Λίγα λόγια, για καλό και για κακό

Τα σύντομα τηλεφωνήματα με τα κινητά είναι, μέχρι στιγμής, η καλύτερη λύση
που έχουν να προτείνουν οι ειδικοί, μετά τον θόρυβο που ξέσπασε για το
ενδεχόμενο τα τηλέφωνα αυτά να «ευθύνονται» για αύξηση των καρκινογενέσεων
στον εγκέφαλο.

ΟΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ στην Ελλάδα τονίζουν ότι παλαιότερες έρευνες έδειξαν ότι τα
κινητά τηλέφωνα είναι πιθανό, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, να προκαλέσουν
δυσλειτουργίες στον ανθρώπινο οργανισμό, όμως η συσχέτιση με τον καρκίνο δεν
έχει τεκμηριωθεί από καμιά έρευνα πλην της πρόσφατης του Αυστραλού επιστήμονα.

«Η αυξημένη θερμοκρασία που προκαλείται με την παρατεταμένη χρήση του κινητού
τηλεφώνου μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα σε ορισμένα σημεία του σώματος,
όπως τα μάτια ή κάποια ευαίσθητα σημεία του εγκεφάλου», λέει χαρακτηριστικά ο
ακτινοφυσικός Νίκος Παναγιωτάκης. «Γι’ αυτό καλό είναι να χρησιμοποιούνται
κινητά τηλέφωνα με όσο το δυνατό μικρότερη ισχύ και για μικρές συνομιλίες».

Για λελογισμένη χρήση των κινητών τηλεφώνων κάνει λόγο και ο Ιατρικός Σύλλογος
Αθηνών, ενώ και γερμανική εταιρεία που διενήργησε έρευνες για την ακτινοβολία
των κινητών συνιστά τη λήψη προληπτικών μέτρων. Πάντως, η συγκεκριμένη
εταιρεία αναφέρει ότι για κινητά όπως αυτά που λειτουργούν στην Ελλάδα δεν
υπάρχει ιδιαίτερος λόγος ανησυχίας.

Στο μεταξύ, έρευνα σε χιλιάδες χρήστες κινητών τηλεφώνων ξεκινάει από τον
επόμενο Σεπτέμβριο η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (Π.Ο.Υ.), για να διαπιστωθεί αν
τα κινητά προκαλούν βλάβες στην υγεία του ανθρώπου. Η έρευνα, που θα γίνει σε
συνδρομητές κινητής τηλεφωνίας 25 έως 50 χρόνων, έχει ως σκοπό «να δείξει αν
υπάρχει κίνδυνος για τον άνθρωπο, παρότι αν υπάρχει τέτοιος πιθανότατα είναι
πολύ μικρός», όπως ανέφερε μέλος της ΠΟΥ.

ΑΠΟ ΚΑΡΚΙΝΟ

Ο Αυστραλός επιστήμονας που άναψε τη… φωτιά είναι ο Άντριου Ντέιβιντσον, του
νοσοκομείου Φρέμαντλ, ο οποίος διαπίστωσε αύξηση στους θανάτους από καρκίνο
του εγκεφάλου από το 1982 έως το 1992, την οποία απέδωσε στην κινητή
τηλεφωνία.

Η επιστημονική κοινότητα όμως αντέδρασε, θεωρώντας ότι δεν ελέγχθηκαν όλοι οι
παράγοντες που μπορεί να οδήγησαν σε αυτή την αύξηση και επομένως το να
ειπωθεί ότι φταίνε τα κινητά τηλέφωνα δεν είναι τεκμηριωμένο.

«Η χρήση του κινητού τηλεφώνου μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα τοπικά, λόγω
της επιβαλλόμενης πυκνότητας της ηλεκτρομαγνητικής ισχύος», λέει ο καθηγητής
Νίκος Ουζούνογλου, διευθυντής του Ινστιτούτου Συστημάτων Επικοινωνίας και
Υπολογιστών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, που το 1991 είχε συμμετάσχει
σε μελέτη για το θέμα αυτό.

