ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η γεύση του θανάτου

«Παρακαλούμε αγγίξτε». Η επίδειξη γίνεται στο Λος Άντζελες και θέλει να σπάσει το ταμπού του AIDS

«Δεν μπορείς να αγαπάς τη ζωή χωρίς να σκέφτεσαι τον θάνατο».

Αμπάς Κιαροστάμι.

Η ΠΑΡΑΠΛΕΥΡΗ φωτογραφία δεν έχει πορνογραφικό χαρακτήρα: οι άνθρωποι που
απεικονίζονται σ’ αυτήν είναι φορείς του AIDS. Και είναι γυμνοί γιατί
αποτελούν «εκθέματα» μιας πρωτότυπης καλλιτεχνικής επίδειξης που έχει στόχο
την εξουδετέρωση των φόβων της κοινής γνώμης για την αρρώστια. Μπροστά τους
υπάρχει μια ταμπέλα που γράφει: «Παρακαλούμε αγγίξτε». Η Αϊλήν Γκέτυ, ο Γκλεν
Γκέιλορντ, η Γκρέτσιν Άνταμς και ο Ντέηβιντ Χέρντον-Ουάιτ ζητούν από τους
επισκέπτες να τους αγγίξουν, να τους ψηλαφήσουν, αν είναι δυνατόν να τους
χαϊδέψουν, για να διαπιστώσουν ότι είναι φυσιολογικοί, ανθρώπινοι, ζωντανοί.
Μιλούν για τον θάνατο προβάλλοντας τη ζωή.

Στη «Γεύση του Κερασιού», την τελευταία ταινία του Κιαροστάμι που κέρδισε τον
Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες, ένας άνδρας οδηγεί μόνος αναζητώντας απεγνωσμένα
συνοδηγό.

Συναντά διαδοχικά ένα στρατιώτη, έναν ιερέα και έναν ταριχευτή ζώων και τους
ζητά το ίδιο πράγμα: να έλθουν την επομένη σε ένα συγκεκριμένο σημείο και να
ρίξουν την τελευταία φτυαριά πάνω από το πτώμα του ­ αν βέβαια έχει καταφέρει
να αυτοκτονήσει, όπως σχεδιάζει.

Η ιδέα είναι νοσηρή, αλλά η ταινία αποτελεί ύμνο για τη ζωή. «Δεν κάνω τίποτα
άλλο από το να μιλώ για τη συνέχιση της ζωής», λέει ο μεγάλος ιρανός
σκηνοθέτης στο «L’ Evenement du jeudi». «Δεν μπορείς όμως να αγαπάς κάτι χωρίς
να σκέφτεσαι το αντίθετό του. Ο καθένας από μας είναι υπεύθυνος για την ύπαρξή
του και πρέπει να τα βγάλει πέρα όσο μπορεί καλύτερα με την ελευθερία που διαθέτει».

Τρεις αλγερινοί φωτογράφοι, απηυδισμένοι από την κρατική λογοκρισία, ίδρυσαν
ένα ανεξάρτητο πρακτορείο φωτογραφιών, το News Press, και στέλνουν τα
ντοκουμέντα της φρίκης σε όλο τον κόσμο.

Ο επικεφαλής λέγεται Ουαχέμπ. «Η χώρα μου κινδυνεύει. Γιατί να μη γράψετε το
όνομά μου; Θα συνεχίσω να κάνω αυτή τη δουλειά μέχρι να πεθάνω.

Κάθε μέρα, ενώ περιμένουμε, πίνουμε από ένα μπουκάλι ουίσκι. Γελάμε. Ζούμε».

Στην Αυτοβιογραφία του, που κυκλοφόρησε πριν από λίγους μήνες στην Ιταλία, ο
Νορμπέρτο Μπόμπιο γράφει: «Έφτασα στο τέλος της ζωής χωρίς να έχω καταλάβει τα
σημαντικότερα πράγματα. Αυτό που έχω ανάγκη τώρα είναι να καταλάβω αν η ζωή
μου είχε νόημα, και ποιο ήταν αυτό». Πριν από λίγο καιρό τηλεφώνησε ένας
γιατρός από τη Γερμανία και ζήτησε να μάθει πότε δημοσιεύτηκε το κείμενο των
«Διαστάσεων» που μετέφερε αυτό το απόσπασμα.

Το απόκομμα ­ είπε ­ βρέθηκε στα πράγματα ενός ασθενούς του, που αυτοκτόνησε
δύο χρόνια αφού έμαθε ότι πάσχει από καρκίνο. Και ο γιατρός ήθελε να
διαπιστώσει αν η ημερομηνία δημοσίευσης συμφωνούσε με την περίοδο που άρχισε
να χάνει την επαφή με τον ασθενή του.

Πλησιάζοντας τον θάνατο, ο ιταλός φιλόσοφος ήθελε να μιλήσει για τη ζωή. Ποιος
να ευθύνεται άραγε που ένας αναγνώστης δεν το κατάλαβε;