ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Σαν τους ελέφαντες και τους αρουραίους

Εμίλ Σιοράν: «Αν μια μέρα περιέγραφα τη χειρότερη τρέλα της νιότης μου, θα με έκλειναν σε φρενοκομείο»

«Να μην ανοίξει κανείς αυτό το βιβλίο αν δεν τον έχει επισκεφθεί ποτέ η
αγωνία». Και πιο κάτω: «Όλα αυτά τα Τετράδια πρέπει να καταστραφούν».

ΕΥΤΥΧΩΣ οι συγγενείς του Εμίλ Σιοράν δεν υπάκουσαν στην επιθυμία του.
Πιστεύοντας ότι δεν προδίδουν το πνεύμα του, συγκέντρωσαν τις σημειώσεις, τις
σκέψεις, τους αφορισμούς, τις αναμνήσεις και τα ανέκδοτα που ο ρουμάνος
φιλόσοφος κράτησε με τη μορφή «Τετραδίων» την περίοδο 1957-1972. Και δύο
χρόνια μετά τον θάνατό του τις δίνουν επιτέλους στη δημοσιότητα («Cahiers
1957-1972», Gallimard, 1.000 σελ.). Το βιβλίο (το σημαντικότερο, το
πλουσιότερο, το ενοχλητικότερο βιβλίο της χρονιάς, σύμφωνα με τη «Φιγκαρό»)
είναι έτσι στη διάθεση όλων, ακόμη κι εκείνων που «η αγωνία δεν τους
επισκέφθηκε ποτέ». Για να μπορέσουν να γνωρίσουν καλύτερα τον άνθρωπο που
ονειρευόταν «μια γλώσσα που οι λέξεις της, σαν γροθιές, θα σπάζουν σαγόνια».
Έναν εικονοκλάστη συγγραφέα που έλεγε: «Η ήττα μου δεν συνίσταται στο ότι
είμαι μόνος, αλλά στο ότι αισθάνομαι έτσι».

1958. Όλοι αυτοί οι λαοί, οι χαρούμενοι, οι χορτάτοι, Γάλλοι, Άγγλοι… Α! δεν
είμαι από εδώ, έχω πίσω μου αιώνες ακατάπαυστης δυστυχίας. Γεννήθηκα σε μια
χώρα χωρίς ελπίδα. Η ευτυχία τελειώνει στη Βιέννη. Από εκεί και πέρα, Κατάρα!

Οι Γάλλοι θα ήταν ο πιο ευτυχισμένος λαός του κόσμου αν η αλαζονεία δεν
ερχόταν να διαταράξει την ευτυχία τους.

1962. Τι κακή συνήθεια κι αυτή να σκέφτομαι ΕΝΑΝΤΙΟΝ κάποιου ανθρώπου ή
ΕΝΑΝΤΙΟΝ κάποιου πράγματος! Αυτή η ανάγκη να δίνω μάχες με τα μέσα που μου
προσφέρει το πνεύμα δεν προέρχεται από μια ανικανοποίητη κακία και μια δειλία
για τη ζωή; Είναι βέβαιο ότι όταν γράφω έχω ένα θάρρος που δεν ξαναβρίσκω ποτέ
μπροστά στον εχθρό.

1965. Το να γράφω, για μένα, σημαίνει να εκδικούμαι. Να εκδικούμαι τον κόσμο,
τον εαυτό μου. Όλα σχεδόν όσα έχω γράψει αποτελούν προϊόν εκδίκησης. Και, κατά
συνέπεια, ανακούφιση. Η υγεία, για μένα, αντανακλάται στην επιθετικότητα. Δεν
φοβάμαι τίποτα περισσότερο από το κατρακύλισμα στη γαλήνη. Η επίθεση είναι μια
από τις προϋποθέσεις της ισορροπίας μου.

Ας παρατήσουμε τα πάντα, ας έχουμε το θάρρος και την αιδώ να ψοφήσουμε στη
μοναξιά, όπως οι ελέφαντες και οι αρουραίοι.

1966. Την ημέρα που δεν υπέφερα, δεν έζησα.

Θα γράψω στην πόρτα μου: «Κάθε επίσκεψη συνιστά επίθεση». Ή: «Μην μπαίνετε, να
είστε ελεήμων». Ή: «Κάθε πρόσωπο μ’ ενοχλεί». Ή: «Δεν είμαι ποτέ εδώ». Ή:
«Καταραμένος να είναι όποιος κτυπήσει». Ή: «Δεν γνωρίζω κανέναν». Ή: «Τρελός
και επικίνδυνος».

1969. Σάμιουελ Μπέκετ. Βραβείο Νόμπελ. Τι εξευτελισμός για έναν τόσο υπερήφανο
άνθρωπο! Η δυστυχία τού να γίνεσαι κατανοητός!

1972. Ο άνθρωπος που μισώ περισσότερο στον κόσμο είναι ο Χίτλερ. Παρά ταύτα,
δεν μπορώ να πάψω να σκέπτομαι ότι, όσον αφορά τη νευρικότητα, είναι ο
άνθρωπος στον οποίο μοιάζω περισσότερο».