Το μεγάλο σφαγείο

Μετά τη σφαγή. Γυναικόπαιδα, επιζώντες της επαρχίας Ρελιζάν, όπου σφάχτηκαν πάνω από 400 χωρικοί, εγκαταλείπουν νύχτα τα σπίτια τους για τα βουνά ή τις πόλεις

Η προσθήκη χιλίων ακόμη νεκρών ­ μέσα σε δέκα μέρες ­ στον μακρύ κατάλογο των
65.000 θυμάτων του εξαετούς εμφύλιου πολέμου της Αλγερίας κινητοποίησαν
επιτέλους την Ευρωπαϊκη Ένωση, που αποφάσισε χθες την αποστολή μιας ακόμη
τρόικας, όπως άλλοτε στη Βοσνία, για μία επιτόπια διαπίστωση της κατάστασης.

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ Εξωτερικών της Βρετανίας, Ρόμπιν Κουκ, που συζητεί σήμερα το θέμα
με το Λουξεμβούργο και την Αυστρία, ετοιμάζει μαζί τους την τριμελή αποστολη
από ανώτατους αξιωματούχους των τριών αυτών χωρών που θα αναχωρήσει σύντομα
για το Αλγέρι. Σκοπός της τρόικας θα είναι να «συμβάλει στην ειρήνευση της
Αλγερίας» και να προωθήσει στην καθημαγμένη χώρα ανθρωπιστική βοήθεια. Τα
μηνύματα όμως από το Αλγέρι είναι αντιφατικά. Το καθεστώς του Λιαμίν Ζερουάλ
διαμήνυσε στον Τόνι Μπλερ, προεδρεύοντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ότι η τρόικα
δεν είναι ευπρόσδεκτη: Η αλγερινή κυβέρνηση δεν είναι διόλου πρόθυμη να
ελεγχθεί και αυτή από τους Ευρωπαίους για τον τρόπο που χειρίζεται την «κρίση».

ΑΝΤΙΦΑΣΕΙΣ

Χαρακτηριστική όμως του χάους που επικρατεί στη χώρα είναι η αντιφατικότητα
της ίδιας της κυβέρνησης και οι ερμηνείες που έδωσαν για τη στάση της οι
Δυτικοευρωπαίοι. Έτσι, ενώ η Βρετανία παραδέχτηκε ότι το Αλγέρι δυσανασχετεί
(αλλά το Λονδίνο προσπάθησε να υποβαθμίσει κάπως το θέμα), ο Γερμανός υπουργός
Εξωτερικών Κλάους Κίνκελ είπε ότι «η αντίδραση της αλγερινής κυβέρνησης στην
προοπτική να σταλεί εκεί αντιπροσωπεία της Ε.Ε. υπήρξε θετική».

Ο Ζερουάλ δεν είχε άδικο ωστόσο να αισθάνεται ενοχλημένος από το ενδιαφέρον
των Ευρωπαίων αλλά και των Αμερικανών. Για πρώτη φορά, οι Δυτικές κυβερνήσεις
που αποτελούσαν εν μέρει στήριγμά του ­ και την καλύτερη πελατεία του για το
πετρέλαιο ­ επεξέτειναν την κριτική τους και εναντίον του, όχι μόνο κατά των Μουσουλμάνων.

ΕΠΙΚΡΙΣΕΙΣ ΚΑΤΑ ΖΕΡΟΥΑΛ

Σύμφωνα με δημοσιεύματα των «Τάιμς», οι ΗΠΑ και η Γερμανία άρχισαν να
εκφράζουν προς τους Αλγερινούς ιθύνοντες τη δυσφορία τους για τον τρόπο με τον
οποίο αντιμετωπίζουν τους ισλαμιστές. Η Γαλλία, επίσης, στην εντονότερη μέχρι
τώρα αντίδρασή της, επέκρινε ευθέως το καθεστώς Ζερουάλ «για την αποτυχία του
να εξασφαλίσει στους πολίτες αυτής της χώρας την ειρήνη και την ασφάλεια που
έχουν ανάγκη».

Η πιο συγκεκριμένη «παραχώρηση» από την πλευρά του Ζερουάλ ήταν, μέχρι
στιγμής, η υπόσχεση που έδωσε στον πρόεδρο Κλίντον ότι θα μπορούσε να δεχτεί
μία «αντιπροσωπεία του ΟΗΕ» από παρατηρητές. Όχι όμως έλεγχο από συγκεκριμένες
χώρες της Ευρώπης ή από τις ΗΠΑ.