«Πρέπει να αποφεύγουμε να χρησιμοποιούμε το κινητό για πολλή ώρα, ενώ ένα
σημαντικό θέμα είναι ότι πρέπει να αλλάξει η μορφή των τηλεφώνων αυτών».

ΣΥΝΕΔΡΙΟ

Έρευνα για το θέμα των επιπτώσεων της χρήσης του κινητού τηλεφώνου στην
ανθρώπινη υγεία παρουσιάστηκε στο 6ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φυσικής, που έγινε το
1993 στην Κομοτηνή. Σύμφωνα με τα στοιχεία που προέκυψαν τότε, όπως λέει ο
πρόεδρος της Επιτροπής για τις μη ιονίζουσες ακτινοβολίες της Ένωσης Ελλήνων
Φυσικών κ. Στέφανος Τσιτομενέας, έγινε φανερό ότι η χρήση κινητού τηλεφώνου
ενδεχομένως να οδηγεί σε υπέρβαση του ορίου επικινδυνότητας (ή ανεκτής
έκθεσης) κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις. «Αυτό που δείξαμε είναι ότι τα
κινητά τηλέφωνα ήταν πάνω από το όριο επικινδυνότητας από 1,64 έως 1,83 φορές
όταν ο χρήστης βρισκόταν σε απόσταση 20 εκατοστών», λέει ο κ. Τσιτομενέας.

Η υπέρβαση αυτή μπορεί να οδηγήσει σε βιολογικές βλάβες, όπως έδειξε η έρευνα.
Επιπτώσεις θερμικές και μη θερμικές (όπως δερματολογικές, αιματολογικές,
αναπαραγωγικές, κ.λπ.) που μπορεί να είναι μη αναστρέψιμες.

ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

«Δεν χρειάζεται ανησυχία ή τεχνοφοβία του κόσμου», τονίζει ο κ. Τσιτομενέας.
«Αυτό που χρειάζεται είναι συντομία στις συνδιαλέξεις από το φορητό τηλέφωνο
και αποφυγή άσκοπης χρήσης του».

Όπως λέει ο ίδιος, το πρόβλημα αφορά τη μη ιονίζουσα ακτινοβολία, που δεν
είναι ραδιενέργεια και, επομένως, δεν έχει αθροιστικό αποτέλεσμα. «Οι
μετρήσεις έδειξαν ότι δεν πρέπει να χρησιμοποιούμε το κινητό πάνω από ένα
λεπτά ανά εξάλεπτο.

Δηλαδή να μιλάμε για λιγότερο από ένα λεπτό, να διακόπτουμε και να συνεχίζουμε μετά».

Πρόσφατα, εξάλλου, επιτροπή της Ευρωπαϊκής Ένωσης (CEPHOS) ξεκίνησε τη μελέτη
του θέματος με σκοπό να συντονίσει τις ερευνητικές προσπάθειες και σε διάστημα
περίπου ενός χρόνου αναμένονται τα πρώτα αποτελέσματα.

ΑΝΑΣΤΑΤΩΣΗ σε πολλούς χρήστες κινητών τηλεφώνων έχει προκαλέσει τις τελευταίες
ημέρες και στην Ελλάδα η πιθανολογούμενη σχέση των κινητών τηλεφώνων με την
καρκινογένεση στον εγκέφαλο.

