Σύγκρουση… γιγάντων για την Τουρκία

ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ

Σε καβγά για την Τουρκία εξελίχθηκε χθες η συνομιλία που είχαν στο
περιθώριο της Συνόδου του ΝΑΤΟ οι υπουργοί Εξωτερικών της Γερμανίας και των
ΗΠΑ κ.κ. Κίνκελ και Ολμπράιτ.

ΣΤΗ δυσφορία που εξέφρασε η επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας για την
απομόνωση της Τουρκίας μετά τη Σύνοδο Κορυφής του Λουξεμβούργου, ο Γερμανός
υπουργός Εξωτερικών απάντησε έντονα: «Δεν είμαστε Μπανανία που μπορείς να τη στύβεις».

Η κυρία Ολμπράιτ είχε ζητήσει ουσιαστικά από τον κ. Κίνκελ αναθεώρηση των
αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Τουρκία, προσφέροντας μάλιστα τις
«καλές υπηρεσίες» των ΗΠΑ. Η κυρία Ολμπράιτ ρώτησε συγκεκριμένα τους ομολόγους
της εάν μπορούν να κάνουν κάτι. Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών δήλωνε αργότερα
σε συνέντευξη Τύπου ότι η προσφορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την Τουρκία
είναι δίκαιη και δεν χρειάζεται να βελτιωθεί. «Δεν είναι η στιγμή να δώσουμε
περισσότερα. Δεν είμαστε η Δημοκρατία της Μπανανίας που τη στύβεις για να
δώσει περισσότερα».

ΜΕΤΩΠΟ

Η κυρία Ολμπράιτ μιλώντας από την πλευρά της σε συνέντευξη Τύπου δήλωσε
κατηγορηματικά ότι η Τουρκία θα πρέπει να μείνει προσανατολισμένη στην Ευρώπη
και ότι θα πρέπει το γρηγορότερο να βελτιωθούν οι σχέσεις με την Ευρωπαϊκή
Ένωση. Όλα αυτά τα θέματα, επισήμανε η κ. Ολμπράιτ, θα συζητηθούν με τον
πρωθυπουργό Μεσούτ Γιλμάζ στην Ουάσιγκτον.

Την ίδια στιγμή στην Αθήνα η κυβέρνηση επιχειρεί να δημιουργήσει ένα αρραγές
εσωτερικό πολιτικό μέτωπο για να αντιμετωπίσει αφενός μεν τις προκλήσεις της
Άγκυρας, αφετέρου δε να ξεπεράσει τις δυσκολίες που αναμένονται στην Ευρωπαϊκή
Ένωση για την ένταξη της Κύπρου στην Ευρώπη.

Από την πλευρά της η Άγκυρα παραμένει στις σκληρές θέσεις της, ενώ επιχειρεί
να στηριχθεί τώρα στις ΗΠΑ αλλά και στη Ρωσία.

Ο κ. Τζεμ για να διασκεδάσει τις εντυπώσεις αρνήθηκε ότι η Τουρκία παραβιάζει
τα ανθρώπινα δικαιώματα, με τον ισχυρισμό ότι παραβιάσεις γίνονται από όλες
τις ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γερμανία. Για την Ελλάδα επανέλαβε τις γνωστές
θέσεις ότι υπάρχει «μουσουλμανικό γκέτο» στη Θράκη.

Για τον υπουργό της Τουρκίας είναι άδικη η απόφαση του ΝΑΤΟ. Μένουμε έξω,
είπε, εξαιτίας της Ελλάδας, ενώ για το Κυπριακό, αφού επανέλαβε την πρόθεση
της «σταδιακής ενσωμάτωσης», μίλησε σε πρώτη φάση για ένταση της οικονομικής,
πολιτικής και διπλωματικής συνεργασίας, χαρακτηρίζοντας κίνδυνο για τα
τουρκικά εδάφη την εγκατάσταση των πυραύλων S300.

