Το… άλλο μισό της πολιτικής

Κάποτε, τα πράγματα ήταν πολύ απλά: ο πολιτευτής παντρευόταν μια δεσποινίδα
ευκατάστατης οικογενείας ­ κατά προτίμηση κόρη του τοπικού κομματάρχη, όπως
υπογράμμισε και το τρίδυμο Καρέζη, Παπαγιαννόπουλου, Μπάρκουλη ­ εν συνεχεία
εκλεγόταν και, ενδεχομένως, γινόταν υπουργός. Και η κυρία του επιδίδετο στα
οικοκυρικά και το μεγάλωμα των παιδιών, συνοδεύοντάς τον όπου χρειαζόταν. Α,
και βέβαια τα διαζύγια ήταν από σπάνια έως ανύπαρκτα.

ΕΚΤΟΤΕ, τα πράγματα άλλαξαν κι έγιναν πιο περίπλοκα. Ένας από τους κορυφαίους
πολιτικούς της σύγχρονης ελληνικής Ιστορίας, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, δεν
φοβήθηκε να πάρει διαζύγιο ­ και δεν το… πλήρωσε πολιτικά… Ένας άλλος
«γίγαντας», ο Ανδρέας Παπανδρέου, παντρεύτηκε τρεις φορές ­ με τον τελευταίο
του γάμο να έχει ξεσηκώσει (και να ξεσηκώνει) σάλο. Κι αυτός, όμως, δεν
«τιμωρήθηκε» από τους ψηφοφόρους. Ταυτόχρονα, υπήρξαν και… αντίθετα
παραδείγματα. Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης προέβαλε πάντα το πρότυπο του
«οικογενειάρχη», με την κ. Μαρίκα να υπερηφανεύεται για τις μαγειρικές της ικανότητες.

Η περιπλοκότητα, όμως, δεν σταματά εδώ. Συν τω χρόνω, αποδεικνύεται ότι δεν
υπάρχει ένα μοντέλο σχέσης του πολιτικού με τη σύζυγό του. Βλέπουμε πολιτικούς
να μην κυκλοφορούν σχεδόν ποτέ χωρίς τη σύζυγό τους δίπλα τους. Ορισμένοι
συνδέονται με το ταίρι τους και με άλλη σχέση ­ οι σύζυγοι απασχολούνται, για
παράδειγμα, στο πολιτικό τους γραφείο. Βλέπουμε, όμως, κι άλλους πολιτικούς,
για τους οποίους δεν γνωρίζουμε καλά καλά εάν είναι παντρεμένοι. Βέβαια, οι
«εικόνες» που εισπράττουμε δεν είναι συνάρτηση μονάχα της επιλογής που έχει
κάνει ο κάθε πολιτικός ή η σύζυγός του, συνδέονται και με το ίματζ που έχει
αποφασίσει ο καθείς να ακολουθήσει. Ο πρόεδρος της Ν.Δ. Κώστας Καραμανλής,
λόγου χάρη, επιχειρεί ένα «ελάττωμα» ­ το ότι είναι ανύπανδρος ­ να το
μετεξελίξει σε «πλεονέκτημα» ­ να καθιερώσει την εικόνα του νέου και ελεύθερου πολιτικού.

ΤΟ ΖΕΥΓΟΣ ΣΗΜΙΤΗ

Στον αντίποδά του ασφαλώς βρίσκεται το ζεύγος Κώστα και Δάφνης Σημίτη. Οι
συνεργάτες και φίλοι του Πρωθυπουργού τούς χαρακτηρίζουν από τα πιο αγαπημένα
ζευγάρια ­ και ο ίδιος ο κ. Σημίτης δήλωσε σε συνέντευξή του ότι εξακολουθεί
να είναι ερωτευμένος. Η κ. Σημίτη απεχθάνεται να συγκεντρώνει τα φώτα της
δημοσιότητας στο πρόσωπό της ­ και δείχνει απλώς να… συμβιβάζεται με τα
καθήκοντα που της επιβάλλει ο τίτλος της πρώτης κυρίας της χώρας. «Υπέστη»,
έτσι, το έργο της ξενάγησης της Χίλαρι Κλίντον σε αρχαιολογικούς τόπους της
Ελλάδας ­ κι από σήμερα ξεναγεί τις «ομόλογές» της των Βαλκανίων στην Κρήτη.

