράπεζες για να προχωρήσουν σε
αύξηση των επιτοκίων τους σε δάνεια και καταθέσεις. Τα επιτελεία των Τραπεζών
δεν αποκλείουν τώρα μία αύξηση των επιτοκίων τους, την οποία όμως συναρτούν με
τις εξελίξεις στο «μέτωπο» της δραχμής, αλλά και με τη στάση που θα
ακολουθήσουν οι ανταγωνίστριες Τράπεζες.

Τραπεζικά στελέχη τόνιζαν χθες στα «ΝΕΑ» ότι αυτή την εβδομάδα δεν πρόκειται
να προχωρήσουν σε αύξηση των επιτοκίων αν δεν υπάρξει περαιτέρω επιδείνωση των
συνθηκών που επικρατούν στην αγορά της δραχμής και του συναλλάγματος.

Από την άλλη πλευρά, η Τράπεζα της Ελλάδος εμφανίζεται αντίθετη στην αύξηση
των τραπεζικών επιτοκίων. «Δεν υπάρχει λόγος να αυξηθούν τα τραπεζικά
επιτόκια», τόνιζαν χθες στα «ΝΕΑ» πηγές προσκείμενες στη Διοίκηση της Τραπέζης
της Ελλάδος απαντώντας σε σχετική ερώτηση των «ΝΕΩΝ».

Πάντως, όλες οι ενδείξεις συγκλίνουν στο συμπέρασμα ότι τουλάχιστον οι μεγάλες
εμπορικές Τράπεζες θα ακολουθήσουν τη στάση τού «βλέποντας και κάνοντας», αφού
και αυτές από την πλευρά τους δεν επιθυμούν να προχωρήσουν σε μία αύξηση των
επιτοκίων τόσο στα δάνεια όσο και στις καταθέσεις. Αιτία της στάσης αυτής
είναι ο ανταγωνισμός που υπάρχει μεταξύ των Τραπεζών, που έχει ως αποτέλεσμα
τα πιστωτικά ιδρύματα να συνδέουν μία αύξηση των επιτοκίων με απώλεια μεριδίου
της αγοράς.

Από την άλλη πλευρά, όμως, και χθες στη διατραπεζική αγορά τα επιτόκια, με τα
οποία δανείζονται μεταξύ τους οι Τράπεζες, παρέμειναν σε υψηλά επίπεδα (μέχρι
27%) αφού η αγορά έχει στεγνώσει από ρευστό. Για τον λόγο αυτό παρενέβη η
Τράπεζα της Ελλάδος προσφέροντας ρευστότητα 83 δισ. δραχμές με επιτόκιο 23%.

Πάντως, τα υψηλά επιτόκια απέτρεψαν νέες πιέσεις στη δραχμή. Έτσι, χθες
σημειώθηκαν εισροές, το ύψος των οποίων υπολογίζεται σε περίπου 120
εκατομμύρια δολάρια.

Στο μεταξύ, χθες, η Τράπεζα Χίου ανακοίνωσε ότι αυξάνει κατά 0,50 ποσοστιαία
μονάδα το επιτόκιο του λογαριασμού καταθέσεων XIOS ΑΛΜΑ. Επίσης, η Σίτι Μπανκ
αύξησε κατά 1 ποσοστιαία μονάδα τα επιτόκια στα προσωπικά δάνεια (από 20,5% σε 21,50%).

Η ΚΡΙΣΗ που πλήττει το ελληνικό και τα διεθνή Χρηματιστήρια μπορεί να έχει
αλυσιδωτές επιπτώσεις στην ελληνική αγορά, στην περίπτωση που διαρκέσει για
μεγάλο χρονικό διάστημα.

Το πρόσφατο παράδειγμα των Χρηματιστηρίων στις χώρες της Νοτιοανατολικής
Ασίας, αλλά και το χρηματιστηριακό κραχ στη Ν. Υόρκη, στο τέλος της
προηγούμενης δεκαετίας, δίνουν μιαν εικόνα των επιπτώσεων που μπορεί να έχει
μια χρηματιστηριακή κρίση.

Έτσι, μια παρατεταμένη κατρακύλα των τιμών των μετοχών μπορεί να έχει ολέθριες
επιπτώσεις τόσο για τις επιχειρήσεις που έχουν ήδη τις μετοχές τους εισηγμένες
στο Χρηματιστήριο, όσο και γι’ αυτές που σκέπτονται να «περάσουν την πόρτα»
της οδού Σοφοκλέους. Η κατρακύλα αυτή επηρεάζει όμως και γενικότερα την πορεία
της ελληνικής οικονομίας, αφού το Χρηματιστήριο είναι στενά συνδεδεμένο με τις
αγορές χρήματος και συναλλάγματος. Οι επενδυτές, άλλωστε, στα χαρτοφυλάκιά
τους έχουν «μείγμα» μετοχών, ομολόγων, χρηματοοικονομικών και συναλλαγματικών
προϊόντων. Έτσι, άλλωστε, λειτουργεί η θεωρία του ντόμινου.

Η πρώτη επίπτωση από την κατρακύλα είναι η διαμόρφωση ενός γενικότερου
αρνητικού κλίματος στην αγορά, αφού για τους επενδυτές η πτώση των τιμών
«μεταφράζεται» σε απώλεια περιουσιών. Αυτό σημαίνει ότι:

1 Οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να αντλήσουν κεφάλαια και στρέφονται σε
τραπεζικό δανεισμό πιέζοντας προς τα πάνω τα επιτόκια.

2 Προκαλείται κύμα ρευστοποιήσεων σε αμοιβαία κεφάλαια, γεγονός που επηρεάζει
δευτερογενώς τα επιτόκια. Η πρόσφατη εμπειρία της ΝΑ Ασίας με τις χρεοκοπίες
αποτελεί μιαν ακραία εικόνα των επιπτώσεων.

3 Περιορίζεται η καθαρή θέση των πιστωτικών ιδρυμάτων, γεγονός που επηρεάζει
το ύψος των επιτοκίων.

4 Φρενάρουν οι ιδιωτικοποιήσεις που έχει προγραμματίσει να κάνει η κυβέρνηση
μέσω του Χρηματιστηρίου, με ανάλογες επιπτώσεις στα δημοσιονομικά ελλείμματα
και στα επιτόκια.

5 Περιορίζονται οι επενδύσεις των ιδιωτικών επιχειρήσεων και ο ρυθμός ανάπτυξης.

Δυστυχώς, όμως, οι επιπτώσεις της χρηματιστηριακής κρίσης δεν σταματούν στο
σημείο αυτό, αλλά επεκτείνονται και στην αγορά συναλλάγματος. Αυτό συμβαίνει
γιατί ξένοι και Έλληνες επενδυτές που έχουν αγοράσει μετοχές ελληνικών
επιχειρήσεων, όταν πουλήσουν αρκετές φορές, μετατρέπουν τα χρήματά τους σε
συνάλλαγμα. Έτσι, προκαλούνται πιέσεις και στη δραχμή και στα επιτόκια της.

Έτσι, ολοκληρώνεται το «παζλ» της οικονομικής θύελλας, που σίγουρα αποτελεί
πλέον τον εφιάλτη όχι μόνο για όσους χαράσσουν την οικονομική πολιτική των
κρατών αλλά και για όσους έχουν επενδύσει τις μικρές ή τις μεγάλες
αποταμιεύσεις τους στο Χρηματιστήριο.