ΠΡΟΣΩΠΑ Η δικαιοσύνη των ενόρκων

Χίλελ Μπέλιν Ζόμπελ. Έθεσε υπό αμφισβήτηση το αμερικανικό σύστημα απονομής δικαιοσύνης

Ο Χίλελ Μπέλιν Ζόμπελ θα περάσει στην Ιστορία ως ο δικαστής που καταδίκασε
τους ενόρκους θέτοντας υπό αμφισβήτηση το αμερικανικό σύστημα απονομής δικαιοσύνης.

ΜΕΤΑΤΡΕΠΟΝΤΑΣ το αδίκημα από φόνο δευτέρου βαθμού σε ανθρωποκτονία εξ αμελείας
και αποφυλακίζοντας τη «δολοφόνο μπέιμπι-σίτερ», τη 19χρονη βρετανίδα Λουΐζ
Γούντγουορντ, ο δικαστής Χίλελ Μπέλιν Ζόμπελ έθεσε ουσιαστικά υπό αμφισβήτηση
δύο από τα θεμέλια της αμερικανικής δικαιοσύνης ­ το σύστημα των ενόρκων και
εκείνο των αιρετών δικαστών, σε αντίθεση με τους «εξ επαγγέλματος» δικαστικούς
του ευρωπαϊκού συστήματος οι οποίοι, θεωρητικά τουλάχιστον, δεν υπόκεινται σε
πολιτικές σκοπιμότητες. Η απόφαση του δικαστή κατάφερε σοβαρό πλήγμα στον μύθο
των «δώδεκα ακέραιων πολιτών» που μυθιστορήματα, κινηματογράφος και τηλεόραση
έχουν μετατρέψει στη συνείδηση του κόσμου σε πεμπτουσία του δικαιότερου
συστήματος απονομής δικαιοσύνης. Και δεν είναι τυχαίο που όλα αυτά συνέβησαν
στη Μασαχουσέτη όπου το 1692 έγινε η δίκη των «μαγισσών» του Σάλεμ: χάρη σ’
αυτό το προηγούμενο των παράλογων «ομολογιών» και καταδικών από ενόρκους ­ και
της αποκατάστασης των δήθεν μαγισσών είκοσι χρόνια αργότερα ­ οι δικαστές της
Μασαχουσέτης, αντίθετα από τους συναδέλφους τους των άλλων Πολιτειών των ΗΠΑ,
έχουν τώρα το δικαίωμα να ανατρέπουν και να τροποποιούν αποφάσεις ενόρκων.

Στη 17ετή θητεία του, ο δικαστής Ζόμπελ έχει σχηματίσει την πεποίθηση ότι το
σύστημα των ενόρκων δεν λειτουργεί: «Είναι ένα σύστημα που ζητεί από τον αδαή
να χρησιμοποιήσει το ακατανόητο για να αποφασίσει για το άγνωστο», είχε γράψει
σε άρθρο του το 1995· και εκφράζει μια ευρύτερη αμφισβήτηση του αμερικανικού
συστήματος δικαιοσύνης: μετά την απίθανη αθώωση του Ο. Τζ. Σίμσον, που
αποδόθηκε στο γεγονός ότι οι ένορκοι ήταν μαύροι όπως και ο πρωταθλητής που
κατηγορείτο ότι σκότωσε την πρώην σύζυγό του, σφυγμομετρήσεις έδειξαν ότι 88%
των Αμερικανών θεωρεί το σύστημα ελαττωματικό και μόλις 8% πιστεύει στη
δικαιοσύνη των ενόρκων.

Με τη δίκη της μπέιμπι-σίτερ, ο Ζόμπελ έστρεψε τους προβολείς της δημοσιότητας
σε κάτι που από καιρό επλανάτο στην ατμόσφαιρα. Και μάλιστα με αρκετό ταλέντο
στην επικοινωνία: αυτοχαρακτηρίζεται πρώην δημοσιογράφος, κινείται με άνεση
μπροστά στους προβολείς, προσπάθησε μάλιστα να δημιουργήσει ένα τεχνολογικό
προηγούμενο ανακοινώνοντας την απόφασή του μέσω του Ίντερνετ ­ κάτι που τελικά
δεν έγινε από καπρίτσιο του κομπιούτερ. «Δεν φοβάται τίποτε», λέει γι’ αυτόν
ένας δικηγόρος. «Ούτε την κακή διαφήμιση ούτε τις πολιτικές πιέσεις, γιατί στη
Μασαχουσέτη οι δικαστές δεν εκλέγονται και ουδείς μπορεί να τους κουνήσει από
τη θέση τους μέχρι να βγουν στη σύνταξη, στα 70 τους· ο Ζόμπελ είναι τώρα 65».