Τα 12 λάθη της γενετικής

Έκθεση της Greenpeace στο Λονδίνο επισημαίνει, για πρώτη φορά, 12 «μεγάλα
λάθη» της γενετικής μηχανικής, προκαλώντας τριγμούς στα θεμέλια των εταιρειών
που επενδύουν δισεκατομμύρια και περιμένουν ανάλογη απόδοση από τη βιοτεχνολογία.

ΓΙΑ ΤΑ πειράματα όπου οι προβλέψεις των επιστημόνων διαψεύστηκαν, όπου «κάτι
δεν πήγε καλά», οι συνέπειες είναι απρόβλεπτες, ενώ η αποκάλυψη των «λαθών»
ενισχύει την επιχειρηματολογία ενάντια σε πειράματα γενετικής μηχανικής σε
τρόφιμα, ζώα και ανθρώπους.

Πριν από λίγο καιρό οι υπέρμαχοι της βιοτεχνολογίας δεν έβρισκαν «δυνατά» και
«ικανά» επιχειρήματα να αντικρούουν τις απόψεις τους. Μέχρι που κάποια από τα
«λάθη» διέρρευσαν. Έγινε γνωστό πως ορισμένες εσοδείες προϊόντων γενετικής
μηχανικής προκαλούν νέες αλλεργίες, πως γενετικά μεταλλαγμένα βακτηρίδια
σκοτώνουν ωφέλιμους μύκητες του εδάφους, δημιουργούν τοξίνες σε φυτά ή επιζούν
εκεί όπου δεν πρέπει.

Το καμπανάκι για το μέλλον της βιοτεχνολογίας και την επέκταση των εφαρμογών
της χτυπά πια δυνατά. «Δεν είναι όλα ρόδινα και ακίνδυνα, αντιθέτως»,
επισημαίνουν οι Βρετανοί οικολόγοι – γενετιστές. «Η γενετική μηχανική αλλάζει
τη φύση της ίδιας της ζωής. Η ίδια η διαδικασία δεν επιτρέπει λάθη, καθώς δεν
υπάρχει τρόπος να διορθωθούν: δημιουργεί ζωντανούς οργανισμούς που
αναπαράγονται διαρκώς, όχι σε χώρο εργαστηρίου αλλά έξω, στη φύση. Κι αφού
βρεθούν εκεί έξω, είναι πια ανεξέλεγκτοι» τονίζει στην έκθεσή της η Greenpeace.

Οι ειδικοί της διεθνούς περιβαλλοντικής οργάνωσης αναφέρουν συγκεκριμένες
αιφνιδιαστικές συνέπειες γενετικών πειραμάτων. Περιπτώσεις όπου «η επιστήμη
δεν συμφώνησε με τις επιδιώξεις των πολυεθνικών», όπως σημειώνεται
χαρακτηριστικά στην έκθεση, οι οποίες όμως ήταν για καιρό γνωστές μόνο σε
«στενό επιστημονικό κύκλο». Ορισμένες από τις περιπτώσεις αυτές είναι οι εξής:

* Η μεταλλαγμένη μαγιά που φτιάχτηκε για να παράγει περισσότερα ένζυμα που θα
καθυστερούν την αλλοίωση της ζάχαρης. Αναλύσεις βρήκαν στο μείγμα με τη
γενετικά μεταλλαγμένη μαγιά 30 φορές υψηλότερες συγκεντρώσεις μιας τοξικής
ουσίας (της μεθυλικής αιθανοδιάλης), απ’ ό,τι στο φυσικό προϊόν. Η συσσώρευση
της μεθυλικής αιθανοδιάλης και οι περαιτέρω χημικές αντιδράσεις της μπορεί να
προκαλέσουν καταστροφή του DNA, γεγονός που δημιουργεί πολλά ερωτηματικά για
την αποδοχή και την ασφάλεια γενετικά μεταλλαγμένων τροφίμων.

* Το 1989 η εταιρεία Biotechnica επιχείρησε να δοκιμάσει ένα γενετικά
μεταλλαγμένο μικροοργανισμό (Bradyrhizobium japonica), ο οποίος ήλπιζαν πως θα
διευκόλυνε τη δέσμευση του αζώτου, κάνοντας πιο εύφορο το έδαφος. Το μικρόβιο
όμως δεν συμπεριφέρθηκε όπως περίμεναν. Αντίθετα, όταν το χρησιμοποίησαν σε
πειραματική καλλιέργεια, τα φυτά και οι σπόροι αποτεφρώθηκαν, το χωράφι έπρεπε
να οργωθεί και να σπαρθεί πάλι από την αρχή.

