ΤΑΣΟΣ ΜΑΝΤΕΛΗΣ Έχουν γίνει εγκλήματα…

ΕΧΕΙ χάσει τον… ύπνο του στο υπουργείο Μεταφορών ο Τάσος Μαντέλης και δεν
είναι τυχαίο ότι το ίδιο έχουν δηλώσει κατά καιρούς και οι προκάτοχοί του, ο
Χάρης Καστανίδης και ο Ευάγγελος Βενιζέλος.

Τάσος Μαντέλης. Έγιναν εγκλήματα στα ΕΛΤΑ

Ο λόγος είναι οι τεράστιες, σε χρήμα και σε είδος, προμήθειες των
εποπτευόμενων από το υπουργείο Μεταφορών οργανισμών, που είτε βρίσκονται στο
στάδιο της μελέτης είτε στο στάδιο της υλοποίησης.

Μη αφήνοντας αμφιβολίες για το ποιοι είναι οι λόγοι που τον κρατούν… ξύπνιο
τις νύχτες, ο Τάσος Μαντέλης, έστω και με τη μικρή εμπειρία των δύο μηνών στη
θέση του, δηλώνει ξεκάθαρα:

«Δεν πρέπει ποτέ να κοιμάσαι ήσυχος και κάθε φορά πρέπει να έχεις τον νου σου,
μη σου ξεφύγει τίποτα. Η διαφάνεια, ιδιαίτερα στον χώρο των μεταφορών, όπου
είναι όλες οι μεγάλες ΔΕΚΟ που έχουν προμήθειες δεκάδων, ίσως και εκατοντάδων,
δισεκατομμυρίων, είναι η καθημερινή έννοια. Δηλαδή δεν κοιμάσαι ποτέ ήσυχος μ’
αυτή την ιστορία».

Ο κ. Μαντέλης θεωρεί «ευλογία» και ασφαλιστική δικλίδα το γεγονός ότι στο
υπουργείο λειτουργεί, έστω και κουτσουρεμένη, η Διακομματική Επιτροπή, για την
οποία τονίζει ότι μπορεί να διασφαλίσει τη διαφάνεια στις προμήθειες. Βεβαίως,
«πάντα με την προϋπόθεση που σας ανέφερα, ότι δεν μπορείς ποτέ να είσαι
ήσυχος, δεν μπορείς ποτέ να κοιμάσαι τον ύπνο του δικαίου»…

Στη συνέντευξη που παραχώρησε στα «ΝΕΑ», ο κ. Μαντέλης αναφέρεται βεβαίως στις
ΔΕΚΟ που ελέγχει το υπουργείο του, στις ελλειμματικές ΔΕΚΟ οι οποίες
επιβαρύνουν με τρομακτικά ποσά τον προϋπολογισμό. Μιλάει όμως και για τα
εθνικά θέματα, τη δυσφορία στην κοινή γνώμη για τον προϋπολογισμό και φυσικά
για το λεγόμενο «πρωθυπουργικό περιβάλλον» στο οποίο ανήκει, αν και ο ίδιος
αρνείται την ύπαρξή του.

Αναφέρεται επίσης στην εσωκομματική αντιπολίτευση και έχει ενδιαφέρον το
γεγονός ότι αναγνωρίζει στους συναδέλφους του το δικαίωμα να έχουν διαφορετική
άποψη από την κρατούσα, κάτι που ορισμένα άλλα στελέχη του πρωθυπουργικού
περιβάλλοντος αμφισβητούν ­ με αποκορύφωμα τις απειλές για τη λήψη μέτρων
ειδικά εις βάρος των βουλευτών που κινούνται στον χώρο της εσωκομματικής
αντιπολίτευσης και προβάλλουν εμπόδια στην επιψήφιση νομοσχεδίων, για τα οποία
η κυβέρνηση έχει εκφράσει άποψη ότι είναι άμεσης προτεραιότητας. Ζητεί όμως
σεβασμό των αποφάσεων της πλειοψηφίας ­ ειδικά στα εθνικά θέματα…

