Ο πλανήτης των αντιθέσεων

ΑΣΘΕΝΕΙΑ των αγελάδων, ασθένεια των πτηνών, ασθένεια των τίγρεων. Άφησαν και
οι τρεις τη σφραγίδα τους στη χρονιά που πέρασε. Όμως τα θύματα της τρίτης
ήταν τα περισσότερα, ενώ κανείς δεν γνωρίζει πότε και πού θα ξαναχτυπήσει η
ασθένεια που έπληξε τις οικονομίες των ασιατικών τίγρεων, οδηγώντας τη Γουώλ
Στρητ στο μίνι κραχ του περασμένου Οκτωβρίου. Τα υπερτιμημένα νομίσματα και το
σαθρό τραπεζικό σύστημα των χωρών της ΝΑ Ασίας ­ σε συνθήκες παγκοσμιοποίησης
της οικονομίας, με ακαριαίες κινήσεις κερδοσκοπικών κεφαλαίων ­ οδήγησαν στην
πτώση των τίγρεων. Ταϊλάνδη, Ινδονησία, Φιλιππίνες, Νότια Κορέα. Αυτό το
ντόμινο κανείς δεν γνωρίζει πού θα τελειώσει. Και κανείς δεν γνωρίζει ποιες θα
είναι οι πολιτικές και κοινωνικές επιπτώσεις στο εσωτερικό των χωρών, που από
πανίσχυρες οικονομικές δυνάμεις έγιναν επαίτες, όταν θα κληθούν να καταπιούν
το πικρό φάρμακο της λιτότητας που προτείνει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.
Όμως, γιατί μέσα σε λίγους μήνες, οι ασιατικές αγορές πέρασαν από το θαύμα
στον εφιάλτη; Το είπε ο πρωθυπουργός της Μαλαισίας δρ Μαχατίρ Μοχάμαντ, στη
σύνοδο των χωρών της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας Ειρηνικού, στο Βανκούβερ:
«Οι αγορές μπορούν να διαφθαρούν, όπως ακριβώς και οι κυβερνήσεις, όταν
περιβάλλονται με απόλυτες εξουσίες…». Τα σενάρια για το μέλλον είναι μάλλον
(υπερ)αισιόδοξα. Προβλέπουν ανάκαμψη στην περιοχή από τα τέλη του 1998. Και
δεν βλέπουν δραματική μείωση της ανάπτυξης σε ΗΠΑ και Ευρώπη, λόγω της
ασιατικής κρίσης. Όμως, στο εμπόριο, το πράγμα αλλάζει. Ο περιορισμός της
ζήτησης, που θα μειώσει τις εισαγωγές των ασιατικών χωρών, αναμένεται να
πλήξει ιδιαίτερα τις ΗΠΑ, ενώ η υποτίμηση των νομισμάτων τους, που θα κάνει
πιο ανταγωνιστικά τα προϊόντα τους, προβλέπεται να ασκήσει υποτιμητικές
πιέσεις στο αμερικανικό νόμισμα. Μεξικό 1994. Αργεντινή 1995. Βουλγαρία 1996.
ΝΑ Ασία 1997. Στο νέο διεθνές οικονομικό σύστημα, η ανασφάλεια είναι τόσο
μεγάλη όσο και τα κέρδη. Προτεραιότητα παραμένει η ποσοτική αύξηση της
παραγωγής, παρά τις επισημάνσεις του Γκαλμπρέιθ. Και οι στόχοι που έθετε
κάποτε ο Κέινς για την προστασία των πολιτών από τα τρία κοινωνικά κακά, την
αθλιότητα, την ασθένεια και την ανεργία, μοιάζουν σήμερα ακόμη πιο απόμακροι
και ξένοι.