[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

ΑΠΟ την 1η Ιανουαρίου 1998 η Ελλάδα έχει αναλάβει για ένα εξάμηνο την προεδρία
της Δυτικοευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ), του δεύτερου αμιγούς ευρωπαϊκού θεσμού
ολοκλήρωσης μετά την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.). Είναι η πρώτη προεδρία που ασκεί
η Ελλάδα μετά την πλήρη ένταξή της στον εν λόγω θεσμό, τον Μάρτιο 1995. Η
ανάληψη της προεδρίας της ΔΕΕ, μολονότι δεν συγκεντρώνει το υψηλό ενδιαφέρον
που έχει η προεδρία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δεν στερείται σημασίας.

Ιδιαίτερα την περίοδο αυτή (που συμπληρώνονται πενήντα χρόνια από τη σύσταση
της ΔΕΕ), η άσκηση της προεδρίας μπορεί να έχει σημαντική πολιτική σημασία και
προεκτάσεις. Και τούτο γιατί η ΔΕΕ βρίσκεται σε μια διαδικασία
επαναπροσδιορισμού του ρόλου της τόσο σε σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση, όσο και
με το ΝΑΤΟ. Αν και παραμένει πάντοτε ως αίτημα η πλήρης ενσωμάτωσή της στην
Ευρωπαϊκή Ένωση (αίτημα που υποστηρίζει η Ελλάδα), η ΔΕΕ θα συνεχίσει να
λειτουργεί για το ορατό μέλλον ταυτόχρονα ως «γέφυρα» μεταξύ της Ε.Ε. αλλά και
του ΝΑΤΟ.

Η ΔΕΕ έχει αναγνωρισθεί ως «αναπόσπαστο μέρος» και «αμυντική συνιστώσα» της
Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά ταυτόχρονα και ως «μέσο ενίσχυσης της Ατλαντικής
Συμμαχίας». Πρόκειται δηλαδή για μια αρκετά συγκεχυμένη κατάσταση. Η νέα
Συνθήκη του Άμστερνταμ αναθέτει στην Ένωση και εμμέσως στη ΔΕΕ νέα «αμυντικά
καθήκοντα» ενώ θέτει την τελευταία κάτω από την πολιτική καθοδήγηση του
Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Η ακριβής θεσμική σχέση που θα διαμορφωθεί ανάμεσα στη
ΔΕΕ και την Ε.Ε. απαιτεί προσεκτικές τεχνικές επεξεργασίες που θα βαρύνουν το
έργο της ελληνικής προεδρίας.

Από μια άλλη θεώρηση, η Ελλάδα έχει την ευκαιρία να επηρεάσει σε κάποιο βαθμό
τον ευρύτερο ρόλο της ΔΕΕ και ιδιαίτερα τον ρόλο της σ’ ορισμένες περιοχές
(όπως π.χ. Βαλκάνια, Αλβανία, Μεσόγειος). Μια πηγή έντασης στη ΔΕΕ αποτελεί
πάντοτε η σχέση του θεσμού αυτού με την Τουρκία. Η τελευταία έχει ιδιόμορφη
«σχέση σύνδεσης» με τη ΔΕΕ και επιθυμεί βεβαίως να καταστεί πλήρες μέλος.
Επομένως οι εντάσεις και τα προβλήματα εμφανίζονται ως αναπόφευκτα…

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.