ΒΟΜΒΕΣ στα θεμέλια του προϋπολογισμού αποτελούν τα ελλείμματα στις ΔΕΚΟ, οι
οποίες εποπτεύονται από το υπουργείο Μεταφορών. Σύμφωνα με στοιχεία που δίνει
ο Τάσος Μαντέλης, το έλλειμμα των συγκοινωνιών, και πρόκειται για το σύνολο
των επιχειρήσεων που βρίσκονται κάτω από την ομπρέλα του ΟΑΣΑ, ξεπερνάει
σήμερα τα 820 δισεκατομμύρια δραχμές. Ακολουθεί το έλλειμμα του ΟΣΕ, που μαζί
με το συσσωρευμένο χρέος του Οργανισμού φθάνει τα 600 δισ., ενώ το έλλειμμα
των ΕΛΤΑ είναι στα 50 δισ.

«Δεν έχουμε μαγικές λύσεις», δηλώνει ο κ. Μαντέλης και εξηγεί ότι η προσπάθεια
είναι αρχικά να ανακοπεί ο ρυθμός αύξησης των ελλειμμάτων και εν συνεχεία, με
τα προγράμματα εξυγίανσης τα οποία καταρτίζουν οι μάνατζερ που έχουν
προσληφθεί, να αρχίσει η μείωση των ελλειμμάτων.

Τα ΕΛΤΑ είναι ένας χώρος που τον γνωρίζει πολύ καλά: ήταν διοικητής για ένα
μεγάλο χρονικό διάστημα κατά την πρώτη οκταετία ΠΑΣΟΚ…

Δηλώνει συγκεκριμένα: «Το έλλειμμα είναι 50 δισ. και αυτό οφείλεται στο ότι
συρρικνώνεται ο κύκλος εργασιών του οργανισμού. Ο ΕΛΤΑ δεν μπορεί να σταθεί
μόνο πιέζοντας το κόστος του, πρέπει να αναπτυχθεί. Γιατί το μεγαλύτερο μέρος
των δαπανών του είναι ανελαστικές δαπάνες αμοιβής του προσωπικού. Είναι
επιχείρηση εντάσεως εργασίας, δεν είναι εντάσεως κεφαλαίου».

Και προσθέτει για το πώς οδηγήθηκε ο οργανισμός στην «αυτοκτονία»:

«Μια δραστηριότητα, που είχε, το “πόρτα-πόρτα”, ήταν ο ΕΛΤΑ που την καθιέρωσε
στην Ελλάδα. Ακούστε τι έγινε με αυτή τη δραστηριότητα που ήταν κερδοφόρα.
Γύρω στο 1990-1991 εγκαταλείφθηκε. Όχι μόνο εγκαταλείφθηκε η δραστηριότητα,
εγκαταλείφθηκε και ο αριθμός τηλεφώνου στον οποίο επικοινωνούσαν οι πελάτες.
Και αυτό τον αριθμό τον πήρε ο ιδιώτης ανταγωνιστής. Αυτό σημαίνει ότι υπήρχαν
πελάτες του ΕΛΤΑ που έπαιρναν τηλέφωνο για να μεταφέρουν το γράμμα τους ή το
μικροδέμα τους και απαντούσε η επιχείρηση του ανταγωνιστή, ο οποίος έπαιρνε
και τη δουλειά! Καταλαβαίνετε γιατί εγκλήματα μιλάμε;».

­ Τι πρέπει να κάνει ο ΕΛΤΑ;

«Το πιο απλό. Να κερδίσει το μερίδιο της αγοράς που έχει χάσει. Και δεύτερον
να αναπτυχθεί σε νέα προϊόντα, σε νέες δραστηριότητες. Π.χ. νέα δραστηριότητα
του ΕΛΤΑ μπορεί να είναι το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο».