Ο μεγάλος φόβος της Ευρώπης είναι η τυχόν «βοσνιοποίηση» της Αλγερίας. Η
γενίκευση δηλαδή των σφαγών σε βαθμό που θα ανάγκαζε τους Δυτικούς να
παρέμβουν με τον κίνδυνο εμπλοκής τους σε καταστάσεις αδιέξοδες, όπως αυτές
που επικρατούσαν στην πρώην Γιουγκοσλαβία επί τέσσερα χρόνια.

Το πιο ανησυχητικό, τον τελευταίο καιρό, είναι οι συγκρούσεις όχι πλέον μόνο
μεταξύ κυβερνητικών και ισλαμιστών, αλλά και μεταξύ ισλαμιστών διαφόρων
αντάρτικων ομάδων. Η περιβόητη GIA (Ζία, «Ένοπλες Ισλαμικές Ομάδες») είναι στα
μαχαίρια με τον AIS (Αΐς, «Ισλαμικό Στρατό Σωτηρίας»), που αποτελεί το ένοπλο
σκέλος του FIS (Ισλαμικού Μετώπου Σωτηρίας), το οποίο διευθύνουν ο «ιδεολόγος»
Αμπάσι Μαντάνιι και ο σκληροτράχηλος «στρατιώτης του Αλλάχ» Αλή Μπελχάτζ.

Η στρατηγική και των δύο αυτών πλευρών συνίσταται στην επαύξηση της βίας. Σε
ορισμένες από τις σφαγές των τελευταίων ημερών, πολλοί είδαν τον ανταγωνισμό
μεταξύ GIA και AIS για τον έλεγχο αγροτικών επαρχιών.

Ο ΓΑΛΛΟΣ συγγραφέας Μπερνάρ-Ανρί Λεβί είναι ένας από τους πολλούς Ευρωπαίους
διανοητές που προσπάθησαν να «διαλευκάνουν» το μυστήριο της αλγερινής
αγριότητας. Πήγε ο ίδιος τις τελευταίες μέρες σε χωριά όπου έγιναν σφαγές έξω
από το Αλγέρι, στην επαρχία Οράν και στην Μπετάλχα, όπου τα σπίτια είναι
καμένα από συνεχείς πυρπολήσεις. «Υπάρχει μια κάποια ομοιότητα με την
περίπτωση της Βοσνίας» είπε κατόπιν σε συνέντευξή του. «Λόγου χάρη, βλέπεις κι
εδώ τη συστηματική εφαρμογή του βιασμού των γυναικών ως τακτικής μεθόδου των
ανταρτών. Υπάρχει επίσης η ίδια τρέλα, το παράλογο, όπως συνέβαινε και εκεί.
Αλλά η βία στην Αλγερία είναι ακόμη πιο τυφλή, ακόμη πιο απρόσωπη. Στη Βοσνία
υπήρχε έλλειψη δημοκρατίας. Στην Αλγερία αντικρύζεις το χειρότερο πρόσωπο του
Ισλάμ. Αυτοί οι “Πράσινοι Χμερ” δεν σταματούν μπροστά σε τίποτα». Ωστόσο ο
Λεβί κάνει μια αξιοπρόσεκτη, ίσως, πρόβλεψη. Οι σφαγές, πιστεύει, θα
σταματήσουν σύντομα, γιατί «δεν πάει άλλο». Οι Αλγερινοί έχουν φτάσει «στον
πάτο» της βίας και της δυστυχίας. Και αν πρόκειται να αντιστραφεί ο ισλαμικός
φανατισμός, και να εξελιχθεί κάποια στιγμή σε κίνημα δημοκρατικό και
φιλελεύθερο, αυτό είναι πολύ πιθανό να αρχίσει από το Αλγέρι. «Μέσα σε
συνθήκες τρομοκρατίας, θαύμασα το κουράγιο των γυναικών του Αλγερίου που
τολμούν να κυκλοφορούν στους δρόμους, και εκτίμησα την απόφαση πολλών απλών
ανθρώπων να απαλλάξουν τη χώρα τους από τη συμφορά αυτή που τους ταπεινώνει».

Αυτή είναι η πραγματική αντίσταση, και αυτή κατά τον Λεβί θα φέρει στο τέλος
τη νίκη ­ που θα είναι νίκη όχι των ισλαμιστών, όχι του Ζερουάλ, αλλά του
λαού, που έχει ξεσηκωθεί εναντίον της βίας απ’ όπου κι αν προέρχεται.

«Και πιστεύω ότι θα έρθει γρήγορα. Πριν προλάβουν καν να επέμβουν οι
Ευρωπαίοι. Βλέπω τα σημάδια της μεταστροφής της κατάστασης».