ΑΥΤΟΙ

… οβελίσκος του Αξούμ που κοσμεί την πλατεία του ΦΑΟ στη Ρώμη θα επιστραφεί
στην πατρίδα του. Το ανήγγειλε ο Ιταλός πρόεδρος, Όσκαρ Λουΐτζι Σκάλφαρο στους
Αιθίοπες ζητώντας τους μάλιστα συγγνώμη για την επιδρομή του Μουσσολίνι το
1936. Για μια Αιθιοπία που πέρασε σφαγές και λιμούς, αιματηρά «μαρξιστικά»
πειράματα (Μενγκίστου) και ακρωτηριασμό (Ερυθραία), η ανάκτηση της κολώνας
είναι βάλσαμο στο εθνικό της φρόνημα. Ορόσημο αλλόκοτο μέσα στο λατινικό
περιβάλλον, η στήλη της ιερής Αξώμης θα βρει τη θέση της στην παλιά
αβησσυνιακή πρωτεύουσα, που υπήρξε μάλιστα σπουδαίο κέντρο του ελληνισμού στην
Αφρική (και επί πολλά χρόνια, στη μεγάλη ακμή της, είχε επίσημη γλώσσα τα ελληνικά).

… από την ιταλική χειρονομία είναι σύνθετο. Η Ρώμη προωθεί βέβαια τα
συμφέροντά της στον τρίτο κόσμο. Αλλά οι Ιταλοί αισθάνονται και μια ανάγκη
εξιλέωσης ­ και απαλλαγής, αν όχι από κάθε τύψη, τουλάχιστον από κάθε
νοσταλγία του φασιστικού παρελθόντος. Με εξαίρεση την εγγονή του Μουσσολίνι
και μερικούς μεγαλοϊδεάτες, καμμιά διαμαρτυρία και κανένα κίνημα δεν
εκδηλώθηκε κατά της απόδοσης του οβελίσκου. Έτσι η χειρονομία της Ρώμης
δημιουργεί ένα προηγούμενο για την επιστροφή των απανταχού κλεμμένων θησαυρών.
Οι ίδιοι οι Ιταλοί ανησυχούν λίγο μήπως και η Αίγυπτος ζητήσει τώρα τους 13
οβελίσκους που της έχουν αρπάξει και έχουν στήσει σε ισάριθμες πλατείες. Αλλά
σκέφτονται, επίσης, ν’ αρχίσουν να ζητούν και αυτοί τα έργα που τους έχουν
πάρει κατά καιρούς Γάλλοι, Γερμανοί και Αυστριακοί.

… εποχή ζωντανεύει μέσ’ από γραφικές αλλά και ελαφρώς μακάβριες λεπτομέρειες
σ’ ένα απροσδόκητο βιβλίο, του 83χρονου Ηλία Ζμπάρσκυ, επίσημου ταριχευτή του
Λένιν. «Στη σκιά του Μαυσωλείου», ο Ζ. περιγράφει πώς, καίτοι ήταν «κατ’ αρχήν
κατά της ταρίχευσης ανθρώπων», του έλαχε να συντηρεί προσωπικά το ιερό
επαναστατικό σκήνωμα επί 18 χρόνια, μια που ήταν ο γιος ­ και παραγιός ­ του
εμπειρότερου βαλσαμωτή της Ρωσίας, ο οποίος είχε κάνει και την αρχική
ταρίχευση της σορού του Βλαντίμιρ Ιλίτς. Ο μπαμπάς, Μπορίς Ζμπάρσκυ, με τη
μεγάλη αυτή υπηρεσία του προς το έθνος, είχε κερδίσει το δικαίωμα να ψωνίζει
από τα ειδικά καταστήματα των κομματικών αξιωματούχων και να μένει σε
πολυκατοικία της νομενκλατούρας. (Ι. Zbarski: «)Α l’ombre du Mausolée»,
Solin-Actes Sud).

… της σταλινικής περιόδου, γράφει ο Ζ., έπληξαν και την πολυκατοικία τους.
Κάθε φορά που ένα διαμέρισμα εκκενωνόταν βιαίως και το σφράγιζε η Κα Γκε Μπε,
ο μπαμπάς έλεγε στον Ηλία: «Αυτό δεν μας αφορά. Εσύ κοίτα τη δουλειά σου».
Ώσπου, από τις 36 οικογένειες του κτιρίου απόμειναν 2. Μπαμπάς και γιος,
Εβραίοι για κακή τους τύχη, αναγκάστηκαν τελικά να προσέξουν τι συνέβαινε γύρω
τους όταν η μιλίτσια συνέλαβε και τον πατέρα ως ύποπτο «κοσμοπολιτισμού» (ήταν
η λέξη-κλειδί στα πογκρόμ εναντίον Ιουδαίων). Ο Μπορίς απολύθηκε μόνο μετά τον
θάνατο του Στάλιν, το ’53. Τον Λένιν τον περέλαβε στο μεταξύ ο Ηλία, για κάπου
είκοσι χρόνια. Κάθε τόσο, στα υπόγεια του Μαυσωλείου, του έκαναν το «μπάνιο»
του: εμβάπτιση σε μια στέρνα με γλυκερίνη (για την ελαστικότητα του δέρματος)
και οξικό κάλιο (για ενυδάτωση των ιστών). Τελευταία, ο Γιέλτσιν μείωσε τα
κονδύλια για το πρώην συνεργείο του Ζμπάρσκυ. «Τώρα οι ταριχευτές του
Μαυσωλείου για να βγάλουν τα προς το ζην βαλσαμώνονουν τα κορμιά πλούσιων
μαφιόζων, συνήθως γαζωμένα από σφαίρες».