ΑΝ ΚΑΙ δεν θέλει να μπαίνει σε χωράφια που δεν γνωρίζει καλά, και πολύ
περισσότερο να μπερδεύεται στα πόδια του Θεόδωρου Πάγκαλου, ο Τάσος Μαντέλης
μιλάει για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις έχοντας πάντα κατά νου, όπως λέει, ότι
«του Τούρκου δεν μπορείς να του έχεις ποτέ εμπιστοσύνη».

Θεωρεί λοιπόν ότι «η εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης είναι μια πολιτική η
οποία έχει αποτέλεσμα, αποδίδει» και την αντιδιαστέλλει με την πολιτική που
ακολουθήθηκε στο παρελθόν στα ελληνοτουρκικά. Μια πολιτική, που όπως
υποστηρίζει, τη διέκριναν «τα πολύ παχιά συνθήματα, τα παχιά λόγια, τα
αναπετάσματα των σημαιών κ.λπ., τα οποία είναι καλά μεν για τη στήριξή μας
στον εσωτερικό χώρο, δημιουργούν κάποιο ενθουσιασμό, αλλά έχουν ελάχιστα
αποτελέσματα στις άλλες δύο πολιτικές που πρέπει να ακολουθήσουμε».

­ Διακρίνω μια κριτική στο παρελθόν;

«Κοιτάξτε, πιστεύω ότι άλλες ήταν εκείνη την εποχή οι καταστάσεις και άλλες οι
σημερινές. Μην ξεχνάτε ότι το ’89 ήταν κρίσιμος χρόνος όχι μόνο για τα
εσωτερικά θέματα τα δικά μας, ήταν κρίσιμος χρόνος για όλη την οικουμένη, με
την κατάρρευση της πρώην Σοβιετικής Ένωσης. Αν πάμε στην περίοδο πριν από το
’89, αν πάμε στο ’83-’86-’87, στο ’74-’77, ενδεχομένως, θα παρατηρήσουμε ότι
οι πολιτικές εκείνης της εποχής προσαρμόζονταν στις ανάγκες της συγκεκριμένης εποχής».

Σχετικά με την πιθανότητα δημιουργίας θερμού επεισοδίου στο Αιγαίο, ο κ.
Μαντέλης είναι εξαιρετικά προσεκτικός στις διατυπώσεις του:

«Αν ήμασταν προ του ’96, θα μπορούσε κανείς να το απέκλειε εντελώς, γιατί προ
του ’96 η πιθανότητα θερμού επεισοδίου ήταν πολύ μακριά. Το ’96 συνέβη το θέμα
με τα Ίμια, που ήταν ένας κίνδυνος θερμού επεισοδίου. Και παρενθετικά θέλω να
επισημάνω ότι ενώ τις πρώτες ημέρες, πριν καταλαγιάσει ο καπνός από εκείνη την
ιστορία, είχαμε μια αμφιβολία και μια ανησυχία αν οι χειρισμοί ήταν οι
επιτυχημένοι, όσο καταλάγιαζαν τα πράγματα αποδείχτηκε ότι η κυβέρνηση
κέρδισε, και η Ελλάδα κέρδισε, στη διεθνή κοινή γνώμη. Όλα αυτά με πείθουν για
το εξής: Ότι αν συνεχίσουμε με την ίδια πολιτική σύνεση, που ακολουθούμε στα
εξωτερικά θέματα, δεν πρόκειται να έχουμε θερμό επεισόδιο. Αλλά κανείς δεν
μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο ενός παροξυσμού, όχι από τη μεριά της
Ελλάδας, αλλά από τη μεριά της Τουρκίας».