Η Δάφνη Σημίτη δεν εργάζεται ­ κι όχι επειδή ο σύζυγός της είναι Πρωθυπουργός.
Ωστόσο, απέχει μακράν αυτού που συνηθίζουν ορισμένοι να αποκαλούν
«διακοσμητική»: με λαμπρές σπουδές στο ενεργητικό της ­ άλλωστε και «με τον
Κωνσταντίνο» γνωρίστηκε όταν και οι δύο σπούδαζαν στο Λονδίνο ­ απολαμβάνει
και σήμερα τα πράγματα που έκανε πάντα. Πηγαίνει σινεμά και θέατρο, είτε με
τον άντρα της είτε με φίλους, διαβάζει περισσότερο κι από τον κ. Σημίτη και
έχει πολύωρες συζητήσεις με τους φίλους του ζεύγους (ως επί το πλείστον
ανθρώπους της διανόησης). Μολονότι ταξιδεύει συχνά με τον σύζυγό της, οι
γνωρίζοντες λένε ότι αυτό συμβαίνει μόνο και μόνο διότι στο ζεύγος Σημίτη
«απλούστατα τους αρέσει να είναι μαζί». Πάντως, η Δάφνη Σημίτη δεν εμπλέκεται
στις δραστηριότητες ­ κομματικές ή κυβερνητικές ­ του Πρωθυπουργού, παρά μόνο
εάν είναι υποχρεωμένη από το πρωτόκολλο.

ΑΛΛΑ… ΜΟΝΤΕΛΑ

Το… μοντέλο Σημίτη δεν το ακολουθούν όλοι. Η Λίζα Έβερτ, για παράδειγμα,
σπανίως συνόδευε τον πρώην πρόεδρο της Ν.Δ., περιοριζόμενη μονάχα στις
«υποχρεωτικές» παρουσίες ­ ενώ παράλληλα ασκεί με επιτυχία την τέχνη της
φωτογραφίας. Η Φωτεινή Κωνσταντοπούλου, από την άλλη μεριά, ακολουθεί το
μοντέλο του… συνδυασμού. Είναι σχεδόν πάντα δίπλα στον σύζυγό της, ενώ
ταυτοχρόνως εργάζεται «με κέφι» στο υπουργείο Εξωτερικών. Πάντως, οι
παροικούντες την Ιερουσαλήμ ισχυρίζονται ότι και στην περίπτωση των σχέσεων
γάμου ισχύει το «δείξε μου τη σύζυγό σου, να σου πω τι πολιτικός είσαι» ­
ελάχιστοι, όμως, έχουν ασχοληθεί με το άλλο μισό του ­ πολιτικού ­ φεγγαριού…

Η Κατερίνα, με τα τρία παιδιά του ζεύγους Βουλγαράκη

«Στην πολιτική δεν χωρούσαμε και οι δύο και έτσι εγώ τα παράτησα πολύ νωρίς»,
λέει η Κατερίνα Βουλγαράκη, πρώην στέλεχος της ΟΝΝΕΔ και της ΔΑΠ στη Νομική
και νυν μητέρα τριών παιδιών («για το τέταρτο το σκεφτόμαστε») και
συμβολαιογράφος. Για τον Γιώργο και την Κατερίνα η σχέση τους ήταν «έρωτας με
την πρώτη ματιά. Τότε ονειρευόμασταν να ζήσουμε στην Κρήτη, ακόμη το ονειρευόμαστε».

Η ημέρα της οικογένειας Βουλγαράκη ξεκινά στις 6.30 το πρωί. Η 7χρονη Παυλίνα
παίρνει την άγουσα για το σχολικό κι ο Αποστόλης, 5,5 χρόνων, ξεκινά για το
σχολείο. Στο μεταξύ, ξυπνά και το μωρό. Η Κατερίνα φεύγει για το γραφείο στις
8.30 και μια ώρα αργότερα φεύγει και ο κ. Βουλγαράκης. Γύρω στις 3 μ.μ. όλη η
οικογένεια ξαναμαζεύεται ­ «αυτό είναι κάτι που στο μέτρο του δυνατού δεν
διαπραγματευόμαστε» ­ και στις 8.30 μ.μ. τα παιδιά κοιμούνται. Τότε ο
βουλευτής της Ν.Δ. πηγαίνει στη Βουλή, ή το ζεύγος Βουλγαράκη βγαίνει για
κάποιο σινεμά ή για φαγητό με φίλους.