«Την τελευταία εβδομάδα, που το όλο θέμα ήρθε και πάλι στη δημοσιότητα με
αφορμή την έρευνα που έγινε στην Αυστραλία, το 50% των ασθενών που παρακολουθώ
μού αναφέρει συμπτώματα ή με ρωτά για τις βλάβες των κινητών στην υγεία. Πριν
από λίγες ημέρες, κανείς δεν ανέφερε το παραμικρό», λέει χαρακτηριστικά ο
νευροχειρουργός και επίκουρος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Γιάννης
Τεσσέρης. Ο ίδιος, πάντως, επισημαίνει ότι «μέχρι στιγμής δεν μπορεί να
τεκμηριωθεί σχέση της καρκινογένεσης στον εγκέφαλο με τη χρήση των κινητών,
δεδομένου ότι κάτι τέτοιο απαιτεί μακροχρόνιες μελέτες και έρευνες». Σύμφωνα
με τον κ. Τεσσέρη «κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει ένα τέτοιο ενδεχόμενο»,
όμως «η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία που εκπέμπει ένα κινητό δεν μπορούμε να
πούμε ότι είναι σε θέση να δημιουργήσει παθολογικά προβλήματα».

Πάντως, όπως αναφέρουν οι επιστήμονες, εκείνο που έχει παρατηρηθεί ύστερα από
παρατεταμένη χρήση κινητού τηλεφώνου, είναι η διεύρυνση των αγγείων του
δέρματος και το κοκκίνισμα λόγω υπεραιμίας του αυτιού και της γύρω περιοχής.

Ωστόσο, οι ίδιοι επισημαίνουν ότι αυτό μπορεί να προκληθεί και από την
παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο, χωρίς περαιτέρω βλαβερές συνέπειες για τον
εγκέφαλο ή άλλα όργανα του σώματος.

ΤΗ ΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ σοβαρών και μακρόχρονων ερευνών, «για να ξεκαθαριστεί οριστικά»
εάν η ακτινοβολία των κινητών τηλεφώνων προκαλεί βλάβες στον ανθρώπινο
οργανισμό, ζητούν και οι εταιρείες κινητής τηλεφωνίας που δραστηριοποιούνται
στην Ελλάδα.

Οι εκπρόσωποί τους υποστήριζαν χθες πως «οι σκόρπιες έρευνες, που
παρουσιάζονται κατά καιρούς σε διάφορα σημεία του κόσμου, περισσότερο σύγχυση
προκαλούν στους χρήστες των κινητών τηλεφώνων, παρά τους διαφωτίζουν».

Οι ίδιοι ανέφεραν ότι, αν μετά τη μεγάλη επιστημονική έρευνα της Παγκόσμιας
Οργάνωσης Υγείας (ΠΟΥ), που θα γίνει σε πολλές χώρες, αποδειχθεί πως τα κινητά
τηλέφωνα προκαλούν καρκινογενέσεις στον εγκέφαλο ή άλλες βλάβες στον ανθρώπινο
οργανισμό, «οι εταιρείες θα συμμορφωθούν με τις υποδείξεις και τα πορίσματα,
όποια και αν είναι αυτά».

«Μέχρι σήμερα, πάντως, από καμία έρευνα στον κόσμο δεν έχει αποδειχθεί ότι τα
κινητά τηλέφωνα είναι επικίνδυνα για την υγεία του ανθρώπου», λέει
χαρακτηριστικά ο διευθυντής εκμετάλλευσης και διαχείρισης των σταθμών της STET
HELLAS, Δημήτρης Μηνάς. «Υπάρχουν φωνές που μιλάνε για διάφορους κινδύνους.
Όμως, μέχρι στιγμής, τίποτα από όλα όσα λέγονται δεν έχει τεκμηριωθεί
επιστημονικά και με μακροχρόνιες επαναλαμβανόμενες έρευνες».

Την ίδια θέση διατυπώνει και ο διευθυντής τεχνικών λειτουργιών της CosmOTE,
Γιώργος Ιωαννίδης. Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει, «από τα έως τώρα δεδομένα
δεν προκύπτει ότι η αύξηση των καρκινογενέσεων σχετίζεται με τις πάσης φύσεως
ακτινοβολίες, πόσο μάλλον με την ακτινοβολία των κινητών τηλεφώνων».

