[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Η ΠΡΩΤΗ συνάντηση κορυφής των χωρών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης εγγράφεται ήδη
ως ένα ιδιαίτερα θετικό γεγονός στην προσπάθεια των (Βαλκανικών) χωρών «να
ξεπεράσουν την ιστορία τους» και ως μια επιτυχία της Ελλάδας. Η χώρα μας
έδειξε ότι μπορεί να αξιοποιεί δημιουργικά το ρόλο της στην περιοχή, την
ιδιότητά της ως χώρας – μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) με, μεταξύ άλλων,
πλούσια εμπειρία σε οργανώσεις διασκέψεων κορυφής (με πρότυπο τις πετυχημένες
οργανώσεις των ελληνικών προεδριών στην Ευρωπαϊκή Ένωση). Δεν υπάρχει
αμφιβολία ότι η Ελλάδα κατέχει εκ των πραγμάτων προνομιακή θέση στην περιοχή
της ΝΑ Ευρώπης ως η μοναδική χώρα – μέλος της Ένωσης και ως η χώρα με τους
υψηλότερους δείκτες οικονομικής και πολιτικής ανάπτυξης.

Αλλά δύο τουλάχιστον πράγματα θα πρέπει να ξεκαθαρισθούν: Πρώτον, ότι η
αντικειμενικά προσδιορισμένη «προνομιακή θέση» δεν μπορεί να συνεπάγεται ή
μεταφράζεται σε «ηγεμονικό» ή «ηγετικό» ρόλο στην περιοχή. Ορθώς συνεπώς ο
Πρωθυπουργός κ. Κ. Σημίτης διευκρίνισε τη διάσταση αυτή. Οποιαδήποτε
προσπάθεια επιβολής ηγεμονικού ή ηγετικού ρόλου στην ΝΑ Ευρώπη θα αποτελούσε
τορπίλη στη διαδικασία της διαπεριφερειακής συνεργασίας, που ύστερα από τόσο
κόπο φαίνεται να προσλαμβάνει μία δυναμική.

Η συνεργασία θα πρέπει να εδράζεται στην ισότητα σχέσεων κατά το πετυχημένο
πρότυπο της Ε.Ε. Δεύτερον, θα πρέπει να είναι σαφές ότι, ενώ η συνεργασία στη
ΝΑ Ευρώπη θα πρέπει να προσλάβει θεσμική μορφοποίηση, δεν μπορεί και δεν
πρέπει να αποτελέσει υποκατάστατο του ευρύτερου και απώτερου στόχου της
πλήρους ενσωμάτωσης της περιοχής στην ευρύτερη ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική και
θεσμούς και κυρίως στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η ΝΑ Ευρώπη σε καμιά περίπτωση δεν θα πρέπει να μείνει εκτός ευρωπαϊκού
θεσμικού συστήματος, όπως ενδεχομένως επιδιώκουν ορισμένοι. Οι χώρες της
περιοχής θα πρέπει, την κατάλληλη στιγμή, να ενταχθούν, ως πλήρη μέλη, στην
Ευρωπαϊκή Ένωση. Στις χώρες αυτές περιλαμβάνεται και η Τουρκία εφόσον
εκπληρώσει προηγούμενα τις αυτονόητες προϋποθέσεις. Και στο σημείο αυτό
ακριβώς η Ελλάδα μπορεί να παίξει τον ιστορικό και πρωταγωνιστικό ρόλο,
ιδιαίτερα μετά την επιτυχία της Διάσκεψης της Κρήτης.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.