Η κ. Βουλγαράκη δεν… βαρυγκωμά με την ενασχόληση του συζύγου της με την
πολιτική ­ άλλωστε «μιλάμε για τα πολιτικά, τις εκλογές τις βγάζω στο γραφείο
του, μαζί το στήσαμε, είμαστε μαζί από τόσο μικροί…».

Σημειώνει, όμως, με νόημα πως «όταν ήταν υφυπουργός δεν πήγα ούτε μια φορά στο
γραφείο του, είμαι εναντίον κάτι τέτοιων.

Αυτά είναι πράγματα που ο πολιτικός πρέπει να κάνει μόνος του. Έπειτα, θα
υπήρχε και η πιθανότητα να του δώσω μια λάθος συμβουλή, διότι απαιτούν
πολιτική σκέψη που δεν είναι απαραίτητο ότι διαθέτω…».

Η Σίσσυ, σύζυγος του Προκόπη Παυλόπουλου

Με… διαζύγιο έχει φθάσει να απειλεί τον καθηγητή και βουλευτή της Ν.Δ.,
Προκόπη Παυλόπουλο, η σύζυγός του. «Δεν έχω πλέον σύζυγο ­ έχουμε χάσει και σε
ποιότητα και σε ύφος, είμαστε επαγγελματίες, συναντιόμαστε με τα μπλοκάκια στο
χέρι.

Με ενοχλεί αυτό, δεν είχα φανταστεί ότι η πολιτική για την προσωπική και
οικογενειακή μου ζωή θα σήμαινε κάτι τέτοιο».

Η Σίσσυ Παυλοπούλου είναι δικηγόρος και εργάζεται στο γραφείο του συζύγου της
­ «αυτό δεν ξέρω αν τελικά είναι καλό ή κακό». Παρά την έκδηλη
προστατευτικότητα προς τον «νέο αστέρα» της Ν.Δ., χαμογελά και ομολογεί ότι
«σινεμά έχουμε να πάμε οι δυο μας απ’ όταν είμαστε ανύπανδροι και βγαίναμε ραντεβού».

Ο σκεπτικισμός της κ. Παυλοπούλου έχει και… αναδρομική ισχύ ­ «ξέρετε, σε
κάποια φάση νόμιζα ότι ήταν τα παιδιά, όμως έχουν μεγαλώσει.

Τώρα τρώμε σπάνια οι δυο μας σε κάποιο εστιατόριο, έχω την αίσθηση ότι ο
άνδρας μου μπορεί και να το θεωρεί χαμένο χρόνο. Κοιτώ απλώς να κρατήσω τον
ζωτικό μου χώρο, τη μουσική ­ πάντα τη μουσική ­ κάποιες παλιές φίλες…».

Δεν διστάζει να πει ότι «τσακωνόμαστε» ­ και η εξέγερσή της παίρνει
«ρεαλιστικό» χαρακτήρα, όταν ο λόγος έρχεται στα… τραπέζια: «Θεωρώ πως πλέον
δεν είναι τόσο ενδιαφέροντα, νομίζω ότι έχω πια γνωρίσει όσους έχουν
ενδιαφέρον». Η κ. Παυλοπούλου ­ από τις ελάχιστες συζύγους πολιτικών που
νιώθουν δέος απέναντι στην πολιτική ­ καταλήγει χαμογελώντας: «Ευτυχώς, που τα
παιδιά είναι μεγάλα και δεν μας έχουν τόση ανάγκη».

Η Αλεξάνδρα Σουμάκη-Παπαδοπούλου

Η σύζυγος του υπουργού Ναυτιλίας είναι πολύ ευχαριστημένη αυτές τις μέρες αφού
κατάφερε να πείσει τον Σταύρο Σουμάκη να… δραπετεύσουν. Για πρώτη φορά από
την υπουργοποίηση του βουλευτή Πειραιώς, το ζεύγος ξέκλεψε τέσσερις ημέρες και
πήγε στη Μαδρίτη ­ χωρίς συνοδεία, φρουρούς και κινητά ­ όπως έκανε και παλαιότερα.

Για την κ. Σουμάκη, οι κυριότερες αρνητικές συνέπειες από την ενασχόληση του
άνδρα της με την πολιτική είναι η έλλειψη χρόνου και ταξιδιών. Γελάει,
μάλιστα, διηγούμενη πως κατά σύμπτωση, «όταν γνώρισε τον Σταύρο, το ’91, ήταν
η μόνη περίοδος που αυτός δεν είχε κάποια ενεργό ενασχόληση με την πολιτική».

