ΠΡΟΣΩΠΑ Ο άνθρωπος των σκανδάλων

Ανατόλι Τσουμπάις. Αν δεν απολυθεί, δεν ψηφίζουμε τον προϋπολογισμό, λένε οι κομμουνιστές

Ο «άνθρωπος των Αμερικανών» είναι πλέον ο «άνθρωπος των σκανδάλων»· το κόστος
της διατήρησης του Τσουμπάις στη ρωσική κυβέρνηση διαρκώς αυξάνει.

Ο ΑΝΑΤΟΛΙ Τσουμπάις, πρώτος αντιπρόεδρος της ρωσικής κυβέρνησης και «τσάρος»
της οικονομίας, φαινόταν να γλιτώνει και από το τελευταίο σκάνδαλο. Ο Γιέλτσιν
αποφάσισε το Σάββατο να τον διατηρήσει στη θέση του παρά τις αποκαλύψεις για
τα μεγάλα ποσά που εισέπραξε μαζί με τρεις άλλους κυβερνητικούς αξιωματούχους
για τη συγγραφή ενός βιβλίου με θέμα τις ρωσικές ιδιωτικοποιήσεις. Το
«σκάνδαλο του βιβλίου» είχε ως αποτέλεσμα την απόλυση από τον Γιέλτσιν των
τριών άλλων συγγραφέων του βιβλίου, αλλά ο Τσουμπάις δέχθηκε απλώς μια
επίπληξη. Χθες όμως οι κομμουνιστές που πλειοψηφούν στη Δούμα αντέδρασαν: αν
δεν απολύσεις και τον Τσουμπάις, μήνυσαν στον Γιέλτσιν, δεν ψηφίζουμε την
Τετάρτη τον προϋπολογισμό του 1998. Άραγε η Δούμα ελπίζει στα σοβαρά να
παζαρέψει την απόλυση του Τσουμπάις ή θέλει απλώς να δημιουργήσει θόρυβο;
Αρκετοί εκτιμούν ότι είναι πολύ απίθανο να προσφέρει ο Γιέλτσιν το κεφάλι του
Τσουμπάις γιατί φοβάται μια αρνητική αντίδραση των Αμερικανών και των
χρηματαγορών που τον θεωρούν στυλοβάτη των μεταρρυθμίσεων.

Για τους Ρώσους, αντίθετα, ο 42χρονος Τσουμπάις ενσαρκώνει πάνω απ’ όλα την
«απάτη» των ιδιωτικοποιήσεων: θεωρούν ότι ξεπούλησε τις καλύτερες δημόσιες
επιχειρήσεις της χώρας σε φίλους του τραπεζίτες και για προσωπικό του
πλουτισμό. Ο Γιέλτσιν τον είχε απολύσει από την κυβέρνηση τον Ιανουάριο του
1996 αλλά, λίγες εβδομάδες αργότερα, οι Αμερικανοί και οι μεγαλοτραπεζίτες του
επέβαλαν να τον συμπεριλάβει στο εκλογικό επιτελείο του. Ο Τσουμπάις πέτυχε
την επανεκλογή του Γιέλτσιν, αλλά μπλέχτηκε και πάλι σε σκάνδαλο: μια νύκτα
του Ιουνίου του 1996, δύο φίλοι του πιάστηκαν ενώ έβγαιναν από το κτίριο της
κυβέρνησης με μια βαλίτσα που περιείχε 500.000 δολάρια σε ρευστό. Η προέλευση
των χρημάτων ουδέποτε διευκρινίσθηκε, αλλά ο Τσουμπάις βγήκε σώος από τη λεπτή
θέση στην οποία βρισκόταν χάρη στην Τατιάνα, τη θυγατέρα του Γιέλτσιν. Η
υποστήριξη των Αμερικανών συμβούλων στη Μόσχα τον έκανε στη συνέχεια
επικεφαλής της προεδρικής διοίκησης, πρώτο αντιπρόεδρο της κυβέρνησης και
«τσάρο» της οικονομίας. Έπειτα από νέες ίντριγκες, ο Τσουμπάις πέτυχε πρόσφατα
την απόλυση από το Κρεμλίνο του ισχυρού επιχειρηματία και πρώην συμμάχου του,
του Μπορίς Μπερεζόφσκι, ο οποίος τον είχε κατηγορήσει ότι στις τελευταίες
ιδιωτικοποιήσεις ευνόησε οικονομικούς ομίλους που είναι αντίπαλοι του δικού
του. Έστω κι αν ο Γιέλτσιν δεν ικανοποιήσει τώρα το αίτημα των κομμουνιστών
της Δούμας, η διατήρηση του Τσουμπάις στην κυβέρνηση φαίνεται να έχει πλέον
μεγάλο κόστος.