Νικούσε παίζοντας αμυντικά

Ο Χελένιο Χερέρα με τον φίλο και «αντίπαλο» Νέρεο Ρόκο. Οι δύο άλλαξαν τον ρου της ιστορίας του ιταλικού ποδοσφαίρου.

ΤΟΝ είπαν μάγο. Εφευρέτη του κατενάτσιο. Καταστροφέα του ποδοσφαίρου. Τι ήταν
απ’ όλα αυτά ο Χελένιο Χερέρα, που πέθανε προχθές σε ηλικία 81 ετών; Ίσως όλα,
ίσως τίποτα. Το κατενάτσιο ο Χερέρα δεν το εφηύρε. Το εφάρμοσε. Πριν απ’
αυτόν, οι μεγάλοι Καρλ Ράπαν και Νερέο Ρόκο είχαν κάνει θαύματα με την Εθνική
Ελβετίας (ο πρώτος) με την Τριεστίνα και τη Μίλαν (ο δεύτερος), παίζοντας 100% κατενάτσιο.

Ο Ράπαν και ο Ρόκο στηρίχτηκαν στην αρχή ότι «για να αντιμετωπίσεις πιο
δυνατούς αντιπάλους (και να τους νικήσεις) πρέπει να τους παγιδεύσεις». Οι
Αγγλοσάξονες και οι Γερμανοί, που κυριαρχούσαν τότε στην Ευρώπη, είχαν δύναμη,
μπόι, ταχύτητα. Οι Μεσόγειοι, που υστερούσαν σ’ όλα αυτά, είχαν μυαλό,
εφευρετικότητα, ταλέντο.

Την ίδια περίπου εποχή, αρχές του 1950, ο Τζιάνι Μπρέρα, κορυφαίος αθλητικός
συντάκτης, δημοσιογράφος και κοινωνιολόγος, έψαχνε απεγνωσμένα τον τρόπο με
τον οποίο το ιταλικό ποδόσφαιρο θα αποκτούσε «ταυτότητα»:

«Μόνον αν αποκτήσουμε ταυτότητα, με δικό μας τρόπο σκέψης, σύστημα, πρακτική
εφαρμογή θα έχουμε τύχη στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο. Θα μπορέσουμε να
κατακτήσουμε τίτλους. Δεν πρέπει να επιτεθούμε, διότι θα μας τσακίσουν. Πρέπει
να αμυνθούμε ­ και περιμένοντας την κατάλληλη στιγμή ­ να χτυπήσουμε τον
εξουθενωμένο, ψυχικά και σωματικά, αντίπαλο. Η άμυνα θα μας δώσει τη νίκη».

Ο Τζιάνι Μπρέρα υπήρξε ο πρώτος ιδεαλιστής – θεωρητικός του κατενάτσιο. Και
υπερασπίστηκε αυτό το σύστημα μέχρι την ημέρα που σκοτώθηκε άδοξα, στο Μιλάνο.

Το ιταλικό ποδόσφαιρο απέκτησε επιτέλους κάτι δικό του. Την «ταυτότητα», που
αναφέραμε πάρα πάνω.

Ο Χερέρα ευτύχησε να κατακτήσει δύο κύπελλα πρωταθλητριών με την Ίντερ,
εφαρμόζοντας το κατενάτσιο. Είχε όμως παίκτες παγκόσμιας κλάσης για να φτάσει
στον στόχο. Ματσόλα, Φακέτι, Σουάρεθ, Ζαΐρ, Μπούρνιτς, Πίκι.

Συγχρόνως, μαθητές της ίδιας σχολής (Πεζάολα, Σκοπίνιο) έσπασαν το κατεστημένο
των μεγάλων συγκροτημάτων της Ιταλίας και πήραν πρωταθλήματα με ομάδες σαν τη
Φιορεντίνα (1969) και το Κάλιαρι (1970), αντίστοιχα. Το 1964, ο Μπερναρντίνι
πήρε πρωταθλημα με την Μπολόνια! Το κατενάτσιο θριάμβευε και έδινε πράγματι τίτλους!

Στον Χερέρα, το ιταλικό και παγκόσμιο ποδόσφαιρο χρωστάει πολλά. Διότι
κατενάτσιο δεν σημαίνει άναρχη ή μαζική άμυνα. Σημαίνει τακτική, αιφνιδιασμός,
παγίδα, αντεπίθεση με τρεις ή πέντε παίκτες στην κόντρα! Σημαίνει ταχύτητα
σκέψης και αντίδρασης. Μήπως σήμερα οι περισσότερες ομάδες του κόσμου δεν
παίζουν με την ίδια φιλοσοφία;

Ο Χερέρα έφυγε πλήρης ημερών (81 ετών). Και μαζί με τους Ρόκο και Μπρέρα

θα μείνει στην ιστορία για τα επιτεύγματά του και το γεγονός ότι πήγε κόντρα
στα ρεύματα της εποχής του. Κάποτε μάλιστα τον ρώτησαν πριν από έναν τελικό
Κυπέλλου Πρωταθλητριών: «Μίστερ, πώς θα παίξει η Ίντερ απόψε;». Και ο Χερέρα
απάντησε σοβαρά: «Με φανέλες, οι οποίες θα έχουν μπλε και μαύρες κάθετες
ρίγες, μαύρα σορτς και μπλε κάλτσες»!

Αυτό το χιούμορ δεν του το συγχώρησαν ποτέ οι επικριτές του. Όπως δεν του
συγχώρησαν το «θράσος» να νικάει συνεχώς «παίζοντας αμυντικά»…

Ο ΧΕΛΕΝΙΟ Χερέρα (Η.Η.) γεννήθηκε στο Μπουένος Άιρες στις 17 Απριλίου 1916. Ως
παίκτης δεν έκανε σπουδαία καριέρα και έπαιξε στη Γαλλία, σε θέση αμυντικού,
στη Σαρλεβίλ, στη Ρουέν και στην Ποντό, όπου το 1948 ξεκίνησε την καριέρα τού
προπονητή. Διετέλεσε τεχνικός της Σταντ Φρανσέζ και της Ρεντ Σταρ. Για λίγους
μήνες υπήρξε και προπονητής της Εθνικής Γαλλίας. Στην Ισπανία κάθησε στον
πάγκο των Βαγιαλολίδ, Ατλέτικο Μαδρίτης, Λα Κορούνια, Σεβίλλη και Μπαρτσελόνα
(προηγήθηκε ένα πέρασμα από την Μπενφίκα για λίγους μήνες). Κατέκτησε τέσσερα
πρωταθλήματα Ισπανίας και το 1960 κάνει το μεγάλο βήμα για την Ίντερ του
Άντζελο Μοράτι, έναντι του ποσού – ρεκόρ των 100.000 δολαρίων συν τα πριμ!

Με την Ίντερ κατέκτησε τρία πρωταθλήματα (1963, ’65, ’66), δύο Κύπελλα
Πρωταθλητριών (’64, ’65) και δύο Διηπειρωτικά Κύπελλα. Πέντε μήνες διετέλεσε
προπονητής της Σκουάντρα Ατζούρα (Νοέμβριος ’66 – Μάρτιος ’67) με απολογισμό
τρεις νίκες και μία ισοπαλία.

Υπέστη το πρώτο έμφραγμα το 1974, όταν ουσιαστικά σταμάτησε την καριέρα του.

Πέθανε προχθές σε ξενοδοχείο της Βενετίας από απανωτά εμφράγματα, σε ηλικία 81 ετών.