ΚΑΝΟΝΙΚΑ προχωρεί το πρόγραμμα εξυγίανσης της Ολυμπιακής, δηλώνει ο υπουργός
Μεταφορών Τάσος Μαντέλης ­ και το εννοεί. Βεβαίως, όπως λέει ο ίδιος, θα
μπορούσε να πάει και καλύτερα, με πιο ταχείς ρυθμούς, αλλά από το καθόλου…

Ο υπουργός Μεταφορών δίνει και μια αισιόδοξη προοπτική για το θέμα της
μεταφοράς της Ολυμπιακής από το Ελληνικό στα Σπάτα: το ποσόν που θα απαιτηθεί
για τη μεταφορά των εγκαταστάσεων, ώστε η Ολυμπιακή «να είναι εκεί» τον Μάρτιο
του 2001 που θα λειτουργήσει το αεροδρόμιο, δεν είναι 118 δισ., όπως αρχικά
είχε ειπωθεί, αλλά πολύ λιγότερο.

­ Πόσο κύριε υπουργέ;

«Έλληνες και ξένοι ειδικοί σε θέματα των αερομεταφορών και αεροδρομίων μάς
έκαναν κάποιες βασικές προβλέψεις για το ποιες είναι οι ανάγκες της Ολυμπιακής
μέχρι το 2005, έτσι όπως έχουν προσδιοριστεί από στελέχη της Ολυμπιακής. Εμείς
από την πλευρά μας, η Ολυμπιακή δηλαδή, έφτιαξε ένα πρόγραμμα έργων και με
βάση αυτό το πρόγραμμα έργων προχωρούμε. Με αυτές τις προβλέψεις και με αυτό
το πρόγραμμα έργων εκτιμούμε ότι είναι περίπου το 50% συν-πλην από το αρχικό ποσόν».

­ Από τα 118 δισ. δηλαδή…

«Ακριβώς. Για να ξέρουμε πού κινούμαστε, με τα συγκεκριμένα έργα δεν
βρισκόμαστε στο ύψος των 120 δισ., βρισκόμαστε σε ένα ποσόν που μπορεί να
είναι 60, μπορεί να είναι 70, μπορεί να είναι 55».

– Πότε θα αρχίσει η μεταφορά;

«Η μεταφορά θα πρέπει να είναι τελειωμένη 1η Μαρτίου του 2001. Σημασία έχει
ότι έχουμε κάνει την πολιτική επιλογή της μετεγκατάστασης στα Σπάτα. Το
ξεκαθαρίσαμε, δεν το συζητάμε το θέμα, κι αυτό μπορεί να φαίνεται απλό αλλά
δεν είναι. Είναι τομή σε μια εκκρεμότητα, του θα φύγει, δεν θα φύγει».

Στο πλευρό του Πρωθυπουργού. Ο κ. Μαντέλης βρίσκεται κοντά στον κ. Σημίτη πολλά χρόνια

ΘΕΩΡΕΙΤΑΙ, και έτσι είναι, ότι ανήκει στον στενό πυρήνα των συνεργατών του
Πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη. Ο Τάσος Μαντέλης βρίσκεται στο πλευρό του
Πρωθυπουργού εδώ και πολλά χρόνια κι αν έπρεπε αναγκαστικά να προσωποποιήσει
κάποιος το πρωθυπουργικό περιβάλλον θα τον περιελάμβανε ανάμεσα στα τρία –
τέσσερα πρόσωπα που το περιγράφουν καλύτερα.

Ο ίδιος όμως αποποιείται την «τιμή», υποστηρίζοντας ότι ναι, μπορεί να
συνεργάζεται στενότερα ίσως από κάποιους άλλους με τον Πρωθυπουργό, αλλά αυτό
που χαρακτηρίζεται, και πολλές φορές με απαξιωτικό τρόπο, «πρωθυπουργικό
περιβάλλον» δεν υπάρχει.

