Η… μαμά εκπαιδεύεται

Σχολή γονέων. Στο Δημοτικό Σχολείο Ικονίου στο Πέραμα, κάθε Τετάρτη απόγευμα, κάθονται μητέρες στα θρανία προκειμένου να βρουν καλύτερους τρόπους για να προσεγγίσουν τα παιδιά τους

Τα παράθυρα της αίθουσας στο Δημοτικό Σχολείο Ικονίου, στο Πέραμα, έχουν
θέα στη ναυπηγοεπισκευαστική ζώνη. Στον λευκό τοίχο, οι ζωγραφιές των παιδιών
και ένα πολύχρωμο αλφάβητο, στον πίνακα η ημερομηνία γραμμένη από χέρια
παιδικά.

ΣΤΑ ΘΡΑΝΙΑ όμως κάθονται… γονείς! Μητέρες όλες, που ανέλαβαν έναν ακόμη
ρόλο: να βρουν νέες και πιο αποτελεσματικές ισορροπίες στην οικογένεια, να
βελτιώσουν τη σχέση τους με τα παιδιά και τους συζύγους.

Χωρίς τα θρανία και τον πίνακα, δεν θα διέφεραν από κάθε άλλη ομάδα
ψυχολογικής υποστήριξης και συμβουλευτικής. Ο χώρος όμως τους παρέχει
«ασφάλεια» και «προστασία», αν και πάλι δεν γλιτώνουν τα πικρόχολα σχόλια για
τον «τρελογιατρό» ­ έτσι αποκαλούν οι «γύρω» τον κοινωνικό λειτουργό Γιάννη
Τσακίρη ­ και την ψυχολόγο Κατερίνα Μπεχράκη που συντονίζουν τις σχολές γονέων
στον Δήμο Περάματος.

Εκεί, στο Ικόνιο, κάθε Τετάρτη απόγευμα οι γονείς έχουν μάθημα. «Ψυχολογία της
οικογένειας», θα μπορούσε να λέγεται. Στην ομάδα, που είναι μαζί από την αρχή
της σχολικής χρονιάς, σημείο αναφοράς είναι τα παιδιά και ο ρόλος τους ως
γονείς. Ο κύκλος των οκτώ ή 12 γυναικών όμως, περικλείει πάντα τα προβλήματα
του ζευγαριού, τις κάθε λογής δυσκολίες στην οικογένεια. Χθες συζητούσαν περί
ωριμότητας στη ζωή, στην αντιμετώπιση των προβλημάτων. Η ανεργία αναφέρθηκε
για μια ακόμη φορά.

ΨΑΧΝΟΥΝ ΛΥΣΕΙΣ

Κουβέντες σκόρπιες, συγκεκριμένες ή αφηρημένες, προσπαθούσαν να βρουν λύση στο
πρόβλημα του συζύγου που νιώθει να χάνει την αξία του, να βουλιάζει στην
απογοήτευση. «Και τι γίνεται μ’ εκείνον που είναι πάντα απαισιόδοξος, που
βλέπει μόνο την αρνητική πλευρά των πραγμάτων», θα πει η Μαρία, δίνοντας ένα
ακόμη ερέθισμα στην ομάδα.

Οι «σχολές γονέων» δεν φτιάχτηκαν χθες. Λειτουργούν από το 1962, με
πρωτοβουλία της ψυχολόγου Μαρίας Χουρδάκη. Σήμερα όμως, τα ταμπού και οι
προκαταλήψεις που θέλουν μονάχα «τρελούς» ή «προβληματικούς» να καταφεύγουν σε
ψυχολόγους, έχουν αρχίσει να πέφτουν. «Οι σχολές γονέων πληθαίνουν», σημειώνει
η κ. Μπεχράκη. «Λειτουργούν περίπου 70 στην Αθήνα, ενώ ο Δήμος Περάματος έχει
υιοθετήσει τον θεσμό σε όλα τα Δημοτικά Σχολεία του και σε αρκετά Γυμνάσια».
Παράλληλα, αυξάνονται οι οικογένειες και τα ζευγάρια που αναζητούν τη συμβουλή
ενός ψυχολόγου, προκειμένου να ξεπεράσουν προβλήματα και δυσκολίες στις
σχέσεις τους.

«Ευτυχώς, αρχίζουμε να ξεπερνάμε τον μύθο», λέει η ψυχολόγος Μαριέττα
Ρήγα-Πεπελάση. «Σήμερα καταφεύγει σε ειδικό ο κάθε άνθρωπος που θέλει να βρει
έναν σωστό τρόπο επικοινωνίας με τα παιδιά και τον σύντροφό του. Αρχίζοντας
μάλιστα από νωρίς, προλαβαίνει καταστάσεις δύσκολες, χειρίζεται καλύτερα την
αναστάτωση της εφηβείας».

