ΑΥΤΟΙ

… ξυπνούν πάνω στη χειρότερη ώρα. Πόθος ζωής καίει τους παγιδευμένους.
Αρκούν δυο τρεις νότες από το «Yellow Submarine» και οι κωπηλάτες στη γαλέρα
σκιρτούν. Για να βυθιστούν αμέσως μετά στη σιγουριά της καθημερινής τους
φρενίτιδας, στο κενό σκέψης. Είναι η νέα, η μεγάλη, η απέραντη φυλή που η
Αμερική ονομάζει ήδη «sandwich generation». Άντρες και γυναίκες γύρω στα 50.
Φτασμένοι, κατεστημένοι και ανικανοποίητοι. «Σάντουϊτς» ­ εξηγεί το «New
Yorker» ­ διότι βρίσκονται στη μέση: Από τη μια έχουν τους γονείς τους που
τους ζητούν βοήθεια, από την άλλη τα παιδιά που περιμένουν προστασία. Και ο
δικός τους χρόνος; Μηδέν. «Η ζωή μας σκορπίζεται», απαντούν στο ρεπορτάζ. Και
να σκεφτείς, σχολιάζει η «Ρεπούμπλικα», πως αυτά τα «μεγάλα παιδιά» τα
αλυσοδεμένα, οι ομήλικοι του Κλίντον, υπήρξαν κάποτε σούπερ-αντάρτες,
ανεξάρτητοι, η γενιά του Εγώ.

… βέβαια δεν πρωτοτυπούν. Ανέκαθεν οι νέοι φρόντιζαν λιγάκι τους γέρους τους
­ ή όχι; Παλαιότερα όμως οι αριθμοί διέφεραν. Του πενηντάρη οι γονείς,
συνήθως, είχαν αποδημήσει ή ήταν υπ’ ατμόν. Σήμερα ο «σάντουϊτς» καταγίνεται,
συχνά, με 80ρηδες γεννήτορες (ασήκωτους όταν αρρωσταίνουν) ενώ έχει και τα
παιδιά, που δεν εννοούν να ξεκολλήσουν από το σπίτι: Τρεις ηλικίες σε μια
οικογένεια, και παραγωγική μόνο η μεσαία. Μια ιταλική έρευνα έδειξε ότι το 44%
των αγοριών ζουν με τους γονείς τους ως τα 30. Τα κορίτσια αποσπώνται λίγο
νωρίτερα, αλλά γύρω στα 25 το 60% ζουν, ακόμη, στο πατρικό σπίτι. Πριν από 20
χρόνια, το τελευταίο αυτό ποσοστό ήταν μόλις 30%.

… πλευρά αυτών των αλλαγών είναι αξιοπρόσεκτη. Τα παιδιά των γονιών
«σάντουϊτς» βρίσκουν μέσα στην οικογένεια ­ όσο και αν γογγύζουν ­ μια θαλπωρή
και μια αποδοχή που δεν συγκρίνονται με τίποτα έξω απ’ αυτήν. Οι γέροι, πάλι,
μακάριοι, επωφελούνται όλων των κατακτήσεων της ιατρικής και της
γεροντολογίας. Φυλές αν όχι ευγνώμονες, πάντως ευτυχισμένες… Και το
«σάντουϊτς»; Ώρες ώρες καμαρώνει: είναι ο στύλος του υποστατικού. Σε κάτι κενά
δευτερόλεπτα όμως, κάθε τόσο, δεν παύει να τον κυριεύει ένα αίσθημα υποζυγίου.
Έφτασε τα 50, αυτός, αυτή, το άλλοτε ελεύθερο πουλί, που κάποτε τσιτάριζε Ράιχ
και Μαρκούζε, και δεν μπορεί να πάει όχι ταξίδι αλλά ούτε στο διπλανό καφενείο
χωρίς να ζητήσει την άδεια της φυλής. Φτασμένος και φτυσμένος. Την πρώτη
ηλικία την κρατάει κρεμασμένη απ’ το χεράκι. Η τρίτη (μάλλον τέταρτη) του
μαγκώνει το πόδι. Και όλοι μαζί περιμένουν απ’ αυτόν τη σιγουριά. Να δείχνει
τι αξίζει, να προσφέρει. Όχι αιφνιδιασμούς.

… πλάσμα του ’68 βαδίζει προς το 2000 ζαλισμένο. Εξαρτημένο απ’ τα
εξαρτήματά του, δεν έχει ανακλαστικά παρά για τη συνέχιση μιας ρουτίνας που το
τσακίζει. Η απαράμιλλη ορμή του, οι δυνάμεις του ματαιώνονται σε παιχνίδια
φθοράς. Οι γύρω του του ζητούν να τους καταλάβει, το «σάντουϊτς» όμως για τον
εαυτό του δεν ζητάει ούτε καν αυτό από εκείνους. Ούτε καταλαβαίνει, τελικά.
Ούτε ξέρει πώς η επανάσταση έγινε συμβιβασμός, «ντορός». Κατά ένα περίεργο
τρόπο, γράφει το «Ν.Υ»., εν μέσω τεχνολογίας και παγκοσμιοποίησης,
επιστρέφουμε σε παραδοσιακούς τύπους πατριάς που θυμίζουν σχεδόν τις αγροτικές
κοινωνίες. Πάλι καλά που, με λίγη τύχη ή θέληση, μεσ’ από τις συμβάσεις και
τις ανάγκες, ανακτώνται κάπου κάπου και αξίες διατηρήσιμες, από τις παλιές
εκείνες, των προγόνων, όπως η αλληλεγγύη, ο δεσμός, η στοργή.