Η ζωή της Αλεξάνδρας Παπαδοπούλου δεν υπέστη συνταρακτικές μεταβολές λόγω της
θέσης του συζύγου της ­ συνεχίζει να δουλεύει στην ίδια τράπεζα όπου εργάζεται
από το ’83, να βλέπει τους φίλους που είχε το ζεύγος Σουμάκη ­ «αλλά
αποκτήσαμε και νέους», λέει.

Φροντίζει, όμως, «να κάνει επιλογές»:

Δεν συνοδεύει τον σύζυγό της σε όλες τις κοινωνικές εκδηλώσεις και
υποχρεώσεις, «δεν τις αντιμετωπίζω ως κάτι το αναγκαστικό, σε αυτό με βοηθά κι
ο Σταύρος, που ούτε με πιέζει ούτε επιμένει», λέει.

Η κ. Παπαδοπούλου βγαίνει περίπου βράδυ παρά βράδυ ­ και τούτο διότι «δεν
αντέχει» να ακολουθεί τον σύζυγό της κάθε βράδυ.

«Ο Σταύρος έχει απίστευτες αντοχές, μπορεί να ξενυχτά κάθε μέρα και μετά να
σηκώνεται νωρίς, είναι κάτι που χαλαρώνει μια ανήσυχη ψυχή».

Η Σοφία Κάντα με τον σύζυγό της Χρήστο Πρωτόπαπα

Το 24ωρό της θυμίζει μερικές φορές αυτό που αποκαλούσαν στη δεκαετία του ’80
«σούπερ γούμαν» ή, εάν δει κανείς την άλλη όψη του νομίσματος, «μπορεί και
κάτι σε Μαίρη Παναγιωταρά». Η σύζυγος του υφυπουργού Εργασίας κ. Πρωτόπαπα
είναι εργαζόμενη, συνδικαλίστρια, στέλεχος του ΠΑΣΟΚ, μητέρα δύο παιδιών και
βέβαια γυναίκα ενός πολιτικού με έντονη δραστηριότητα. Τον Ιούνιο του ’96
πολλοί φίλοι της Σοφίας Κάντα απόρησαν με την απόφασή της να μην είναι
υποψήφια για την Κεντρική Επιτροπή του ΠΑΣΟΚ. Η ίδια ωστόσο παρέμεινε
ανένδοτη, παρά τις πιέσεις των αρκετών (κι επώνυμων) στελεχών του
«εκσυγχρονιστικού μπλοκ». Η ίδια συνήθως απλώς χαμογελούσε ­ μια από τις
ελάχιστες φορές που δεν είπε… τα σύκα, σύκα και τη σκάφη, σκάφη. Λίγους
μόλις μήνες μετά, όταν ο Χρήστος Πρωτόπαπας βρέθηκε να είναι ταυτοχρόνως μέλος
του Εκτελεστικού Γραφείου, βουλευτής και υφυπουργός, ορισμέναι κατάλαβαν γιατί
η κ. Κάντα επέλεξε να μην είναι «σε αυτό, τουλάχιστον, το γήπεδο» μαζί με τον
σύζυγό της. Η «αυτόφωτη» στάση της ίσως να συνέβαλε στην υψηλή της
δημοτικότητα μεταξύ των συναδέλφων της και συναδελφισσών της ­ δημοτικότητα
που την ανέδειξε, μόλις χθες, στη διοίκηση της ΟΤΟΕ.

Και προηγουμένως, στο προεδρείο του συλλόγου των εργαζομένων της Εμπορικής,
στη γραμματεία Γυναικών της ΟΤΟΕ και της ΓΣΕΕ και φυσικά στον Τομέα Ισότητας
του ΠΑΣΟΚ.

Η μαμά του 6χρονου Γιάννη και της ολίγων μηνών Μαριέττας παραδέχεται ότι η
ενασχόληση του Χρήστου με την πολιτική δημιουργεί, κατά περιόδους, ένταση στη
ζωή της ­ «ξέρεις, τότε το σκέφτεσαι, προβληματίζεσαι ­ όμως έχω επιλέξει μια
τέτοια ζωή, παρά το κόστος. Και για να είμαι ειλικρινής πιστεύω ότι εν γένει
θα ήταν λάθος, για οποιονδήποτε, να πει τα παρατάω…».