«Αναπηρία» στα γονίδια

Πιο ευάλωτοι στη μόλυνση από το AIDS είναι οι Έλληνες, πολύ περισσότερο από
τους λαούς της Βόρειας Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής ­ αλλά, ευτυχώς, όχι
τόσο όσο οι λαοί της Αφρικής. Και αν η επιδημία του AIDS συγκρατείται σε
χαμηλά επίπεδα, αυτό, όπως λένε οι ειδικοί, μάλλον οφείλεται στην παραδοσιακή
δομή της κοινωνίας μας και στην πληροφόρηση για την χρήση του προφυλακτικού.

ΕΡΕΥΝΑ Ελλήνων επιστημόνων, τα αποτελέσματα της οποίας ανακοινώθηκαν χθες,
έδειξε ότι μόνον ένας στους 100 έχει υψηλή προστασία και μόνον 9 στους 100
έχουν κάποια σχετική προστασία απέναντι στη μόλυνση ­ συνολικά κατά μέσο όρο
το 5,5% του πληθυσμού.

«Αυτό, όπως τόνισε ο καθηγητής Άγγ. Χατζάκης (που παρουσίασε τα στοιχεία της
έρευνας, η οποία πραγματοποιήθηκε στο Εθνικό Κέντρο Αναφοράς Ρετροϊών του
Εργαστηρίου Υγιεινής και Επιδημιολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου
Αθηνών) σημαίνει ότι είναι απαραίτητα τα μέτρα προφύλαξης για να εμποδίσουμε
την εξάπλωση της νόσου. Γιατί ακόμη και αν είχαμε, θεωρητικά, τον ίδιο τρόπο
ζωής με τους βόρειους θα είχαμε μεγαλύτερο κίνδυνο εξάπλωσης της μόλυνσης».

Ο ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ

Η έρευνα, όπως εξήγησε ο κ. Χατζάκης, βασίζεται σε μια πρόσφατη ανακάλυψη στην
κατανόηση των μηχανισμών δράσης του ιού του AIDS. Κι αυτό είναι ο σημαντικός
ρόλος των χημειοκινών, που είναι μόρια απαραίτητα για τη ρύθμιση και τον
συντονισμό των λειτουργιών των κυττάρων του ανοσολογικού συστήματος. Βρέθηκε,
ότι ο ιός χρησιμοποιεί, εκτός από τον υποδοχέα CD4, και τους υποδοχείς των
χημειοκινών για να εισέλθει στα κύτταρα του ανοσολογικού συστήματος. Ένας από
τους υποδοχείς αυτούς, ο ονομαζόμενος CCR5, έχει τεράστια σημασία διότι μια
μετάλλαξή του έχει ως αποτέλεσμα την αναστολή της ικανότητας του ιού να
εισέλθει στα κύτταρα.

Αν η μετάλλαξη αυτή έχει κληρονομηθεί και από τους δυο γονείς (ομόζυγη
κατάσταση) παρέχει πολύ μεγάλο ποσοστό προστασίας στη μόλυνση διά των
σεξουαλικών σχέσεων που είναι 100 φορές μεγαλύτερη απ’ ό,τι στους άλλους ­
πρακτικά αυτό σημαίνει ότι δεν μολύνονται. Αν έχει κληρονομηθεί μόνο από τον
ένα γονέα (ετερόζυγη) προσφέρει, επίσης, προστασία, που όμως είναι δραματικά
μικρότερη (2-3 φορές). Αλλά αν κάποιος γίνει φορέας, εξελίσσεται βραδύτερα
προς το AIDS.

«Η σημασία της μετάλλαξης αυτής, τόνισε ο κ. Χατζάκης, είναι προφανής όχι μόνο
σε ατομική βάση αλλά σε επιδημιολογική και θεραπευτική. Η γνώση αυτή μπορεί να
αποτελέσει μεγάλο βήμα προς την κατεύθυνση της γονιδιακής θεραπείας της λοίμωξης».

ΤΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

Στα πλαίσια της έρευνας του Εργαστηρίου (τα συμπεράσματα της οποίας είναι υπό
δημοσίευση σε γνωστό αμερικανικό επιστημονικό περιοδικό) εξετάστηκε τυχαίο
δείγμα 227 Ελλήνων αιμοδοτών αρνητικών στον ιό και 221 οροθετικών (φορείς).
Βρέθηκε, ότι:

* Η συχνότητα του προστατευτικού γονότυπου (ομόζυγου) στον ελληνικό πληθυσμό
είναι περίπου 1%.

* Η συχνότητα μόνο του ενός προστατευτικού γονιδίου (ετερόζυγου) είναι 9%.

* Οι υπόλοιποι δεν έχουν το προστατευτικό γονίδιο.

Συνολικά, το 5,5% του ελληνικού πληθυσμού έχει το προστατευτικό γονίδιο έναντι
10%-25% της Βόρειας Ευρώπης. Αντίθετα, στην Αφρική η συχνότητα είναι 0%,
γεγονός που ίσως εξηγεί την έκρηξη της επιδημίας του ιού, που σε ορισμένες
χώρες φτάνει το 90% του πληθυσμού.

Η ερμηνεία αυτού του φαινομένου υπόκειται σε επιστημονικές πιθανολογήσεις: Η
πλέον αποδεκτή είναι ότι πριν από 4.000 χρόνια μια τρομακτική επιδημία
λοίμωξης από κάποιο καταστρεπτικό ρετροιο έπληξε το βόρειο ημισφαίριο.
Επεζησαν όσοι είχαν το, μεταλλαγμένο, προστατευτικό γονίδιο που το
κληροδότησαν σε ένα ποσοστό των απόγονων τους κάνοντας τους ισχυρότερους
απέναντι στους ρετροιους.

Η πληροφορία για το πόσο βιολογικά ευάλωτοι είμαστε απέναντι στον ιό του AIDS
έχει μεγάλη σημασία από πλευράς δημόσιας υγείας, τόνισαν ο κ. Χατζάκης και ο
υφυπουργός Πρόνοιας κ. Θ. Κοτσώνης, γιατί δείχνει για άλλη μια φορά τη σημασία
της πρόληψης, που παραμένει ο κυρίαρχος τρόπος αντιμετώπισης του ιού παρά τα
πρόσφατα θεραπευτικά επιτεύγματα.