* Οι θεωρητικοί της βιοτεχνολογίας φοβόντουσαν πως η δυνατότητα πρόκλησης
αλλεργιών ακολουθεί τη μεταφορά γονιδίων από έναν οργανισμό σε έναν άλλο.
Ξαφνιάστηκαν βλέποντας τους φόβους τους να επιβεβαιώνονται όταν γονίδια
βραζιλιάνικου καρυδιού χρησιμοποιήθηκαν σε μεταλλαγμένους σπόρους σόγιας.
Επισημαίνεται πως η ικανότητα αυτή των γονιδίων να μεταφέρουν «αλλεργικές
συνήθειες» γίνεται εξαιρετικά επικίνδυνη όταν οι εταιρείες βιοτεχνολογίας
χρησιμοποιούν μικροοργανισμούς κι όχι φυτά ως «δότες γονιδίων».

* Η μετάλλαξη ενός βακτηριδίου έγινε προκειμένου να μειωθούν οι συνέπειες ενός
φυτοφαρμάκου (του 2,4-D) σε ήδη μολυσμένο έδαφος. Χωρίς να το θέλουν, όμως,
ενδυνάμωσαν ένα υποπροϊόν του (το 2,4-DCP) το οποίο ακόμη και σε μικρές
συγκεντρώσεις έγινε ιδιαίτερα τοξικό για τους ωφέλιμους μύκητες του εδάφους.
Σε μία περίπτωση μάλιστα οι μύκητες που κάνουν το έδαφος πιο εύφορο
εξολοθρεύτηκαν μέσα σε 10 μέρες. Αντίστοιχες συνέπειες δεν έχουν ανιχνευθεί
ποτέ σε ποικιλίες που δεν έχουν υποστεί μετάλλαξη, ούτε σε εδάφη με υψηλές
συγκεντρώσεις του ίδιου φυτοφαρμάκου.

ΕΓΚΛΩΒΙΣΜΕΝΟΙ 200 μίλια πάνω από τη Γη, οι κοσμοναύτες στον διαστημικό σταθμό
Μιρ έκαναν τα χριστουγεννιάτικα ψώνια τους μέσω του Ίντερνετ σε πολυκατάστημα
του Μανχάταν. Ο κυβερνήτης Ανατόλι Σολόβγεβ και ο μηχανικός Πάβελ Βινογκράντοβ
χρησιμοποίησαν τις πιστωτικές τους κάρτες και αγόρασαν για τις οικογένειές
τους κούκλες, στολές των Σικάγο Μπουλς με το όνομα του Μάικλ Τζόρνταν,
κομπιούτερ, εκτυπωτές και ένα μηχάνημα γυμναστικής, συνολικής αξίας 7.500
δολαρίων. Και όπως είπε ο κυβερνήτης, «καλύτερα έτσι, παρά να ψωνίζαμε μια
χειμωνιάτικη ημέρα στη Μόσχα»…

Προσπαθώντας να αναγεννήσει την εταιρεία που ο ίδιος ίδρυσε και έκανε διάσημη,
ο Στιβ Τζομπς παρουσίασε, πριν από λίγες ημέρες, τη νέα γενιά υπολογιστών
Power Macintosh G3.

Ο επεξεργαστής τους, που κατασκεύασαν η ΙΒΜ και η Motorola, είναι ο
γρηγορότερος που υπάρχει στην αγορά.

Τα νέα μοντέλα είναι άμεσα διαθέσιμα στην Ελλάδα και οι τιμές τους θα
ανακοινωθούν σε λίγες ημέρες.

Το Ινστιτούτο Διαρκούς Εκπαίδευσης Ενηλίκων, σε συνεργασία με το Ίδρυμα
Μελετών Λαμπράκη και την Πληροφορική Τεχνογνωσία, διοργανώνει αύριο την
εκδήλωση Greek Netdays στη Στοά του Βιβλίου (9 π.μ. – 1.30 μ.μ.). Θα
παρουσιαστούν τα ψηφιακά δίκτυα και οι δικτυακές εφαρμογές στην Εκπαίδευση.

Το δεύτερο «Πανόραμα υψηλής τεχνολογίας» της Πανασόνικ διοργανώνεται αύριο και
μεθαύριο στο ξενοδοχείο «Ιντερκοντινένταλ» (12 – 8 μ.μ.). Πληροφορίες στο
τηλέφωνο 9899.330.

Ημερίδα με θέμα «Προγράμματα software για τη λήψη αποφάσεων στους τομείς
finance, marketing και management» διοργανώνουν αύριο η εταιρεία επιμόρφωσης
Constantinou Computer Studies και η Pro-Action σε κεντρικό ξενοδοχείο. Το
κόστος συμμετοχής είναι 47.000 δρχ. Πληροφορίες στα τηλέφωνα: 6822.152 και 6841.214.