Σύμφωνα με τον κ. Ιωαννίδη «για παράδειγμα, η ισχύς των ξυριστικών μηχανών,
των φούρνων μικροκυμάτων και άλλων ηλεκτρικών συσκευών που υπάρχουν μέσα σε
κάθε σπίτι, είναι κατά πολύ μεγαλύτερη από αυτή των κινητών τηλεφώνων».

Σημειώνεται ότι τα κινητά τηλέφωνα του δικτύου GSM (Panafon, TELESTET) έχουν
ανώτερη ισχύ 2 Watt, ενώ αυτά του δικτύου DCS 1.800 (CosmOTE) έχουν ανώτερη
ισχύ 1 Watt.

Οι κατασκευάστριες εταιρείες κινητών τηλεφώνων, από την πλευρά τους,
αναγνωρίζουν ότι όσο μικρότερη είναι η ισχύς των κινητών, τόσο λιγότερες είναι
και οι επιπτώσεις για τους χρήστες τους.

Οι ίδιες, όμως, παρουσιάζουν πόρισμα της γερμανικής ερευνητικής εταιρείας
ραδιοεκπομπών Forschungsgemeinschaft Funk, σύμφωνα με το οποίο τα κινητά
τηλέφωνα που χρησιμοποιούνται από τα ελληνικά δίκτυα κινητής τηλεφωνίας
(Panafon, Telestet, CosmOTE) δεν εγκυμονούν κινδύνους για τους χρήστες τους.

Η γερμανική εταιρεία, έπειτα από έρευνες που διενήργησε στη Γερμανία, κατέληξε
ότι ανάλογα με το δίκτυο και την ισχύ της συσκευής, θα πρέπει να λαμβάνονται
από τους χρήστες ορισμένα μέτρα προφύλαξης για την ακτινοβολία που εκπέμπουν
τα κινητά. Ένα από τα μέτρα αυτά είναι και η ελάχιστη απόσταση της συσκευής
του τηλεφώνου, την ώρα της λειτουργίας της, από το ανθρώπινο σώμα.

Για τα ψηφιακά κινητά τηλέφωνα του δικτύου GSM (λειτουργούν στους 900
μεγακύκλους) με ισχύ έως 2 Watt (όπως αυτά της Panafon και της Telestet) δεν
απαιτείται ελάχιστη απόσταση μεταξύ της συσκευής και του ανθρώπινου
οργανισμού. Το ίδιο ισχύει και για τα τηλέφωνα του δικτύου DCS 1800
(λειτουργούν στους 1.800 μεγακύκλους) με ισχύ 1 Watt (όπως αυτά της CosmOTE).

ΥΠΑΡΧΟΥΝ ορισμένα πράγματα που μπορεί να κάνει ο χρήστης κινητού τηλεφώνου για
να μειώσει τις πιθανότητες εμφάνισης προβλημάτων στην υγεία του:

* Περιοριστείτε στα απολύτως απαραίτητα. Χρησιμοποιήστε το κινητό τηλέφωνο
μόνο για μικρής διάρκειας τηλεφωνήματα.

* Στο αυτοκίνητο, λόγω των μεταλλικών τοιχωμάτων, αυξάνεται η ακτινοβολία.

Γι’ αυτόν τον λόγο η εξωτερική κεραία είναι απαραίτητη.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι εξωτερική κεραία καλό είναι να υπάρχει και στο σπίτι,
όταν τα κινητά έχουν μεγάλη ισχύ.

* Μία άλλη λύση είναι να απομακρύνετε το κινητό από το κεφάλι με την αγορά
ειδικού ακουστικού που κυκλοφορεί στο εμπόριο.

* Όταν το κινητό είναι ανοικτό, αποφύγετε να το βάζετε σε μέρος του ενδύματος
που βρίσκεται κοντά σε ιατρικό μηχάνημα (βηματοδότης, ακουστικά βαρηκοΐας,
αντλίες ινσουλίνης, κ.λπ.).