Δηλώνει χαρακτηριστικά: «Σ’ αυτό που λέτε εσείς πρωθυπουργικό περιβάλλον, θέλω
να πω το εξής. Ότι ο Πρωθυπουργός ακολουθεί μια τακτική. Οι συνεργασίες του
είναι συνεργασίες με πρόσωπα τα οποία έχουν κάποιο θεσμικό ρόλο. Δεν έχει
κάποιους φίλους του με τους οποίους να έχει δημιουργήσει μια ομάδα που μόνο με
αυτήν συζητάει. Ο Πρωθυπουργός συζητάει με όλους και κάθε φορά μ’ αυτόν που
συζητάει, έχει έναν θεσμικό ρόλο. Είναι πρόσωπα με τα οποία υπάρχει κάποιος
ρόλος, είτε κομματικός είτε κυβερνητικός. Επομένως, με την έννοια του
περιβάλλοντος, του φιλικού περιγύρου δεν είναι ακριβές αυτό το πράγμα. Το
ακριβές είναι ότι ο Πρωθυπουργός έχει έναν θεσμικό κύκλο προσώπων, ο οποίος
δεν είναι μάλιστα σταθερός, είναι ανάλογα με τα θέματα που συζητάει, έχει
εκείνους που εκπροσωπούν το συγκεκριμένο θέμα που συζητάει και οι οποίοι με
αυτόν τους τον ρόλο συμμετέχουν στη συζήτηση».

Η συνέντευξη συνέπεσε με τα γεγονότα στη Βουλή και τη δραστηριότητα ορισμένων
βουλευτών. Τι πιστεύει; Υπάρχει εσωκομματική αντιπολίτευση;

«Κατ’ αρχάς πρέπει να πούμε ότι στο ΠΑΣΟΚ δεν έχουμε κάποιο λόγο ή και κάποια
διάταξη ή κάποιο θεσμό που να μην επιτρέπει τη διαφορετική άποψη. Ο λόγος
είναι ελεύθερος. Επίσης μέσα στα όργανα έχουμε λάβει αποφάσεις με συντριπτική
πλειοψηφία. Υπάρχουν βέβαια και μεμονωμένες περιπτώσεις. Δεν νομίζω ότι οι
μεμονωμένες περιπτώσεις συγκροτούν κάτι που θα μπορούσε να ονομασθεί
“αμφισβήτηση”. Είναι η εσωκομματική αντιπολίτευση. Είναι ο διαφορετικός λόγος,
ο οποίος υποστηρίζεται».

Ο κ. Μαντέλης εντοπίζει το πεδίο ανάπτυξης «μια σταθερής αντίθετης άποψης» στα
λεγόμενα εθνικά θέματα, αλλά πιστεύει ότι η λογική που κυριαρχεί μεταξύ των
εκφραστών αυτής της άποψης, είναι το «μην κάνεις τίποτα». Αυτή η σταθερή
προσπαθεί βέβαια να διασυνδεθεί με το παρελθόν, χρησιμοποιώντας λέξεις ή
συνθήματα που χρησιμοποιήσαμε ως ΠΑΣΟΚ στο παρελθόν, αλλά η βασική της ιδέα
είναι μην αλλάζεις τίποτα, μην ταράζεις τίποτα από τα νερά που υπάρχουν, τα
λιμνάζοντα. Αλλά η εξωτερική πολιτική είναι ένα κατ’ εξοχήν θέμα που πρέπει να δραστηριοποιείσαι».

Αναφερόμενος στο γεγονός ότι στη Βουλή εντοπίζεται κυρίως αυτή η αντίδραση,
λέει πολύ καθαρά ότι: «Δεν θεωρούμε ότι αυτό είναι μια συγκροτημένη τάση, η
οποία επιδιώκει να ανατρέψει την κυβερνητική ή την κομματική πολιτική. Και δεν
σημαίνει ότι από την άποψη ενός, δύο, τριών συναδέλφων μου κρίνεται το σύνολο
της πολιτικής η οποία έχει αποφασιστεί».