ΑΥΤΟΙ

… υπέστη η «Ιζβέστια». Ο αρχισυντάκτης Ίγκορ Γκολουμπιέφσκυ και πολλοί άλλοι
την παράτησαν μη αντέχοντας τις παρεμβάσεις των εκδοτών ­ της εταιρίας
πετρελαίων Λουκόιλ και της Τράπεζας Ουνεξίμ ­ και ίδρυσαν δικό τους φύλλο. Η
«Νέα Ιζβέστια» («Τα νέα Νέα») είναι πιο ζωντανή, πιο λαϊκή ­ και η πρώτη
ρωσική εφημερίδα με έγχρωμες φωτογραφίες. Πού βρήκε πόρους; Μα φυσικά, από
άλλους κεφαλαιούχους. Όπως ο πολύς Μπορίς Μπερεζόφσκυ που, προκειμένου να
προωθήσει τα συμφέροντά του, συγχώρησε και τον Γκολουμπιέφσκυ που τον έβριζε
(από την παλιά «Ιζβέστια») για την εβραϊκή καταγωγή του.

… βγάζει ήδη κι άλλη εφημερίδα, τη «Ρούσκυ Τελεγκράφ». Από τις στήλες της ο
διευθυντής της, Λένιν Ζλάτιν, στηρίζει πιστά τον φίλο του και μαικήνα Ανατόλυ
Τσουμπάις, επιχειρηματία και αντιπρόεδρο της κυβέρνησης. Το ωραίο είναι ότι ο
Τσουμπάις είναι οικονομικός αντίπαλος του Μπερεζόφσκυ. Κι έτσι, η πονηρή
Ουνεξίμ συντηρεί ουσιαστικά δύο εφημερίδες για να βρίζουν η μια την άλλη. Σαν
να μην έφταναν όλα αυτά, στον άγριο στίβο των μήντια εξορμά τώρα και η θρυλική
Γκαζπρόμ, ο ενεργειακός γίγας της Ρωσίας, τον οποίο μέχρι πρόσφατα διηύθυνε ο
πρωθυπουργός Βίκτωρ Τσερνομύρντιν, που ακόμη διατηρεί ικανό έλεγχο.
Αναγγέλλοντας την ίδρυση «τομέα» εντύπων και ραδιοτηλεόρασης, η Γκαζπρόμ
προσδιόρισε μάλιστα τον Οκτώβριο, με αφοπλιστική ειλικρίνεια, και τα… ιδεώδη
που αυτός θα υπηρετεί: «…. την υπεράσπιση των συμφερόντων των μετόχων μας,
μεταξύ των οποίων εξέχουσα θέση κατέχει η κυβέρνηση».

… θάλλει λοιπόν, αλλά με τη στήριξη κυρίως του μεγάλου κεφαλαίου. Όλα σχεδόν
τα έντυπα αποτελούν όπλα επιχειρηματιών. Η Ουνεξίμ στηρίζει και την
«Κομσομόλσκαγια Πράβδα». Η Άγκρο-Μπανκ την «Κομερσάντ». Ο κροίσος Βλαντίμιρ
Γκουζίνσκυ τη «Σεβόντνια». Ωστόσο, η «σοβιετική» παράδοση δεν έχει σβήσει
εντελώς. Η παλιά φιλοκυβερνητική «Ροσσίσκαγια Γκαζέτα» παραμένει
φιλοκυβερνητική (υπέρ του Γιέλτσιν τώρα) διατηρώντας το αυστηρό στυλ της. Η
«Τρουντ», πάλαι ποτέ των συνδικάτων, και η «Σέλσκαγια Ζίζνι», των κολχόζ,
επιζούν επίσης, με τα πατροπαράδοτα άρθρα-σεντόνια τους, με ελάχιστες (και
άθλιες) φωτογραφίες, και με τη σκληρή (κατά περιστάσεις) κριτική τους κατά του
καπιταλισμού. Η αποκάλυψη όμως στο τοπίο των ρωσικών μήντια βρίσκεται όχι στις
εφημερίδες αλλά σ’ ένα τηλεοπτικό κανάλι.

… όπως βαφτίστηκε, είναι ό,τι πιο «σοβιετικό» μπορεί να δει κανείς στη
σημερινή Ρωσία. «Κ» ίσον Κουλτούρα. Ή, όπως λένε μερικοί κλείνοντας το μάτι,
Κομμουνισμός. Τηλεόραση τέχνης, με διευθυντή γνωστό θεατρικό κριτικό, το «Κ»
προβάλλει ατέλειωτα βίντεο και φιλμ μπαλλέτου και συμφωνικής μουσικής αλλά και
τωκ-σόου για βιβλία και ιδέες. Αρκετοί καλλιτέχνες και συγγραφείς, παραλίγο
άνεργοι, έχουν φωλιάσει κάτω από τις στοργικές φτερούγες του «Κ», όπου ο
χρόνος κυλά αργά, γλυκά, οι διαφημίσεις απαγορεύονται και οι πόροι, πενιχροί
αλλά σταθεροί, είναι αποκλειστικά κρατικοί. Ένας άνεμος μπρεζνιεφικής «μπελ
επόκ» χαϊδεύει το περίεργο αυτό κανάλι, που αντλεί μέγα μέρος του υλικού του
από τις παλιές (λογοκριμένες) παραγωγές των χρόνων της ΕΣΣΔ. Η θεαματικότητά
του είναι γύρω στο 5-6%. «Δεν περιμέναμε παραπάνω», λένε οι υπεύθυνοι. Και το
παράδοξο: Η ιδέα για την ίδρυση του «Κ» ήταν του ίδιου του Γιέλτσιν. Ο οποίος
μάλιστα έχει τοποθετήσει συμπρόεδρο στο Δ.Σ. τη στωική σύζυγό του, Ναΐνα Γιέλτσινα.