ΜΕΓΑΛΩΝΕΙ μόνη τα παιδιά της, όλα τα βάρη της οικογένειας είναι πάνω της. «Από
τότε που έχασα τον άντρα μου, δεν μπορώ να συγκρατήσω τα νεύρα και το θυμό
μου. Συχνά ξεσπάω στα παιδιά». Η Μαρία δεν άργησε να εμπιστευθεί την ομάδα
γονέων του Δημοτικού Σχολείου Ικονίου στο Πέραμα και τον συντονιστή κοινωνικό
λειτουργό. Μίλησε ανοιχτά γιατί χρειαζόταν να μιλήσει, να ακούσει μια άλλη
γνώμη, να μοιραστεί το πρόβλημα και να βρει τελικά μια λύση. «Ήμουν με μια
βέργα στο χέρι κι αντί να μιλήσω στα παιδιά φώναζα», λέει σήμερα
χρησιμοποιώντας χρόνο αόριστο πια. «Ηρέμησα από τότε που ήρθα εδώ. Ξέρω πια
πως η λύση δεν βρίσκεται στο ξύλο. Τώρα πρέπει να δώσω και στα παιδιά χρόνο να
συνηθίσουν την καινούργια συμπεριφορά της μαμάς τους. Ξαφνιάστηκαν στην αρχή,
ξαφνιάστηκα κι εγώ γιατί είδα τα πράγματα με άλλο μάτι. Είναι πιο εύκολο να
αντιμετωπίσω την καθημερινότητα και τα προβλήματα, όταν είμαι χαλαρή και ήρεμη».

Η συζήτηση. Αφετηρία είναι πάντα τα παιδιά και η ανατροφή τους. Σε κάθε συνάντηση, όμως, οι μητέρες κουβεντιάζουν θέματα του ζευγαριού και της οικογένειας

ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ είναι οι πιο ευαίσθητοι δέκτες και… δείκτες των προβλημάτων στην
οικογένεια. Εμφανίζουν πρώτα τα συμπτώματα της οικογενειακής δυσλειτουργίας,
δίνουν το σήμα για την ανάγκη οικογενειακής θεραπευτικής, εξηγεί ο ψυχολόγος
κ. Θέμος Στοφορόπουλος.

«Το κουβάρι ξετυλίγεται όταν οι γονείς μιλούν για “παράξενη” συμπεριφορά των
παιδιών, για παιδιά που δεν θέλουν να πάνε σχολείο, δεν έχουν διάθεση για
μελέτη, είναι επιθετικά ή κλεισμένα στον εαυτό τους. Για να αποδειχθεί τελικά
πως δίπλα τους, εκεί απέναντι από τον ειδικό, θα ήταν σκόπιμο να καθήσει
ολόκληρη η οικογένεια. Και όταν η θεραπευτική αντιμετωπίζει το “σύνολο”, το ως
σύστημα, αποκαλύπτονται τα κενά στις σχέσεις των μελών της οικογένειας ή του
ζευγαριού, διαφαίνονται επίσης οι πιθανές διέξοδοι».

Συνήθως, είναι ανεκπλήρωτες ανάγκες, συναισθηματικές και άλλες, εκείνες που
οδηγούν γονείς, ζευγάρια και οικογένειες στο γραφείο κάποιου ψυχολόγου. Τα
συμπτώματα ποικίλλουν: μπορεί να είναι μια εξωσυζυγική σχέση ή η παντελής
έλλειψη χρόνου για να αφιερωθεί στην οικογένεια. «Όλο και πιο συχνά έρχονται
άνθρωποι που χώνονται πίσω από τα γραφεία τους, πνιγμένοι σε χιλιάδες
υποχρεώσεις, που αδυνατούν να μοιραστούν με τους δικούς τους τη σχέση που
χρειάζονται για να ζουν σε ισορροπία», επισημαίνει ο κ. Στοφορόπουλος.

Οι αιτίες όμως βρίσκονται βαθύτερα. «Οι πολλές ώρες στο γραφείο ή σε
επαγγελματικές δραστηριότητες είναι ένας κοινωνικά αποδεκτός τρόπος φυγής από
μία πραγματικότητα που δεν είναι ευχάριστη», λέει ο κ. Στοφορόπουλος. «Τα
αληθινά προβλήματα, εκείνα που συγκαλύπτονται, είναι η έλλειψη ποιότητας στην
επικοινωνία και στις σχέσεις με την οικογένεια, η έλλειψη δεσμών με νόημα, η
απόσταση μεταξύ ζευγαριών».