Ανοιχτά υπέρ της Τουρκίας τάχθηκε ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών κ. Ντετρίν, ο
οποίος δήλωσε ότι η Γαλλία λυπάται για την απόφαση του Λουξεμβούργου αλλά δεν
μπορούσε να γίνει αλλιώς, αφού είπε ότι υπάρχουν 15 χώρες στην Ένωση. «Εμείς
επιθυμούσαμε ­ είπε ­ μια “πιο έξυπνη” απόφαση». Και φωτογραφίζοντας την
Ελλάδα, είπε ότι δεν μπορεί μόνο ένα κράτος-μέλος να χαράζει την πολιτική
ολόκληρης της Ένωσης.

Υπέρ της Τουρκίας τάχθηκε και ο Ιταλός υπουργός Λαμπέρτο Ντίνι, ο οποίος είπε
ότι δεν ξαφνιάστηκε για την αντίδραση της Τουρκίας, αφού οι όροι που τέθηκαν
«ήταν μεροληπτικοί».

Από την πλευρά του και ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ κ. Χαβιέ Σολάνα,
υπενθύμισε το καλό κλίμα που δημιουργήθηκε από την ευρω-τουρκική συναίνεση στη
νέα δομή και απηύθυνε έκκληση και στην Ελλάδα και στην Τουρκία να δείξουν το
ίδιο καλό πνεύμα και στις προσπάθειες που καταβάλλει ο ίδιος για την
οικοδόμηση μέτρων εμπιστοσύνης.

Ο ΠΑΓΚΑΛΟΣ

Εν τω μεταξύ, ιδιαίτερα σημαντικές συναντήσεις είχε στο περιθώριο της ΝΑΤΟϊκής
συνόδου ο κ. Θόδωρος Πάγκαλος· μεταξύ αυτών, με τον Αμερικανό υφυπουργό κ.
Γκρόσμαν και τον ίδιο τον κ. Ισμαήλ Τζεμ.

Ο υπουργός Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι τον Μάρτιο πρόκειται να επισκεφθεί την
Ουάσιγκτον προσκεκλημένος από αμερικανικά πανεπιστήμια όπου θα έχει την
ευκαιρία να συζητήσει με όσους συναντά κανείς όταν επισκέπτεται την
αμερικανική πρωτεύουσα.

«Συζήτησα με διάφορους Ευρωπαίους συναδέλφους μου ­ είπε ο κ. Πάγκαλος ­ και
διαπίστωσα ότι όλοι συμφωνούν ότι η Τουρκία θα πρέπει να δει τα πράγματα πιο ψύχραιμα».

Στις Βρυξέλλες, η σκληρή αντίδραση της Άγκυρας στις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού
Συμβουλίου στο Λουξεμβούργο κυριάρχησε στο παρασκήνιο της χειμερινής ΝΑΤΟϊκής
Συνόδου. Άλλωστε, πριν καλά – καλά αρχίσουν οι εργασίες, ο υπουργός Εξωτερικών
της Τουρκίας κ. Ισμαήλ Τζεμ έδωσε συνέντευξη Τύπου για να μεταφέρει απειλητικά μηνύματα.

ΜΕΤΑ ΤΗΝ «προδοσία» της από την Ευρώπη, η Τουρκία στρέφεται τώρα για βοήθεια
προς τις άλλοτε «δύο υπερδυνάμεις». Ο πρωθυπουργός Μεσούτ Γιλμάζ μεταβαίνει
στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ ο πρόεδρος Ντεμιρέλ δέχεται στην Άγκυρα τον
Βίκτορ Τσερνομίρντιν.

Ο τίτλος των χθεσινών «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» είναι χαρακτηριστικός: «Η Τουρκία
στρέφεται προς τη ρωσική αρκούδα». Αναφερόμενη στην επίσκεψη του
Τσερνομίρντιν, του πρώτου Ρώσου πρωθυπουργού που επισκέπτεται την Τουρκία, η
εφημερίδα εκτιμά ότι η Τουρκία προσπαθεί να αποδείξει πως μπορεί να προωθήσει
τις πολιτικές και εμπορικές της σχέσεις ανεξάρτητα από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σε
αυτό το πλαίσιο εντάσσεται η συμφωνία με τη Μόσχα για την πώληση στην Τουρκία
φυσικού αερίου αξίας 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων τα επόμενα 25 χρόνια.

