Να φεύγεις εγκαίρως

Εγκαίρως ή καθυστερημένα; Η Γκρέτα Γκάρμπο αποτραβήχτηκε πολύ νωρίς, γι’ αυτό τη θυμόμαστε ως μια από τις ωραιότερες γυναίκες του κόσμου. Αντίθετα, ο Νουρέγιεφ και ο Σινάτρα αντιμετώπισαν τη σκληρή μοίρα των διασημοτήτων που δεν έφυγαν όταν έπρεπε

Να τους αφήνεις πάντα χωρίς να έχουν χορτάσει, είναι η καλύτερη συμβουλή που
μπορεί κανείς να δώσει στους ανθρώπους του θεάματος. Μερικοί την ακολουθούν
στα «ανκόρ», αρκούμενοι σε μερικές υποκλίσεις και σ’ ένα μικρό τραγούδι, αλλά
οι πραγματικοί επαγγελματίες τη φτάνουν ως τη λογική κατάληξή της ­ και
αποσύρονται για τα καλά όσο είναι ακόμη πρώτοι.

ΤΗΝ ΠΕΡΑΣΜΕΝΗ εβδομάδα, ο Άρτι Σο, διεθνούς φήμης κλαρινετίστας και πρώην
σύζυγος της Άβα Γκάρντνερ, ο οποίος αποσύρθηκε στο ζενίθ της καριέρας του, το
1954, και έκτοτε δεν ξανάπαιξε δημόσια κλαρινέτο, μίλησε ακριβώς για το θέμα
αυτό. «Ήξερα τι ήθελε το κοινό, του το έδωσα για 20 χρόνια κι αυτό ήταν
αρκετό», εξήγησε ο 87χρονος Άρτι. Πράγματι, το να παραιτείσαι όταν είσαι
πρώτος είναι ο ασφαλέστερος τρόπος για να σε θυμούνται στο ζενίθ των δυνάμεών
σου κι όχι σαν μια σκιά αυτού που ήσουν κάποτε. Κι αυτό δεν ισχύει μόνο για
τους καλλιτέχνες· αθλητές, πολιτικοί, όλοι οι επαγγελματίες είναι συνήθως
εξίσου απρόθυμοι να δώσουν τη σκυτάλη στην επόμενη γενιά· και συνήθως τα
αποτελέσματα είναι καταστρεπτικά.

Αυτά τα αποτελέσματα απέφυγε ο Χάρολντ Ουίλσον, ο οποίος αιφνιδίασε
παραιτούμενος ενώ ήταν πρωθυπουργός, το 1976 ­ αν και τώρα εκτιμάται ότι ακόμη
και τότε γνώριζε ότι έπασχε από τη νόσο του Αλτσχάιμερ. Στον τομέα του
αθλητισμού, ο Τζάκι Στιούαρτ, τρεις φορές παγκόσμιος πρωταθλητής αγώνων
αυτοκινήτου, παραιτήθηκε ξαφνικά το 1973. Ακόμη και μια εστεμμένη, η βασίλισσα
Τζουλιάνα της Ολλανδίας, παραιτήθηκε το 1980 υπέρ της κόρης της, της
Βεατρίκης, με αποτέλεσμα ως πριγκίπισσα Τζουλιάνα να είναι σήμερα η αγαπημένη
των Ολλανδών. Η Γκρέτα Γκάρμπο ήξερε επίσης πώς φτιάχνονται οι θρύλοι και
αποχώρησε εγκαίρως από το προσκήνιο, με αποτέλεσμα να τη θυμόμαστε μέχρι
σήμερα ως μία από τις ωραιότερες γυναίκες του κόσμου.

ΣΙΝΑΤΡΑ, ΝΟΥΡΕΓΙΕΦ

Αν κανείς αμφιβάλλει για τη σύνεση των επιλογών όλων αυτών, ας δει τη σκληρή
μοίρα των διασημοτήτων που δεν έφυγαν όταν έπρεπε. Ας σκεφθεί πόσες φορές ο
Φρανκ Σινάτρα ανακοίνωσε την αποχώρηση και την επιστροφή του, με αποτέλεσμα να
υποστεί τις κοροϊδίες για τη φωνή του που έφθινε, για την όρασή του που
περιοριζόταν, για το προγούλι του που μεγάλωνε. Ακόμη χειρότερη ήταν η
περίπτωση του Ρούντολφ Νουρέγιεφ, του μεγαλύτερου χορευτή μπαλέτου αυτού του
αιώνα, ο οποίος πέθανε από AIDS το 1993 σε ηλικία μόλις 54 ετών. Το 1991 έκανε
μια αποχαιρετιστήρια περιοδεία, αλλά ήταν ήδη αργά και η περιοδεία αυτή
εξελίχθηκε σε πλήρη καταστροφή. Ήδη άρρωστος και άτονος, όχι μόνον
αποδοκιμάσθηκε, κάτι που θα ήταν αδιανόητο δύο χρόνια νωρίτερα, αλλά μερικοί
θαυμαστές του που είχαν ταξιδέψει χιλιόμετρα για να τον δουν, απείλησαν με
μηνύσεις για να τους επιστραφούν τα χρήματα του εισιτηρίου τους.