Μετά τη συνένωση των Γερμανιών «ξεπάγωσαν» τα αιτήματα

ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ για τις πληγές της Κατοχής η Ελλάδα είχε και από την Ιταλία και τη
Βουλγαρία. Και μέσω διεθνών ή διμερών συνθηκών, αμέσως μετά τη λήξη του
πολέμου, μας αποδόθηκαν 105 εκατ. δολάρια από την Ιταλία και 45 εκατ. δολάρια
από τη Βουλγαρία (σε τιμές 1946). Με τη Γερμανία, όμως, το θέμα παρέμεινε σε
εκκρεμότητα και με τη συνδρομή του κ. Σταμούλη ας δούμε τις απαντήσεις στα
ερωτήματα που ανακύπτουν:

­ Γιατί τώρα το θέμα των επανορθώσεων;

Γιατί με τη Συμφωνία του Λονδίνου (1953) που κυρώθηκε από την Ελλάδα με νόμο
το ’56, οι απαιτήσεις που δημιουργήθηκαν από τις χώρες που ενεπλάκησαν στον Β’
Παγκόσμιο Πόλεμο κατά των Γερμανών, πήραν αναβολή έως ότου συνομολογηθεί
Συνθήκη Ειρήνης με την (ενοποιημένη) Γερμανία. Η στιγμή αυτή ήρθε στις 12/9/90
στη Μόσχα, οπότε επικυρώθηκε η επανένωση των δύο Γερμανιών και ουσιαστικά
«ξεπάγωσαν» τα αιτήματα για επανορθώσεις. Μέχρι τότε, εξάλλου, σε ποιο από τα
δύο κομμάτια της Γερμανίας να απευθυνθεί κανείς για αποζημιώσεις;

­ Υπάρχει χρόνος παραγραφής των απαιτήσεων;

Στο Διεθνές Δίκαιο δεν προβλέπεται παραγραφή για παραβίαση διεθνών κανόνων,
πολύ περισσότερο για αδικοπραξίες στρατευμάτων κατοχής, όπως αποδέχεται
άλλωστε και η απόφαση του Πρωτοδικείου Λιβαδειάς.

Ένα από τα επιχειρήματα των Γερμανών αξιωματούχων, πάντως, ήταν έως πρότινος
ότι «δεν μπορούν να ζητούνται αποζημιώσεις 50 χρόνια μετά…».

Πριν από τη Συνθήκη της Μόσχας, οι ίδιοι παρέπεμπαν στη Συμφωνία του Λονδίνου,
λέγοντας πρώτα η επανένωση της Γερμανίας και μετά οι επανορθώσεις.

­ Ποσά που έχουν αποδοθεί έως τώρα από τη Γερμανία στην Ελλάδα καλύπτουν
τα αιτήματα;

Βασικό επιχείρημα της γερμανικής κυβέρνησης είναι ότι οι επανορθωτικές οφειλές
της καλύπτονται από τα 115 εκατ. μάρκα που απεδόθησαν στη χώρα μας με τη
Συμφωνία της Βόννης, το 1960.

Το ποσό αυτό, όμως, αφορούσε αποζημιώσεις εβραϊκών οικογενειών («υπέρ των
θιγέντων υπό εθνικοσοσιαλιστικών μέτρων διώξεως, διά λόγους φυλής, θρησκείας ή
κοσμοθεωρίας…», προέβλεπε η συμφωνία) και όπως ρητά συναποδέχονταν οι δύο
χώρες «δεν εθίγοντο άλλες νόμιμες απαιτήσεις Ελλήνων υπηκόων». Πέραν αυτών,
απεδόθησαν ακόμη 4,8 εκατ. μάρκα, το 1961, για ποσότητες καπνών που είχαν
πάρει από Έλληνες παραγωγούς τα κατοχικά στρατεύματα, και 47 εκατ. μάρκα, το
1974, για αποζημιώσεις που αναφέρονται στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο… Ποσά που σε
καμία περίπτωση δεν θεωρείται ότι καλύπτουν τις απαιτήσεις των Ελλήνων από τις
καταστροφές του Γ’ Ράιχ.

­ Τι γίνεται με άλλες χώρες;

Εκτός από την Ελλάδα και την Τσεχία, οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες σε
μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό έχουν ικανοποιηθεί, αν και τίθεται ζήτημα από
αξιώσεις ιδιωτών, κυρίως από χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.

Το 1990, η τότε Σοβιετική Ένωση προέβαλε το θέμα των επανορθώσεων για να
υπογράψει τη Συνθήκη Ειρήνης και την επανένωση της Γερμανίας, κι εξασφάλισε
13,8 δισ. μάρκα, ενώ έχουν εγκριθεί να αποδοθούν στη Ρωσία άλλα 3,3 δισ. μάρκα.