Σε μια προσπάθεια σύσφιγξης των δεσμών της χώρας του με την Ουάσιγκτον φτάνει
σήμερα στις Ηνωμένες Πολιτείες ο Μεσούτ Γιλμάζ, ο οποίος την Παρασκευή θα
συναντηθεί με τον πρόεδρο Κλίντον. Πολιτικοί παρατηρητές στην Τουρκία
επισημαίνουν ότι ο Τούρκος πρωθυπουργός προσβλέπει στην ανοικτή υποστήριξη της
Ουάσιγκτον, ενώ παράλληλα είναι έτοιμος να αντιμετωπίσει τις αμερικανικές
πιέσεις στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και στο Κυπριακό.

«Περιμένουμε από τους Αμερικανούς να θέσουν το ζήτημα της Κύπρου, τις
ελληνοτουρκικές διαφορές, την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τις
σχέσεις μας με το Ιράν και το Ιράκ», δήλωσε αξιωματούχος του τουρκικού
υπουργείου Εξωτερικών.

ΤΙΣ ΕΝΤΟΝΕΣ επιφυλάξεις τους διετύπωσαν χθες βουλευτές του ΠΑΣΟΚ και της Νέας
Δημοκρατίας για τη συμφωνία που υπέγραψε η κυβέρνηση για τη νέα στρατιωτική
δομή του ΝΑΤΟ.

Πάντως και ο ίδιος ο υπουργός Εθνικής Άμυνας παραδέχθηκε ότι υπάρχει το
ενδεχόμενο στη φάση της εφαρμογής της συμφωνίας να δημιουργηθούν προβλήματα
που θα προκαλέσει η Τουρκία. «Ίσως τα επόμενα βήματα να μας οδηγήσουν σε
δύσκολες αποφάσεις. Σε κάποιες ρυθμίσεις θα… φάμε τα μουστάκια μας», είπε
χαρακτηριστικά ο κ. Άκης Τσοχατζόπουλος.

Στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Άμυνας ο υπουργός δέχθηκε τα πυρά όχι μόνον της
Νέας Δημοκρατίας αλλά και τριών βουλευτών του ΠΑΣΟΚ. Ο κ. Γ. Χαραλαμπόπουλος
επισήμανε ότι υπάρχει η πιθανότητα τα τουρκικά αεροπλάνα που θα πραγματοποιούν
ασκήσεις στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ να πετούν στον ελληνικό εναέριο χώρο και θα
πρέπει η Ελλάδα να τα αντιμετωπίζει ως φιλικά.

Στο ίδιο κλίμα κυμάνθηκε και ο κ. Γ. Καψής, ο οποίος παρουσιάζοντας έγγραφα
του υπουργείου Εθνικής Άμυνας χαρακτήρισε τη συμφωνία πολύ βλαπτική και
επικίνδυνη. Ο κ. Στ. Παπαθεμελής επέστησε την προσοχή να διασφαλισθεί ο
ελληνικός ενιαίος αμυντικός χώρος πριν από τη λειτουργία των στρατηγείων.

Αλλά και η Νέα Δημοκρατία εξέφρασε σοβαρές επιφυλάξεις. Ο κ. Ι. Βαρβιτσιώτης
είπε ότι ο συντονισμός των αεροναυτικών ασκήσεων μεταφέρεται εκτός Ελλάδος και
ανατίθεται σε Αμερικανικό διοικητή. Ο πρώην πρόεδρος της Ν.Δ. κ. Μ. Έβερτ
χαρακτήρισε αδιέξοδη τη «βήμα προς βήμα» πολιτική προσέγγισης με την Τουρκία,
ενώ ο κ. Π. Μολυβιάτης έκανε λόγο για λανθασμένους διπλωματικούς χειρισμούς
της κυβέρνησης.

Ο υπουργός Άμυνας απαντώντας μίλησε για «παρανόηση και παρεξήγηση» που έχει ο
κόσμος σχετικά με τη συμφωνία για τη νέα δομή του ΝΑΤΟ. Υπενθύμισε ότι
ουδέποτε καθορίσθηκαν επίσημα όρια ευθύνης και τόνισε ότι με τη συμφωνία, αυτή
που υποχωρεί είναι η Τουρκία.