ΑΥΤΟΙ

… «πρότυπη» σουηδική κοινωνία περνά τρίτη ταραχή. Μετά την κατάρρευση του
οικονομικού θαύματος, μετά τις ιστορίες για τη ναζιστικού τύπου «ευγονική»,
νέα πληγή αφορμίζει τώρα, με αποκαλύψεις για σκανδιναβικό μακκαρθισμό. Η
ιστορία άρχισε όταν ένας πρώην δημόσιος υπάλληλος από την Καρλσκρόνα
ανακάλυψε, σκαλίζοντας παλιούς φακέλους, ότι η αναιτιολόγητη απόλυσή του το
1979 ήταν αποτέλεσμα υπόδειξης της «Σάπο» (μυστικής αστυνομίας) ­ επειδή είχε
μετάσχει σε αντιαμερικανική διαδήλωση και ήταν μέλος του ΚΚ. Ψυχρός πόλεμος
τότε, πολλά γίνονταν, τώρα όμως; Αλλοίμονο, γράφει η «Αφτονμπλάντετ», ακόμη
και σήμερα «η Σάπο παρακολουθεί εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες». Σε μια άλλη
εφημερίδα, την «Ντάγκενς Νυχέτερ», 28 πολιτικοί, διανοούμενοι και
δημοσιογράφοι υπογράφουν αίτημα: «Ν’ ανοίξουν αμέσως οι φάκελοι»…

… της αντιπολίτευσης, γράφει η γαλλική «Μοντ», ζητούν επίμονα να σταματήσουν
οι παρακολουθήσεις πολιτών και να δοθούν στη δημοσιότητα όλα τα στοιχεία για
τη δράση της Σάπο. Δύο κόμματα, τα μεγαλύτερα, κάνουν πως δεν ακούνε: οι
(κυβερνώντες) σοσιαλιστές και οι αντίπαλοί τους συντηρητικοί. Είναι θλιβερό,
γράφει ο σουηδικός Τύπος, να βλέπεις τους ιθύνοντες να αγορεύουν στις
Βρυξέλλες περί διαφάνειας και ανθρώπινων δικαιωμάτων στο εξωτερικό ενώ στην
ίδια τη Σουηδία σκοτεινοί πράκτορες παρακολουθούν ανύποπτους πολίτες. Θλιβερή,
κατά την «Εξπρέσσεν» είναι και η συμπαιγνία μεταξύ της παλαιότερης γενιάς
πολιτικών και της πιο νέας: «Οι νεώτεροι είναι όχι μόνο φίλοι με τους
προηγούμενους, τους “κομμουνιστοφάγους”, αλλά και κληρονόμοι της ίδιας
νοοτροπίας». Όσο για τη Σάπο, κανένας δεν την αγγίζει.

… με έργα Μπαχ, Μότσαρτ, Σοπέν και Ραχμάνινωφ, τα οποία οι συνθέτες αυτοί
ουδέποτε… συνέθεσαν, κυκλοφόρησε στην Αμερική από το πανεπιστήμιο της Σάντα
Κρουζ, στη σειρά «ΕΜΙ – Experiments in Musical Intelligence». Τα έργα
χαρακτηρίζονται μουσικές «Επινοήσεις» (Inventions) και είναι προϊόν μόχθου και
ευαισθησίας του συνθέτη Ντέηβιντ Κόουπ και του τεχνικού Ντάγκλας Χοφστάτερ. Η
διαδικασία είναι απλή (τρόπος του λέγειν): Εισάγονται σ’ ένα κομπιούτερ
αμέτρητα έργα λ.χ. του Μπαχ. Ει δυνατόν όλα. Ο κομπιούτερ τα διαλύει και τα
ανασυνθέτει σε μυριάδες εκδοχές, ανακαλύπτοντας και καταγράφοντας τους
εσωτερικούς «νόμους» της σύλληψής τους ­ αλλά και τον τρόπο με τον οποίο πλάι
στους νόμους φυτρώνουν οι εξαιρέσεις. Κατόπιν ­ με τέτοια φοβερή πείρα πλέον ­
ο κομπιούτερ γράφει τα δικά του «έργα Μπαχ». Έμπειροι μουσικολόγοι που άκουσαν
την «Καντάτα για δύο φωνές» της σειράς ΕΜΙ, ορκίζονταν πως ήταν Μπαχ…
Ευτυχώς, ο κομπιούτερ δεν είναι μόνο κιβδηλοποιός. Πολλοί συνθέτες σ’ όλον τον
κόσμο γράφουν και πρωτότυπα έργα μ’ αυτόν.

… είναι ένας άλλος Τόμας Πύντσον: Διαρκώς παρών, διάσημος, αόρατος. Ποτέ δεν
εμφανίζεται δημοσία. Το νέο του βιβλίο, ο «Υπόκοσμος», ή σωστότερα ίσως
«Υπό-Κόσμος», περιγράφεται ως αριστούργημα από τους «Νιου Γυόρκ Τάιμς», που
μέσα σε μια βδομάδα του αφιέρωσαν τρία άρθρα. Είναι η διαδρομή μιας
οικογένειας άσημων Νεοϋορκέζων, με φόντο τα σημαντικά γεγονότα ή πρόσωπα των
τελευταίων 50 χρόνων της ιστορίας των ΗΠΑ. Μια ακόμη «Americana», το βιβλίο
φωτίζει ιδιαίτερα τον κόσμο των media, τον πυρηνικό τρόμο και τα φτωχά κέρδη
της ζωής μέσα από ­ αλά Μπρύγκελ ­ «θριάμβους του θανάτου». (Don De Lillo:
«Underworld», Scribner).